Langgestrekte vakwerkhoeve

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Hasselt
Deelgemeente Hasselt
Straat Platte-Vijversstraat
Locatie Platte-Vijversstraat 8, Hasselt (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Synchronisatie beschermingen 2010 (synchronisaties: 01-01-2010 - 31-12-2010).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Langgestrekte vakwerkhoeve

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Langgestrekte vakwerkhoeve

Deze bescherming is geldig sinds 14-12-2010.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De hoeve staat reeds afgebeeld in de Atlas van de Buurtwegen (circa 1840-44) als een langgestrekt, haaks op de straat gelegen volume met een aanbouw tegen de zuidoostgevel.

In 1850 registreert het kadaster met betrekking tot dit gebouw (wordt kadastraal als “huis” omschreven) een foute configuratie en een grenswijziging ten aanzien van de aangrenzende percelen. Op de bijhorende mutatieschets wordt het langgestrekte volume zonder aanbouw ingetekend en verschijnt er een kleiner, L-vormig gebouwtje (vermoedelijk stalletje) ten noordwesten. Voor wat de aangrenzende percelen betreft, worden percelen 881 (bouwland = akkerland) en 882 (bos) verenigd onder perceel 881 a (bouwland) ; terwijl percelen 889 (weide/boomgaard), 890 (bouwland/tuin) en 888 (huis) een grenswijziging ondergaan ten opzichte van elkaar. Hierop worden percelen 888 a (huis), 888 b (boomgaard), 889 a (boomgaard) en 890 a (tuin) gevormd.

Vervolgens registreert het kadaster in 1930 de afbraak van een landgebouw. Hiermee wordt het gebouwtje ten noordwesten van de langgestrekte hoeve bedoeld. Dit wordt niet meer ingetekend op de nieuwe toestand van de bijhorende mutatieschets. Op de oude toestand van deze mutatieschets valt op dat de hoeve niet langer tegen de straat gelegen is, maar er door een weiland (perceel 888/2, later als boomgaard geregistreerd) van gescheiden wordt.

In 1950 wordt door het kadaster een hermeting en een vergroting van de hoeve genoteerd, evenals een grenswijziging met het ten noordwesten aangrenzende perceel 881 b (komt van 881 a, bouwland), waarvan het gebruik veranderd wordt in weiland. Op de bijhorende mutatieschets worden ten noordwesten van de hoeve een klein gebouw (vermoedelijk een stal) en een bakhuis ingetekend. In hetzelfde jaar wordt ook voor de aangrenzende percelen (twee boomgaarden en een tuin) een hermeting en een grenswijziging geregistreerd, waarop percelen 888 e (boomgaard), 889 b (boomgaard) en 890 b (tuin) gevormd worden.

Sindsdien worden door het kadaster geen volumetrische wijzigingen aan de hoeve meer genoteerd. In de loop van de tijd worden wel nog talrijke perceelswijzigingen geregistreerd, die bestaan uit een geleidelijke verkaveling van de hoeve en diens onmiddellijke, bijhorende omgeving (erf met bakhuis ten noordwesten, tuin langs de straatkant ten zuidoosten, achterliggende boomgaarden). Zo kwam bijvoorbeeld het bakhuis van de hoeve op een apart lot te liggen en werd een nieuwbouwwoning opgetrokken op de plaats waar zich eertijds de tuin en boomgaard van de hoeve bevonden. Ook het aansluitende, langgestrekte weiland ten noordwesten van de hoeve werd in de loop van de tijd verkaveld en van nieuwbouwwoningen voorzien.

Exterieur

De langgestrekte vakwerkhoeve is haaks en iets achteruit ten opzichte van de Platte Vijversstraat gelegen. Ten noordwesten van het erf staat een volledig versteend bakhuis, dat gedeeltelijk geïncorporeerd werd in een garagewerkplaats. Deze werkplaats staat op de plaats van een oudere aanhorigheid (confer supra, vermoedelijk een stalletje), en wordt niet correct weergegeven op het huidige kadastrale plan. Naar verluidt zou het bakhuis oorspronkelijk aan de andere kant van de hoeve gestaan hebben.

De langgestrekte hoeve heeft een duidelijk afleesbare schuur-stal-woonhuis ordonnantie en wordt overdekt door een zadeldak met Vlaamse (schuur-stal) en mechanische (woonhuis) pannen. De hoeve telt zeven traveeën in gepikt stijl- en regelwerk met witgekalkte bakstenen vullingen op een verhoogde bakstenen stoel (tot vensterdorpelhoogte). De muuropeningen in de voorgevel (erfzijde) bestaan uit twee staldeuren, een schuurpoort, een woonhuisdeur en enkele kleine vensters waaronder een opkamervenster in de laatste travee. De top van de linker zijgevel is beschoten met plaatwerk. Deze gevel is onder het plaatwerk volledig opgetrokken in baksteenmetselwerk.

Interieur

De schuur-stal-woonhuis ordonnantie is behouden. Het woonhuis heeft een klassieke binnenindeling, bestaande uit een inkom (‘voorhuis’ of ‘nere’), twee grote vertrekken met een centrale haard langs de zuidoostkant en enkele kleinere vertrekken (waaronder een onderkelderde opkamer) langs de noordwestkant. De schuur is aan de noordwestkant (voorgevel) toegankelijk via een dubbele poort in de tweede travee (van links naar rechts). Een staldeur in de eerste travee geeft toegang tot de voormalige paardenstal. Tussen de schuur en het woonhuis ligt de voormalige koestal, die toegankelijk is via een aparte staldeur in de voorgevel. De voederbakken tegen de zuidoostwand zijn bewaard.

Ruimtelijke context

De hoeve wordt door een haag langs weerszijden van een geasfalteerde oprit van de straat afgeschermd. De onmiddelijke omgeving van de hoeve, die eertijds bestond uit een erf met een stalletje en een vermoedelijk verplaatst bakhuis ten noordwesten, een aan het erf grenzend langgestrekt weiland/akkerland ten noordwesten, een tuin ten zuidoosten en achterliggende boomgaarden, werd in de loop van de tijd verkaveld en gedeeltelijk van nieuwbouwwoningen voorzien. Het (vanaf de straatzijde gezien) rechts van de oprit gelegen, bakstenen bakhuis werd van het hoeveperceel afgesplitst en werd gedeeltelijk geïncorporeerd in een garagewerkplaats, die op de plaats van een voormalig bijgebouwtje (waarschijnlijk stalletje) staat en geen erfgoedwaarde heeft. Ten noordoosten van de hoeve is tussen de woonlinten een parkgebiedje gelegen.

  • ERFGOEDCEL HASSELT, Landelijk vakwerk in Hasselt, 2006, p. 16.

Bron: Beschermingsdossier DL002581 (2010)

Auteurs: Gyselinck, Jozef

Relaties

maakt deel uit van Hasselt

Hasselt (Hasselt)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.