Demarcatiepalen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Nieuwpoort
Deelgemeente Nieuwpoort, Ramskapelle
Straat Westendelaan, Lombardsijdestraat, Molenstraat, Brugse Steenweg
Locatie Westendelaan zonder nummer, Lombardsijdestraat zonder nummer, Molenstraat zonder nummer, Brugse Steenweg zonder nummer, Nieuwpoort (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie van het Wereldoorlogerfgoed (geografische inventarisatie, thematische inventarisatie: 01-01-2002 - 31-12-2005).
  • Synchronisatie databank beschermde monumenten 2008 (synchronisaties: 05-06-2008 - 31-12-2008).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Demarcatiepalen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Demarcatiepaal 13
gelegen te Brugse Steenweg zonder nummer (Nieuwpoort)

Deze bescherming is geldig sinds 01-07-2009.

omvat de bescherming als monument Demarcatiepaal 2
gelegen te Westendelaan zonder nummer (Nieuwpoort)

Deze bescherming is geldig sinds 01-07-2009.

omvat de bescherming als monument Demarcatiepaal 3
gelegen te Molenstraat zonder nummer (Nieuwpoort)

Deze bescherming is geldig sinds 01-07-2009.

omvat de bescherming als monument Demarcatiepaal 9
gelegen te Lombardsijdestraat zonder nummer (Nieuwpoort)

Deze bescherming is geldig sinds 01-07-2009.

Beknopte karakterisering

Tags Eerste Wereldoorlog, Tweede Wereldoorlog

Beschrijving

Demarcatiepalen nr. 2 en nr. 9 verwijzen naar de Duitse aanval bij Nieuwpoort op 10 juli 1917.

Behalve bij de demarcatiepalen te Ramskapelle en Oud-Stuivekens, werden tijdens de Tweede Wereldoorlog op alle demarcatiepalen de oorspronkelijke meertalige teksten “Hier werd de overweldiger tot staan gebracht” door de Duitse bezetter weggekapt. De demarcatiepalen op grondgebied Nieuwpoort werden in september 1991 opnieuw voorzien van de Nederlandstalige tekst en de jaartallen 1914-1918.

Demarcatiepaal nr. 2: Geprofileerde rozegranieten zuil op een betonnen sokkel geplaatst, met piramidale opbouw, bekroond met een gesculpteerde Belgische helm (Adrian-model), waarop een kenteken met een leeuwekop is aangebracht. De helm is omlijst met een lauwerkrans. Op de zuil is een reliëf uitgehouwen met aan de linkerzijde een veldfles en aan de rechterzijde een ARS-gasmasker. Aan de 4 hoeken is een handgranaat opgehangen aan een palmtak.

Op de voorzijde staat bovenaan “NIEUPORT”, daaronder "HIER WERD DE OVERWELDIGER TOT STAAN GEBRACHT", en onderaan “Touring Club de Belgique – Don de la Banque nationale de Belgique”. Links "1914", rechts "1918".

Uitvoering: onderaan links en rechts “Léon Telle, Granitier, Andlau, Alsace” (gesigneerd); “Paul Moreau-Vauthier, Statuaire c” (gesigneerd).

Demarcatiepaal nr. 9: Geprofileerde rozegranieten zuil op een betonnen sokkel geplaatst, met piramidale opbouw, bekroond met een gesculpteerde Belgische helm (Adrian-model), waarop een kenteken met een leeuwekop is aangebracht. De helm is omlijst met een lauwerkrans. Op de zuil is een reliëf uitgehouwen met aan de linkerzijde een veldfles en aan de rechterzijde een ARS-gasmasker. Aan de 4 hoeken is een handgranaat opgehangen aan een palmtak.

Op de voorzijde staat bovenaan “NIEUPORT”, daaronder "HIER WERD DE OVERWELDIGER TOT STAAN GEBRACHT", en onderaan naar verluidt “Touring Club de Belgique – Don de la Province de Brabant”.

Uitvoering: onderaan links en rechts waarschijnlijk “Léon Telle, Granitier, Andlau, Alsace” (gesigneerd); “Paul Moreau-Vauthier, Statuaire c” (gesigneerd).

