erfgoedobject

Hoeve Paepscheure met watermolen

bouwkundig / landschappelijk element
ID
28458
URI
https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/28458

Juridische gevolgen

Beschrijving

Hoeve zogenaamd "Raepscheure" of ook "Paepscheure" (volgens 19de-eeuwse cartografische bronnen) en voorheen zogenaamd "Goet te Rubschiete", een site met walgrachten zijnde een foncier van leen met hoeve, watermolen en vijvers.

Oudste vermelding van "tgoet te Rubschiete" in 1414; melding van de molen te Rubschiete in 1574-75. Van de vroegere samengestelde omgrachting was in midden 19de eeuw het zuidelijke gedeelte reeds verdwenen en blijft heden slechts een gracht ten noorden van de woning over. Diverse andere ingrepen hebben ook het karakter van de hoevegebouwen aangetast.

Achterin gelegen hoeve aan de Molenbeek, grenzend aan Nukerke. Lange rechte gekasseide toegangsweg vanuit het zuidwesten (circa 185 meter) tegenover de toegangspoort met doorrit in de voorste vleugel van de U-vormige bedrijfsgebouwen. Open zijde (noordwesten) van het rechthoekig gekasseide erf tegenover de vrijstaande woning.

Boerenhuis van zes traveeën onder pannen zadeldak, oude kern waarschijnlijk in de eerste helft van de 19de eeuw of midden 19de eeuw uitgebreid tot huidig volume; daarvan getuigt onder meer metselwerk van kleine zijpuntgevel met vlechtingen in rechtse zijgevel. Recente moderniseringswerken onder andere van achtergevel hebben het voorkomen verder gewijzigd. Gewitte bakstenen voorgevel (zuidoosten) met getoogde muuropeningen. Voordeur met hardstenen rechtstanden op lage neuten. Dakoverstek met dakzool op geprofileerde houten dakconsoles. Twee oude keldervensters met houten kozijn in rechter zijgevel. Tegen noordwesthoek, klein rechthoekig bijgebouw van twee bouwlagen onder pannen zadeldak met vlechtingen in beide zijpuntgevels; gewijzigde muuropeningen en ook binnenin verbouwd.

Deels veranderd binnenhuis met balklaag; moerbalk op slof in oudste deel boven kelder (noordoosten); nog authentieke 19de-eeuwse "beste kamer" met onder meer rode tegelvloer, schouw voorzien van gemarmerde houten schouwmantel en boezem versierd met pilasters en stuclijstwerk.

Gewitte bakstenen bedrijfsgebouwen geleed door lisenen. Noordoostvleugel onder schilddak (golfplaten) met dakoverstek op geprofileerde daklijstbalkjes. Beide overige vleugels onder snijdende pannen zadeldaken. De helft van het binnenerf omgevormd tot loods met Polonceauspanten. Jongere bedrijfsgebouwen ten oosten op het achtererf.

Ten noordoosten, aan de Molenbeek, overblijfselen van interessante watermolen, een vroegere korenwatermolen van het bovenslagtype. Alleenstaand rechthoekig en overwegend bakstenen molenhuis onder pannen zadeldak, waarschijnlijk nog grotendeels uit 17de of 18de eeuw. Instandhoudingswerken aangevat in 1998 door de vzw Levende Molens in samenwerking met AML Vakgebied Industrieel Erfgoed. Watergevel op hoge verankerde hardstenen onderbouw met hoekkettingen en bakstenen puntgeveltop. Andere puntgevel met vlechtingen, rechthoekige deur en gedicht zoldervenster. Gedichte korfbogige toegangspoort in deels bepleisterde langsgevel met een paar houten verankeringen, een hoog geplaatst beluikt houten bolkozijn met dito tralies. Resten van een soortgelijk venster in de watergevel. Nog authentieke deur en vensters in tweede langsgevel. Afgebroken houten as van het verdwenen houten waterrad in het asgat. Houten maalinstallatie in vervallen toestand. Behouden strekdam en bakstenen overwelving onder brug over beek.

  • Rijksarchief Gent, Scheldedepartement nummer 3309.
  • DE KEYZER B., De Lange Weg naar Kluisbergen, Bijdrage tot de historie van Kluisbergen: Bergen - Ruien - Kwaremont - Zulzeke, I, s.l., 1978, p. 270-271, 313.
  • VANDEPUTTE J.L.TH., De molens van het arrondissement Oudenaarde, Uit hun geschiedenis, Oudenaarde, 1974, p. 135-136.

Bron: BOGAERT C., LANCLUS K., TACK A. & VERBEECK M. 1998: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Oudenaarde, Kanton Ronse, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 15n3, Brussel - Turnhout.
Auteurs: Lanclus, Kathleen; Verbeeck, Mieke; Tack, Anja
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Aanvullende informatie

Op de Kabinetskaart van de Ferraris ligt de omwalde watermolen in de vallei van de Molenbeek ten zuidoosten van de dorskern van Zulzeke. De molensite is toegankelijk in het westen via een beboomde dreef. Ten zuiden van de molen lag een molenvijver. In de 19de eeuw werd de toegangsweg verlegd naar het zuidwesten en passeerden er nog twee voetwegen langs de molen. De molenvijver verdween. Binnen de omwalling lag een boomgaard. Rondom de molen lag vooral akkerland. Pas in de tweede helft van de 20ste eeuw komt er meer weiland bij.

Vandaag is de molensite toegankelijk via aan gekasseide toegangsweg. De Molenbeek is nog duidelijk herkenbaar als slingerende beek met bomen- en struikenrij rond de molen. Rondom ligt akkerland.

  • Kabinetskaart van de Oostenrijkse Nederlanden voor Zijn Koninklijke Hoogheid de Hertog Karel Alexander van Lotharingen, Jozef Jean François de Ferraris, Koninklijke Bibliotheek van België, uitgegeven in 1770-1778, schaal 1:11.520 herleid naar 1:25.000.
  • Atlas van de Buurtwegen, opgesteld naar aanleiding van de wet op de buurtwegen van 10 april 1841, schaal 1:2.500 (overzichtsplannen schaal 1:10.000).
Auteurs: Verdurmen, Inge
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Relaties


Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Hoeve Paepscheure met watermolen [online], https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/28458 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.