Beschermd monument

Rotemse molen met molenhuis en aanhorigheden

Beschermd monument van 30-05-2005 tot heden

ID
2683
URI
https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/2683

Besluiten

Watermolen Rotemse molen met molenwerk en omgeving
definitieve beschermingsbesluiten: 30-05-2005  ID: 4397

Beschrijving

De Rotemse molen te Halen, is met inbegrip van het molenwerk, een dwarsschuur, stallen, een bakhuis en een molenhuis met aangebouwde woning met toren uit het interbellum, beschermd als monument.



Waarden

Rotemse molen met molenwerk en onmiddellijke omgeving met aanhankelijkheden, waaronder een hoevetje en bakhuis is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

De Rotemse molen is een stichting van de voormalige abdij Mariëndal, met een archivalische voorgeschiedenis vanaf 1420. De molen - van het bovenslagse type - bleef functioneren tot ver in de 20ste eeuw. Het molenwerk bleef grotendeels bewaard.

industrieel-archeologische waarde

Het molenhuis vertoont concrete bouwsporen vanaf de l7de eeuw, onder de vorm van ijzerzandstenen elementen, de sporen van een bolkozijn, moerbalken met gesculpteerde sleutels, en de in het houtwerk gekraste jaartallen 1646 en 1670. Uit de 18de eeuw dateert de heropbouw van de rechterzij gevel (met het molenrad), wat stilistisch wordt bevestigd door de grote rechthoekige ramen, alsook door een ingemetselde gevelsteen met het jaartal 1777; mogelijk werden naar aanleiding van de heropbouw oudere elementen (zie zandige kalksteen) gerecupereerd. De molensite verschijnt nog grotendeels zoals weergegeven op de Ferrariskaart (1771-1777), waaruit blijkt dat ook het vakwerk-hoevegebouw aan de overzijde van de Gidsenstraat tot de oude kern behoort. De combinatie molen-hoevegebouwen is typisch. De enige wezenlijke toevoeging - een toren en woonhuisvleugel in neotraditionele stijl - is 20ste-eeuws, hangt samen met een omvorming tot buitenverblijf, maar respecteert de stijl en schaal van de oudere gebouwen.

sociaal-culturele waarde

De molengebouwen zijn pittoresk ingeplant aan een oever van de Velpe, vermoedelijk een tot rivierarm gepromoveerde aftakking van het riviertje, waarmee in oorsprong het water werd aangevoerd om de molen aan te drijven.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Rotemse molen

Gidsenstraat 24 (Halen)
Voormalige watermolen op de Velpe. Circa 1422 werd door de cisterciënzerinnen van Mariëndal een molen gebouwd op de Velpe, die voor 1646 verdwenen was, aangezien op dat ogenblik de huidige molen gebouwd werd.

Is de gedeeltelijke bescherming van

Slagveld van Halen

Lanciersstraat (Halen)
Het slagveld van Halen bevindt zich in het openruimtegebied ten westen van Halen in Limburg. Op 12 augustus 1914 kwam het daar tot een treffen tussen Belgische en Duitse troepen tijdens de doortocht van het Duitse leger door België, een week na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Aanleiding was de verkenning door de Duitse cavalarie naar de posities van het Belgische leger bij de Gete. Het slagveld omvat de locaties van de cavaleriecharges en de verdedigingsposities in wat als (één van) de laatste traditionele veldslagen de militaire geschiedenis zou ingaan. De slag demonstreerde hoezeer de rol van de traditionele cavalerie bij het begin van de 20ste eeuw was uitgespeeld.


Tuin van de Rotemse molen

Gidsenstraat 24 (Halen)
Tuin bij de watermolen van Rothem, met aanleg en beplanting uit de jaren 1930, toen het goed ook gebruikt werd als buitenverblijf; voorheen afhankelijk van het klooster Mariënrode van Rothem.