erfgoedobject

Le Petit Séminaire du Transvaal

bouwkundig element
ID
207541
URI
https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/207541

Juridische gevolgen

Beschrijving

Voormalig klooster en junioraat, zogenaamd "Le Petit Séminaire du Transvaal", van de paters oblaten van Marie, sinds 2002 gerenoveerd en thans in gebruik als Kunstacademie.

Historiek. Rond 1890 wenst Evariste Deconinck, een welstellende Waregemse priester, een stuk grond te schenken aan een religieuze orde en gaat aldus op zoek bij verschillende congregaties. In 1892 kiest hij de paters rosminianen uit. Pater Eduoard Mollet wordt als verantwoordelijke aangesteld om de lopende zaken te regelen en een congregatiehuis op te richten. Al in 1893 wordt gestart met de gedeeltelijke verbouwing van een oudere constructie (1) en de uitbreiding met twee imposante nieuwbouwvleugels (2) die zijn afgewerkt in 1894 (registratie in het kadaster in 1895). Voor de grote kapel die oorspronkelijk is voorzien, resten geen financiën meer dus wordt een bescheidener bidruimte gebouwd. Aangezien de rosminianen er niet in slagen zich in Waregem te integreren, gaat Deconinck op zoek naar een nieuwe kloosterorde die hij vindt bij de paters oblaten, opgericht door Eugeen Mazenod in 1816 in het Franse Aix-en-Provence. Hun taken bestaan vanaf het begin uit missiewerk, onderwijs en predicatie. Hun scholasticaat vanuit Luik organiseert regelmatige bijeenkomsten om roepingen te werven en de oblaten komen vanaf 1893 vaak voor in de West-Vlaamse religieuze middens. Mede door het in voege komen van de anti-godsdienstwetten in Frankrijk in 1902 vluchten veel paters naar België. In 1905 krijgen ze een zelfstandige Belgische provincie, wat betekent dat de Belgische paters zelf voor de opleiding van hun novicen moeten zorgen. Ze palmen de Waregemse school in en bouwen die verder uit. In 1910 laat men onder leiding van priester Paul Lecourtois uit Grivegnée het klooster uitbreiden met een dwarse vleugel en de verbouwing van de oudste vleugel. In 1914 wordt het klooster nogmaals vergroot met een dwarse vleugel aan de straatkant.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog wordt de school beschadigd. In 1963 breiden de paters oblaten de school uit met een nieuwe kapel, ontworpen door architect R. Van Steenbergen uit Beerse. In 1988 kopen de zusters van Onze-Lieve-Vrouw van het klooster aan de Keukeldam (Keukeldam nr. 1) het complex aan. Maar al kort daarna wordt het aangekocht door de stad. Vanaf 1998, restauratie naar een ontwerp van de Waregemse Wielfaert architecten.

Beschrijving. Huidig complex bestaat uit vijf verschillende vleugels van telkens twee bouwlagen, die elk getuigen van een andere bouwfase. Gesitueerd op een groot perceel op de hoek met de Processiestraat en deels gebouwd rondom een nieuw gekasseid plein. Bruine baksteenbouw onder vernieuwde (soms verhoogde) zadeldaken met zwarte, mechanische pannen en nieuwe dakvensters.

(1) Oorspronkelijk de oudste vleugel die in 2002 is gesloopt en vernieuwd weliswaar met het behoud binnenin van een vroegere buitengevel die nog gaten toont van de beschietingen uit de Eerste Wereldoorlog.

(2) Dwars op het oudste gebouw en de straat wordt rond 1894 een nieuwe, oorspronkelijk L-vormige vleugel gebouwd die het geheel van de straat afscheidt. Neogotische vleugel aan de straat voorzien van een bakstenen trapgevel met kruis op het topstuk en sierankers. Uitkragende rondbogenfries op kleine arduinen consoles en centraal een rondbogige traveenis met bovenaan oculus. Rondbogige vensteropeningen. Zijgevel geritmeerd door brede rondboognissen per travee waarin telkens twee gekoppelde vensters met arduinen middenstijl. Centraal, beeldnis. Links aan de straatkant, kleine zijvleugel onder schilddak met voorgevel geritmeerd door op kleine rondbogen uitkragende traveenissen met blinde oculi bovenaan en op de eerste bouwlaag licht getoogde vensters in geblokte omlijstingen.

(3) Dwarsvleugel met links voorgeplaatste toren op rechthoekig grondplan. Ritmering door licht getoogde traveenissen met telkens licht getoogd venster. Torenvolume geleed door gekoppelde openingen in de voorgevel en enkele in de zijgevel; afgedekt door een tweeledige, leien torenspits.

(4) Via een klein tussenvolume met ingang onder kantelen, aanpalend langsvleugel met blinde straatgevel enkel geritmeerd door licht getoogde verdiepte nissen. Achtergevel geritmeerd door kleine, versneden steunberen en licht getoogde vensters in geriemde omlijstingen. Uiterst links, spitsbogige voordeur met arduinen latei, houten briefpanelendeur en bovenlicht met glas-in-lood.

(5) Voormalige kapel, gebouwd in 1963. Oranje baksteenbouw onder naar achter hellend, plat dak. Voorgevel quasi volledig opengewerkt door glaswand in betonnen skelet met verticale onderverdelingen. Vernieuwde toegang. Afgerond en lichtjes hoger opgetrokken volume ter hoogte van het koor. Lagere aanbouwen met aluminiumramen. Thans in gebruik als concertzaaltje.

  • KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN TE BRUGGE, 207: Mutatieschetsen, Waregem, 1895/17, 1910/27, 1914/26.
  • STADSARCHIEF WAREGEM, Bouwvergunningen, URB/2002/66/11/P.
  • STADSARCHIEF WAREGEM, Bouwvergunningen, URB/2003/169/14/P.
  • GHISTELINCK R. (red.), Waregems Milleniumboek. Van dorp tot stad, NCMV, Waregem, 2000, p. 97.
  • FOLLENS N., De paters in waregem en Nieuwenhove, in De Gaverstreke, jg. 10, 1982, p. 9-64.
  • FOLLENS N., De paters in Waregem en Nieuwenhove. Aanvulling bij het eerste deel: "De eerwaarde heer De Coninck wikt en … beschikt", in De Gaverstreke, jg. 11, 1983, p. 11-82.
  • FOLLENS N., De paters in waregem en Nieuwenhove (3), in De Gaverstreke, jg. 12, 1984, p. 23-96.
  • FOLLENS N., De paters in waregem en Nieuwenhove (4). Les pères Oblats (1901-1914), in De Gaverstreke, jg. 13, 1985, p. 159-261.
  • FOLLENS N., Het klooster der paters oblaten in Waregem overleeft, in De Gaverstreke, jg. 15, 1987, p. 353-409.
  • VANTHUYNE J., Waregem in oude prentkaarten, Zaltbommel, 1972, nr. 36.

Bron     : Vanwalleghem A. & Creyf S. 2010: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Waregem met deelgemeenten Sint-Eloois-Vijve, Desselgem en Beveren-Leie, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL45, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Creyf, Silvie, Vanwalleghem, Aagje
Datum  : 2010


Relaties


Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2021: Le Petit Séminaire du Transvaal [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/207541 (Geraadpleegd op 10-05-2021)