Pastorie Heilig Kruis en Onze-Lieve-Vrouw

Beschermd monument van 07-07-2008 tot heden

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Assenede
Deelgemeente Oosteeklo
Straat Koning Albertstraat
Locatie Koning Albertstraat 7 (Assenede)

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.01/43002/112.1
  • OO003334

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Pastorie Heilig Kruis en Onze-Lieve-Vrouw

Koning Albertstraat 7, Assenede (Oost-Vlaanderen)

De pastorie met voorheen omgrachte site is gelegen ten westen van de oude kerk en de kerkhofsite en vormen samen de historische dorpskom van Oosteeklo. Een ijzeren hek tussen vierkante gemetste pijlers verbindt de beide sites. De omgrachting werd grotendeels gedempt in 1960.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De pastorie Heilig Kruis en Onze-Lieve-Vrouw is beschermd als monument.

Waarden

Pastorie Heilig Kruis en Onze-Lieve-Vrouw is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

De historische waarde van de pastorie bestaat uit de kerkelijke verplichting aan de pastoor om na een benoeming op zijn beneficie te gaan wonen. Die verplichting wordt geconcretiseerd na het concilie van Trente waardoor in het begin van de 17de eeuw verschillende pastorieën werden gebouwd. Na de seculiere wet van 25 september 1769 worden de pastorieën door de tiendenheffers opgericht onder druk van de politieke overheid. De 19de-eeuwse pastorie, opgetrokken door de gemeente, is het gevolg van het Concordaat van 1801.
Bewoonde site die zeker teruggaat tot de 17de eeuw. Door zijn ligging ten westen van het kerkhof een getuige van de lange occupatiegeschiedenis van de historische dorpskern van Oosteeklo.

historische waarde

in casu architectuurhistorische waarde: De (bouw)historische waarde ligt in de evolutie van de typologie van de pastorie: van éénlaags gebouw naar tweelaags gebouw rond het midden van de 18de eeuw, van 18de-eeuws dubbelhuis naar huis met T-structuur in het midden van de 19de eeuw. De aanwezigheid van structurele oudere onderdelen wat zeer uitzonderlijk is - wijst op een bouwgeschiedenis voorafgaand aan de momenteel zichtbare fases. De (tuin)historische waarde ligt in de onverbrekelijke band tussen pastorie en tuin. De zelfvoorzienigheid van de pastoor uitte zich in zowel een sier- als nutstuin. De aanleg is steeds zeer representatief voor de evolutie van formele naar landschappelijke tuin welke in deze periode plaatsvindt. Verschillende tuinen hebben wetenschappelijke waarde meer bepaald dendrologische waarde door hun bijzondere bomenbestand.
Sober bepleisterde voorgevel pastorie met in voor en achtergevel duidelijk bouwsporen teruggaand tot de 17de eeuw. Duidelijk afleesbare bouwevolutie van 17de tot 20ste eeuw. Uitzonderlijk goed bewaarde keukeninrichting met haard, ingebouwde bakoven en aansluitend fornuis.

sociaal-culturele waarde

De pastorie behoort samen met de kerk en soms het klooster tot het religieuze centrum van een parochie. Samen met het gemeentehuis en de dorpsschool behoort dat religieuze centrum tot de historisch gegroeide Vlaamse dorpskern en het collectieve geheugen van de dorpsgemeenschap. Een typisch laat 19de-eeuws / begin 20ste-eeuws fenomeen is de doelgerichte stedenbouwkundige ontwikkeling van een wijk of gehucht waarbij de kerk, pastorie, klooster en zondagsschool het centrum vormen waarrond de ontwikkeling plaatsvindt.
De pastorie, voorheen omgeven door een vierkante omgrachting, is door zijn traditionele ligging ten westen van de oude kerkhofsite en de kerk, nog een getuige van de lange occupatiegeschiedenis van het historische dorpscentrum van Oosteeklo.

artistieke waarde

De artistieke waarde van de pastorie bestaat uit het steeds zeer consequent toepassen van de meest moderne structuur, constructie, decoratie en (tuin)aanleg eigen aan de bouwperiode van het pand (van rococo tot neostijlen). Getuige niet enkel de authentiek bewaarde 18de-eeuwse interieurs maar tevens de kwaliteitsvolle herinrichtingen in de 19de eeuw. De pastorie werd meestal opgetrokken door architecten verbonden aan de tiendenheffer (pré-Franse Revolutie) of een toonaangevende architect in de voor hun representatieve vormentaal.
Goed bewaard interieur met stucwerk in Lodewijk XVI-stijl op plafond en schouwboezems getuigt van de 18de-eeuwse wooncultuur van een pastoor op het platteland.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.