Burgerhuis in beaux-artsstijl

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Helenalei
Locatie Helenalei 7, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie stad Antwerpen architectuur 20ste eeuw (thematische inventarisatie: 01-01-2015 - 31-12-2019).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Burgerhuis

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Burgerhuis in beaux-artsstijl gebouwd in opdracht van de heer J. Vermeiren, naar een ontwerp door de architect Jacques De Weerdt uit 1911, opgetrokken in 1912 (gevelinscriptie).

Het hotel is representatief voor het oeuvre van Jacques De Weerdt uit de periode vanaf omstreeks 1905 tot aan de Eerste Wereldoorlog. In nauwelijks tien jaar tijd realiseerde De Weerdt alleen al op het toenmalige grondgebied van de stad Antwerpen meer dan honderd panden, overwegend in art-nouveau- of neorococostijl, vaak van eenzelfde standaardtype. Twee andere woningen van zijn hand aan de Helenalei zijn de woning Linssen-Daelemans en de woning Witjas beide uit 1909. Een vierde pand, de woning Wouters in art-nouveaustijl uit 1910 op nummer 9, werd gesloopt. Deze architectuur is herkenbaar aan de voorkeur voor natuursteen als parement, de vloeiende lijnvoering, de plastische volumetrie en het sierlijke smeedijzer in zweepslagstijl. Veeleer geïnspireerd door de klassieke Lodewijk XVI-stijl, is het hotel Vermeiren verwant met het hotel Itschert uit 1907 in de Antoon Van Dyckstraat. Begonnen als tekenaar in dienst van de Belgische Spoorwegen vóór de eeuwwisseling, liep zijn carrière tijdens de minder productieve jaren 1920 ten einde.

Met een gevelbreedte van drie traveeën omvat de rijwoning drie bouwlagen onder een zadeldak. De statige lijstgevel onderscheidt zich door een verzorgd parement uit witte natuursteen, op een geprofileerde plint uit blauwe hardsteen. Geleed door pui- en waterlijsten, wordt de begane grond als sokkel geaccentueerd door bossage, en een rondboogarcade op pilasters. De compositie legt de klemtoon op de middenas, die op de eerste verdieping wordt gemarkeerd door een balkon met spiraalfries, balustrade en vazen, en een entablement, beide op consoles. Verder is de opstand opgebouwd uit registers van rondboogopeningen met sluitsteen op de begane grond, en rechthoekige vensters met versierde bovendorpel en borstwering op de bovenverdieping. Ontleend aan de Lodewijk XVI-stijl, bestaat het geveldecor uit meanders, stafwerk, pijnappels, draperieën met strikken en entrelacsfriezen op de begane grond, rankwerkpanelen met vaas en trigliefconsoles met guirlande op de eerste verdieping, medaillons met guirlande en entrelacsfriezen op de tweede verdieping. De gevelbeëindiging wordt gevormd door een natuurstenen kroonlijst met klossen en tandlijst op uitgelengde trigliefconsoles, en een blinde attiek met hoger middenstuk waarop een guirlande. Het gevernist houten schrijnwerk van de fraai bewerkte inkomdeur en vensters met kleine roeden in het bovenlicht, is bewaard, evenals de smeedijzeren keldertralies en het voortuinhek. In het smeedwerk van de deur zijn de initialen JV van bouwheer J. Vermeiren verwerkt. De balkonconsoles zijn ten dele vervangen door stalen profielen.

De plattegrond beantwoordt aan de klassieke typologie van het burgerhuis dat uit een voorbouw en een smalle achterbouw in entresol bestaat, ontsloten door de zijdelings ingeplante inkom- en traphal. Volgens de bouwplannen wordt de begane grond ingenomen door de gebruikelijke enfilade van salon, eetkamer, veranda met bovenlicht en overdekt terras, geflankeerd door de keuken in de achterbouw. De eerste en tweede verdieping omvatten twee slaapkamers, en een achterkamer of badkamer met terras, het dakniveau twee mansardes en een zolder.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossiers 1912#518 (hotel Vermeiren), 1910#1692 (woning Wouters).

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Helenalei

Helenalei (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.