Geografisch thema

Hoogstraat

ID: 9255   URI: https://id.erfgoed.net/themas/9255

Beschrijving

Hoofdstraat van het dorp van de Lapscheurestraat tot aan de Groenendijk, in het verlengde van de Vredestraat, waarvan het lang een onderdeel was. Maakt deel uit van het oude stratenpatroon van Lapscheure, o.m. aangeduid op de kaart van P. Pourbus van 1561-1571. Loopt in een bocht ten zuidoosten van de parochiekerk H. Drievuldigheid en H. Christianus (cf. Lapscheurestraat z.nr.). De kerk werd langs de toenmalige "Brede Wech" in de Sint-Jobspolder ingeplant in 1640, nadat de oude, meer oostelijk gelegen dorpskern door overstromingen werd verwoest (cf. Zeedijk). Het westelijke portaal van de kerk was vanaf de hoofdstraat toegankelijk via een kerkwegel, waarlangs ook de pastorie was gelegen (cf. Lapscheurestraat nr. 4). Bij de nieuwe kerk ontwikkelt zich een straatdorp (Hoogstraat-Vredestraat). Het tracé van de huidige Vrede- en Hoogstraat wordt in 1863 verbreed, rechtgetrokken en verhard als steenweg van Damme naar Lapscheure. Een arduinen gevelplaat in het voormalige 19de-eeuwse gemeentehuis (nr. 15) verwijst naar dit project: "STEENWEG VAN DAMME NAER LAPSCHEURE / EERSTEN STEEN 30STEN NOVEMBER 1863 / JACOBUS DE LEYN - QUATAERT / BURGEMEESTER / MEDARDUS DE LEYN SCHEPEN / JACOBUS VAN HOUTTE SCHEPEN".
In de 17de en 18de eeuw is enkel de zuidelijke helft van de straat, tegen de kerk aan, bebouwd cf. kaart van Ferraris (1770-1778). Vanaf midden 19de eeuw worden ook de meer noordelijke percelen bebouwd, doch enkel aan de oostkant van de straat. De dorpskern is getypeerd door een aaneengesloten rij kleinschalige huizen, die uitkijken op open weilanden ten noorden van de kerk. Basisbebouwing van de straat bestaande uit 19de- en begin-20ste-eeuwse dorpswoningen, deels vrijstaand, deels aaneengesloten, waartussen nieuwbouwwoningen. Tussen de huizen zijn de voormalige openbare gebouwen ingeplant: cf. nrs. 17-19, de voormalige gemeenteschool, thans gedeeltelijk omgevormd tot parochiezaal; cf. nr. 18, de pastorie en op nr. 15, het gemeentehuis, een 19de-eeuws gebouw met vernieuwd baksteenparement. Nrs. 38 tot 44 is een rij oudere, bescheiden dorpswoningen van één of twee bouwlagen onder pannen zadeldaken, met beschilderde lijstgevels. Rijhuizen met bakstenen puntgevels zijn nrs. 27 en 34-36, uit het eerste kwart van de 20ste eeuw. Op de hoek van de Kwabettestraat, nrs. 14-16, samenstel van twee begin-20ste-eeuwse huizen van drie traveeën en anderhalve bouwlaag onder pannen zadeldak, met gecementeerde lijstgevel. Centraal in de dorpskern, een 19de-eeuwse hoeve met statig boerenhuis, de z.g. "Scheureptahoeve", cf. nrs. 20-22.

DE FLOU K., Woordenboek der toponymie van westelijk Vlaanderen, Vlaamsch Artesië, het land van den Hoek, de graafschappen Guines en Boulogne, en een gedeelte van het graafschap Ponthieu, deel VI, Brugge, 1926, kl. 507.
DEVLIEGHER L., De Zwinstreek, in Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, deel 4, Tielt, 1970, p. 128 (Dorpstraat 15).


Bron     : Callaert G. & Hooft E. met medewerking van Santy P. & Snauwaert L. 2006: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Damme, Deel I: Stad Damme, Deelgemeenten Hoeke, Lapscheure en Moerkerke, Deel II: Deelgemeenten Oostkerke, Sijsele en Vivenkapelle, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL17, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Agentschap Onroerend Erfgoed


Relaties

  • Omvat
    Brug bij de kreek Flettersdam

  • Omvat
    Gemeenteschool van Lapscheure

  • Omvat
    Herenhuis Scheuretaphoeve

  • Omvat
    Onze-Lieve-Vrouwkapel

  • Omvat
    Pastorie

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Hoogstraat [online] https://id.erfgoed.net/themas/9255 (Geraadpleegd op 19-09-2020)