Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Bedevaartsoord Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes met omgeving

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 16-01-1987 tot heden
ID: 10425   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/10425

Besluiten

Bedevaartoord Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes: omgeving
definitieve beschermingsbesluiten: 16-01-1987  ID: 2264

Beschrijving

De omgeving van het Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes bedevaartsoord te Oostakker is beschermd als dorpsgezicht.

De Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen (KCML) bracht een advies uit waarbij de historische en volkskundige waarde van het dorpsgezicht als volgt werden gemotiveerd:
”Het geheel van gebouwen en omgevende percelen rond het befaamde bedevaartsoord Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes, die qua ligging, visuele relatie en architectuurhistorisch belang de entiteit van een ensemble uitmaken.

De belangrijkste elementen situeren zich op de Onze-Lieve-Vrouwdreef:
Het domein van het bedevaartsoord van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes. Het is één der drukst bezochte bedevaartsoorden van België. Het werd gesticht in 1874 door markgravin de Courtebourne. Typisch is de radiaal geplande aanleg van dreven en halfcirkelvormige ommegang met ten zuiden de typische neogotische basiliek (1875-77), ontworpen door Van Hoecke-Peeters, zij werd aangepast door baron J. Bethune en binnenin verreikt met kenmerkende neogotische polychromie uitgevoerd door het atelier Bressers onder leiding van beron Bethune.
Naast het bedevaartsoord bevindt zich het kasteel Slotendries. Het is een classicistisch kasteel dat eigendom was van de stichtster van het bedevaartsoord en is gelegen in een rechthoekig omwald park met historische waarde als domein dat reeds in de vroege middeleeuwen bekend was. Eveneens in het dorpsgezicht opgenomen, worden het toegangshek en brug over walgracht en verder de bijhorende hovenierswoning, portierswoning, merkwaardige duiventoren en oranjerie op gebogen grondplan, alle uit de 19de eeuw.
Het dorpsgezicht wordt verder ten oosten en ten zuiden afgebakend door Onze-Lieve-Vrouwdreef nr. 2-4, Instituut van Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans, nr. 6 “Hotel de Lourdes” en nr. 8. “Residentie Sint-Victor”. Het zijn alle bakstenen neogotische complexen van gebouwen, opgetrokken in de jaren 1870-80 in directe relatie met het bedevaartsoord. De bebouwing aan beide straatkanten van de Onze-Lieve-Vrouwstraat hoort omwille van het direct verband met het bedevaartsoord als woonhuizen voor het personeel eveneens bij het dorpsgezicht.
Een gedeelte van de Gentstraat als relatiezonde met visuele eenheid en de straatbeeldbepalende bebouwing in voornamelijk neotraditioneel getinte baksteenstijl in de onmiddellijke nabijheid van de ingang van kasteel en bedevaartsoord sluiten het zuidwestelijk gedeelte van het voorgestelde dorpsgezicht af.”

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, Beschermingsdossier DO000790, bedevaartsoord Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes, advies KCML (1987).

Waarden

De omgeving van het bedevaartsoord Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

waaronder ook de historische, in casu volkskundige waarde.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Omgeving bedevaartsoord Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes

Gentstraat, Groenstraat, Onze Lieve Vrouwdreef, Onze Lieve Vrouwstraat (Gent)
Het bedevaartsoord Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes te Oostakker werd gesticht in 1874 met typisch radiaal geplande aanleg van dreven en halfcirkelvormige ommegang met ten zuiden de neogotische basiliek (1875-77), ontworpen door Van Hoecke-Peeters.

Is de omvattende bescherming van

Basiliek Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes

Onze Lieve Vrouwdreef zonder nummer (Gent)
De bedevaartkerk toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes en aangehecht kloosterhuis genaamd Sint-Victorresidentie, werden gebouwd in 1875-1877 naar ontwerp van architect E. Van Hoecke-Peeters.


Hotel de Lourdes

Onze Lieve Vrouwdreef 6 (Gent)
Alleenstaand neogotisch dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen, onder zadeldak (Vlaamse pannen met vorstkam, evenwijdig met de straat), tussen zijtrapgevels en voorzien van twee getrapte dakkapellen, opgetrokken in 1876. Rechts losstaand bijhorend dienstgebouw (loodrecht ten opzichte van de straat), voormalig koetshuis.


Instituut Onze-Lieve-Vrouw van den Rozenkrans

Onze Lieve Vrouwdreef 2 (Gent)
Ommuurd, eenvoudig bakstenen schoolgebouwencomplex met lichte neogotische inslag gesitueerd op de hoek met het Basiliekplein en de Onze Lieve Vrouwstraat. Stichting van 1886-1887 betaald door markgravin de Courtebourne, nadien uitgebreid aan de Onze Lieve Vrouwdreef in 1888.


Kasteel Slotendries

Onze Lieve Vrouwdreef 8 (Gent)
Kasteel Slotendries, ook kasteel van markgravin de Courtebourne, heden zogenaamd "Het Kasteel". Classicistisch kasteel van circa 1800 gelegen midden een rechthoekig omwald park in een domein dat vanaf de vroege middeleeuwen bekend stond als Slotendries.


Residentie Sint-Victor, klooster der jezuïeten

Onze Lieve Vrouwdreef zonder nummer (Gent)
Zogenaamde Residentie Sint-Victor, klooster der paters jezuïeten. Neogotische baksteenbouw opgetrokken naar ontwerp van architect E. Van Hoecke-Peeters in 1877 tegen de zuidoostelijke hoek van de basiliek Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes en omringd door een tuin.