Eclectisch burgerhuis

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Transvaalstraat
Locatie Transvaalstraat 55, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).

Juridische gevolgen

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beschrijving

Deze half vrijstaande eclectische burgerwoning werd in 1896 getekend door architect Louis Hamaide in opdracht van de Naamlooze Maatschappij voor het bouwen der Burgerhuizen in het Oostkwartier. Deze bouwmaatschappij werd in 1886 opgericht om Zurenborg te ontwikkelen als woonwijk voor de betere middenklasse. De maatschappij werkte met verschillende architecten samen voor de realisatie van reeksbouw voor eigen rekening, met de bedoeling de ontwikkeling van de wijk te stimuleren, maar ook om voorbeelden te stellen op vlak van bouwstijl en afwerking van de woningen. In de Transvaalstraat realiseerde de maatschappij een opvallende concentratie aan half vrijstaande, grote burgerhuizen in rijk gedecoreerde eclectische bouwstijlen. Hamaide kennen we als vertegenwoordiger van de Antwerpse art-nouveaustroming. Zijn vroege werk echter, van voor 1900, tekende hij vooral in eclectische stijl.

Deze ruime half vrijstaande burgerwoning telt twee bouwlagen onder een leien mansardedak, met een als hoektoren uitgewerkt dakvenster onder een koepel met opvallend hoog smeedijzeren topstuk. Het parement van de straatgevel is van witte baksteen, met speklagen in blauwe hardsteen, kleurrijke art-nouveautegeltableaus en rijke decoraties uitgewerkt in witte natuursteen. Dit materiaalgebruik vinden we ook terug in de naastgelegen woning die Hamaide ontwierp voor een particulier in 1895.

De straatgevel valt op door de plastische neobarok-allures, die vooral tot uiting komen in de rijk uitgewerkte vensters in het dak en op de bovenverdieping. De straatgevel is tweeledig opgedeeld, met in de linker travee op elke bouwlaag een rechthoekig venster met hardstenen entablement, en boven voorzien van siersmeedwerk in de borstwering. Bekroning met tweeledig dakvenster onder fronton en koepel. De brede linkertravee heeft op de begane grond twee rechthoekige vensters onder hardstenen latei, met in het boogveld witte natuurstenen maskers en guirlandes. Op de verdieping, een drielicht met smeedijzeren balkon en opvallende, ijzeren tussenzuiltjes. In de fries onder de kroonlijst worden art-nouveau- en neorenaissanceversieringen afgewisseld in een kleurrijke fries. Bekroning van deze travee door een dakvenster met brede vleugelstukken en fronton met topstuk.

De zijgevel is in rode baksteen met speklagen, en heeft een meer bescheiden vormgeving. Boven de voordeur in de tuingevel een beglaasd luifeltje. Toegang tot de gekasseide oprit via een vernieuwd betralied hek. De decoratie en het schrijnwerk is goed bewaard.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 1896 # 1859.
  • S.N. 2013: Herwaarderingsplan Zurenborg, deel II: Inventaris, 154.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise

Datum tekst: 2015

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Transvaalstraat

Transvaalstraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.