Burgerhuis in eclectische stijl

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Kardinaal Mercierlei
Locatie Kardinaal Mercierlei 90, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Herinventarisatie stad Antwerpen architectuur 20ste eeuw (thematische inventarisatie: 01-01-2015 - 31-12-2019).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Burgerhuis in eclectische stijl

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Kardinaal Mercierlei met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 04-03-1994.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Burgerhuis in eclectische stijl, naar een ontwerp door de architect Arthur Vander Heyden uit 1910. Het pand is het enige gaaf bewaarde van een vastgoedproject in eenheidsbebouwing op de hoek van Kardinaal Mercierlei en Generaal Lemanstraat, dat in totaal uit drie burgerhuizen en een woon- en handelspand bestaat. De oorspronkelijke bouwheer A. Verhoustraeten, liet het reeds vergunde project in 1911 over aan het echtpaar Ceurvels-Cabergs, dat mogelijk het gevelontwerp van de burgerhuizen liet wijzigen. Het ensemble behoort tot het vroege oeuvre van Arthur Vander Heyden, die niet valt te verwarren met zijn naam-, stads- en tijdgenoot Adolphe Vander Heyden. De overige panden Kardinaal Mercierlei 92, Generaal Lemanstraat 44 en 46, zijn aangepast, verhoogd of volledig verbouwd.

Met een gevelbreedte van drie traveeën, omvat de rijwoning een souterrain en drie bouwlagen onder een pseudo-mansarde. De lijstgevel heeft een parement uit geel baksteenmetselwerk in kruisverband, geaccentueerd door witte Silezische brikken. Witte natuursteen is gebruikt voor hoekblokken, sluitstenen, speklagen, waterlijsten, het balkon en de gevelsteen, blauwe hardsteen voor de hoge plint, en leien als dakbedekking. Geleed door de puilijst, kordonvormende lekdrempels en het klassieke hoofdgestel, legt de compositie de klemtoon op de middenas. Deze wordt op de eerste verdieping gemarkeerd door een balkon met consoles en smeedijzeren borstwering, en een gevelsteen in de vorm van een lauwerkrans met strik. Verder is de opstand opgebouwd uit registers van steekboogopeningen op de begane grond en korfboogopeningen met verdiepte borstwering op de verdiepingen. Houten kroonlijst op consooltjes. Het houten schrijnwerk van de inkomdeur en vensters, de smeedijzeren souterraintralies en de gietijzeren voetschraper zijn bewaard.

De plattegrond beantwoordt aan de klassieke typologie van het burgerhuis, dat uit een hoofdvolume en een smalle achterbouw in entresol bestaat, ontsloten door de zijdelings ingeplante inkom- en traphal. Volgens de bouwplannen beslaat de gebruikelijke enfilade van salon, eetkamer en veranda de begane grond, geflankeerd door een kantoortje in de achterbouw. Oorspronkelijk bevond de keuken zich in het souterrain. In het bouwdossier ontbreken de plattegronden van de bovenverdiepingen.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossier 956#3062.

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo

Datum tekst: 2016

Relaties

maakt deel uit van Kardinaal Mercierlei met omgeving

De Merodelei, Kardinaal Mercierlei, Le Grellelei (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.