Demarcatiepaal nr. 3 herinnert aan de Slag aan de IJzer, meer bepaald aan de Slag bij Ramskapelle (30-31 oktober 1914). Duitse troepen waren er toen in geslaagd op te rukken tot aan de molen van Ramskapelle.

Geprofileerde rozegranieten zuil op een betonnen sokkel geplaatst, met piramidale opbouw, bekroond met een gesculpteerde Belgische helm (Adrian-model), waarop een kenteken met een leeuwekop is aangebracht. De helm is omlijst met een lauwerkrans. Op de zuil is een reliëf uitgehouwen met aan de linkerzijde een veldfles en aan de rechterzijde een ARS-gasmasker. Aan de 4 hoeken is een handgranaat opgehangen aan een palmtak.

Op de voorzijde staat bovenaan “NIEUPORT”, daaronder "ICI FUT ARRETE L'ENVAHISSEUR" en "1918", en onderaan “Touring Club de Belgique" en naar verluidt "Don de la Société Générale”. Rechts "HERE THE INVADER WAS BROUGHT TO A STANDSTILL". Links "HIER WERD DE OVERWELDIGER TOT STAAN GEBRACHT".

Uitvoering: naar verluidt onderaan links en rechts “Léon Telle, Granitier, Andlau, Alsace” (gesigneerd); “Paul Moreau-Vauthier, Statuaire c” (gesigneerd).

Demarcatiepaal nr. 13 bij de Witte Brug herinnert aan de Slag aan de IJzer en de onderwaterzetting van de IJzervlakte eind oktober 1914.

Geprofileerde rozegranieten zuil op een betonnen sokkel geplaatst, met piramidale opbouw, bekroond met een gesculpteerde Belgische helm (Adrian-model), waarop een kenteken met een leeuwekop is aangebracht. De helm is omlijst met een lauwerkrans. Op de zuil is een reliëf uitgehouwen met aan de linkerzijde een veldfles en aan de rechterzijde een ARS-gasmasker. Aan de 4 hoeken is een handgranaat opgehangen aan een palmtak.

Op de voorzijde staat bovenaan "NIEUPORT”, daaronder “HIER WERD DE OVERWELDIGER TOT STAAN GEBRACHT” (moeilijk leesbaar), en onderaan “Touring Club de Belgique – Don de la Flandre Orientale”. Links "1914", rechts "1918".

Uitvoering: onderaan links en rechts “Léon Telle, Granitier, Andlau, Alsace” (gesigneerd, maar moeilijk leesbaar); “Paul Moreau-Vauthier, Statuaire c” (gesigneerd).

  • Jacobs M., Zij, die vielen als helden... Inventaris van de oorlogsgedenktekens van de twee wereldoorlogen in West-Vlaanderen, Deel 1. Brugge, Provincie West-Vlaanderen, 1996.
  • Jacobs M., Zij, die vielen als helden... Inventaris van de oorlogsgedenktekens van de twee wereldoorlogen in West-Vlaanderen, Deel 2. Brugge, Provincie West-Vlaanderen, 1996.
  • Deseyne A., Hier werd de overweldiger tot staan gebracht. Demarcatiepalen 1914-1918 in West-Vlaanderen, in: “Het Zonneheem”, XXI, 3 (1991).
  • Bijnens B., Nieuwpoort, de Franse stellingen tijdens de Eerste Wereldoorlog op de rechter IJzeroever, in: "Bachten de kupe", XXXXI, 4 (oktober-december 1999).
  • Vandemeyer L., De Eerste Wereldoorlog. Koning Albert en zijn soldaten. Antwerpen, Standaard Uitgeverij en Luc Vandeweyer, 2005.
  • Verbeke R., Monumenten getuigen: militaire begraafplaatsen en gedenktekens, i.v.m. het sluizencomplex De Ganzenpoot op http://www.wo1.be
  • Verstappen J., 85 jaar geleden brandde Ramskapelle, in: "Bachten de kupe", XXXXI, 4 (oktober-december 1999).

Bron: Beschermingsdossier DW002423

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Nieuwpoort

Nieuwpoort (West-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.