Brouwerij Carpentier

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Alternatieve naam De Gouden Leeuw
Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Izegem
Deelgemeente Izegem
Straat Papestraat, Gentsestraat
Locatie Papestraat 1, Gentsestraat 30-32, Izegem (West-Vlaanderen)
Status Deels Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Izegem (adrescontroles: 01-11-2007 - 30-11-2007).
  • Inventarisatie Izegem (geografische inventarisatie: 01-01-2001 - 20-09-2001).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Brouwerij Carpentier

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Brouwerij Carpentier: mouterij
gelegen te Papestraat 1 (Izegem)

Deze bescherming is geldig sinds 05-06-2003.

Beschrijving

Voormalige "brouwerij/carpentier", zie opschrift in het casement boven de toeganspoort met leeuwenkop in reliëf refererend aan de bijkomende naam "de gouden leeuw", in werking vanaf 1840 tot circa 1941. Gebouwencomplex met verschillende vleugels gegroepeerd rondom gekasseide binnenplaats: koetspoort, brouwerswoning en kantoor ten noorden; mouterij en ast ten westen; paardenstallen, graanmagazijnen, kuiperij met gistings- en opslagkelders, paardenstallen en gebouw voor stoommachine ten oosten. De eigenlijke cascadebrouwerij en het biermagazijn bevinden zich ten zuiden. Ten noorden en ten oosten behouden fraaie landschapstuin.

1839-1840: aankoop van de gronden van de voormalige blekerij Strobbe en oprichting van de brouwerij.

1856: aankoop van het huis F. Vandemoortele, gevolgd door verschillende aanpassingen; uitbreiding van de brouwerij aan Papestraatzijde; verbouwing van magazijn en werkplaats.

1861: verdere uitbreidingen met magazijnen.

1862: plaatsing van een stoommachine van 8 pk.

1875: uitbreiding van de eigenlijke brouwerij met een stoombierbrouwerij.

1890: verbouwingen, onder meer opbouw van een mouterij; vervanging van de vorige stoommachine door een krachtigere van 10 pk.

Circa 1905: uitbreiden van het woonhuis aan Papestraatzijde met twee traveeën, zie bouwplan, heden de twee onbepleisterde rechter travee + uitbreiding zijde Gentsestraat met onder meer kantoorvleugel in neo-Vlaamserenaissance-stijl.

1906: uitbreiding van de brouwerij; aankoop van de nieuwe stoommachine van 27 pk, is thans nog aanwezig.

1929: een deel van de brouwerijgebouwen worden ingericht als zijdeweverij. Later verbouwd tot meubelfabriek Clarysse; tot 1998.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog: de koperen ketels werden in beslag genomen door het Duitse leger. De brouwerij werd niet meer heropgestart.

Nummer 30. Brouwerswoning. Neoclassicistisch getint hoekpand uit het tweede kwart van de 19de eeuw, (zie bouwplan); acht + drie traveeën en twee bouwlagen onder schilddak (nok parallel aan de straat, mechanische zwarte pannen); circa 1856 een eerste maal uitgebreid zijde Papestraat met één travee; een tweede uitbreiding met twee traveeën dateert van 1905, zie bouwnaad. Op het oorspronkelijke bouwplan wordt de tweede travee links aangegeven als deuropening, thans vensteropening.

Bepleisterde en beschilderde bakstenen lijstgevels op arduinen plint; rechthoekige kelderopeningen; houten kroonlijst waaronder fries met rechthoekige spiegels. Rechthoekige vensters; smeedijzeren vensterbalustrade op de bovenverdieping en persiennes op de begane grond.

Eclectisch interieur. Hal met zwart-witte marmeren vloerbekleding en houten trap met kwart en ijzeren spijlen.

Rechts, enfilade van salons met bepleisterde plafonds, parketvloer en behouden marmeren schouw en zijden wandbekleding.

Links, uitbreiding van 1905, naar ontwerp van architect Jules Vercoutere (Izegem): diephuis in neo-Vlaamserenaissance-stijl van drie traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak. Bakstenen trapgevel met verwerking van arduin onder meer voor de geblokte arduinen plint en andere functionele en decoratieve elementen; verdwenen topstuk, behouden sierankers. Typisch zijn de speklagen en doorgetrokken waterlijsten ter hoogte van de geprofileerde tussendorpels van de rechthoekige vensters met veelal gedeeld bovenlicht; tot dezelfde neostijl behoren de ontlastingsbogen met aanzet- en sluitsteen, laatst genoemde verrijkt met leeuwenkopjes, zie naam brouwerij. In de geaccentueerde middentraveeën worden eerder neoclassicistische vormen verwerkt als het zwaar en uitgewerkt hoofdgestel van het deurvenster met balusterbalkon op zware consoles. Blinde benedenvensters met getraliede bovenlichten. Kantoorruimten op de begane grond.

Aanleunende poort met arduinen posten onder ijzeren I-balk en hoofdgestel voorzien van het casement met opschrift, zie hoger en aflijnende tandlijst. Bewaarde schamppalen. Achterin gelegen, de tuin (zie hoger).

Overige bedrijfsgebouwen van twee à drie bouwlagen opgetrokken uit rode, verankerde baksteen, al dan niet beschilderd en onder pannen bedaking. Gevels aan de straat geritmeerd door de blinde venstertraveeën.

Voormalige mouterij van 1890, zie bouwplan. Fraai uitgewerkte gevel van verankerde baksteen aan de erfzijde; drie bouwlagen onder pannen zadeldak; afgeschuinde rechter zijgevel. Lijstgevel centraal doorbroken door houten laadluik onder dakstoel. Variatie door middel van verschillende muuropeningen: begane grond geritmeerd door rondboognissen alternerend doorbroken door rondboogvensters; blinde medaillons in de zwikken. Kleine getoogde vensters in geriemde bakstenen omlijsting op de tweede bouwlaag en halfronde op de derde. Deels behouden eest met geprefabriceerde eeststoof. Troggewelfjes tussen ijzeren I-balken.

Machinekamer met behouden stoommachine van het Izegems constructiehuis Paret-Missiaen en stoomketel van 1906, type Cornwall, gefabriceerd door de gebroeders Mahy (Wondelgem).

Ten noordoosten van de machinekamer, tegen de achtergevel van de stallen, deels behouden schouw gedateerd 1863.

  • Stadsarchief Izegem Bouwvergunningen 1/ 1825-1874, 5/ 1887-1892 (1890), 9/ 1903 (1905), 11/ 1905-1906.
  • Kadaster West-Vlaanderen.
  • LERMYTE J.M., Brouwerij Carpentier, Open Monumentendag, 1997, z.p.
  • ROOSE Cl., Industriële inplantingen te Izegem, 1830-1914. Methodologische en heuristische benadering van de industriële archeologie, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, Rijksuniversiteit Gent, 1974-1975, 6 dln., p. 75-80.

Bron: De Gunsch A., Metdepenninghen C. & Vanneste P. met medewerking van  Tansens A. 2001: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Roeselare, Kantons Hooglede - Izegem - Lichtervelde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 17N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: De Gunsch, Ann; Metdepenninghen, Catheline & Vanneste, Pol

Datum tekst: 2001

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Gentsestraat

Gentsestraat (Izegem)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.