Gesloten hoeve

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Dendermonde
Deelgemeente Schoonaarde
Straat Plesbosstraat
Locatie Plesbosstraat 1, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Dendermonde (geografische inventarisatie: 01-12-1999 - 31-12-2001).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Gesloten hoeve

Deze vaststelling is geldig sinds 20-09-2010.

is beschermd als monument Gesloten hoeve met bijhorende eik en erf met boomgaard en bakhuis

Deze bescherming is geldig sinds 05-01-2004.

Beschrijving

De hoeve is van noord tot west omgeven door het bijhorend erf met deels door hagen afgeboorde boomgaard. Het boerenerf paalt aan de Migrostraat, onderdeel van de verbindingsweg Schoonaarde - Gijzegem in het zuidoostelijke deel van de gemeente. Een grote eik vlakbij de kruising van Plesbosstraat, Migrostraat en Oudegemstraat markeert de toegang van de hoeve. Volgens de eigenaar-bewoonster is deze eik circa 150 jaar oud en is de hoeve minstens vier generaties bezit van dezelfde familie. Naar verluidt voorheen balk in het woonhuis met jaartal 1792, nu verdwenen. Op de kaart van graaf de Ferraris (1771-1778) is op dezelfde locatie een gebouwengroep aangeduid met losse configuratie en omhaagde boomgaard ten zuiden. Volgens kadastergegevens werd de woning in het tweede kwart 19de eeuw vergroot (tussen 1829-1837?), door aanpassing en uitbreiding van L-vormig bedrijfsgebouw ten zuiden omgevormd tot gesloten hoeve in derde kwart 19de eeuw (in of voor 1871), oostelijke stalvleugel naar verluidt in 1908 vernieuwd. De straatgevel van de woning verkreeg wellicht eind 19de-begin 20ste eeuw, gelijktijdig met wijzigingen aan het boerenhuisinterieur, zijn huidig uitzicht van boerenburgerhuis.

In de westelijke hoek van de hoeve is een huisje, dat voorheen bij de hoeve hoorde, vervangen door een onderdeel van een recente woning.

De hoeve in baksteenbouw met resten van houtbouw vertoont een rechthoekige opstelling met vrijwel vierkante, gesloten binnenplaats. Woning met karakter van een boerenburgerhuis met voorgevel aan de Plesbosstraat en links aanpalend poortgebouw met gekasseide doorrit, onder doorlopend zadeldak. De overige bedrijfsgebouwen sluiten aan onder snijdende pannen zadeldaken en hebben vanaf de straatzijde een gesloten voorkomen.

Boerenhuis, ingeplant aan de noordwestelijke erfzijde, van het gebruikelijke type breedhuis met één bouwlaag en vijf traveeën. Verankerde lijstgevel met verwerking van hardsteen voor lateien van de rechthoekige muuropeningen. Gevelafwerking met rode beschildering met contrasterend gewitte voegen en grijsgeschilderde banden, boog- en hoekstenen. Vensters met persiennes, ogen en luikklemmen. Omlijste voordeur met hardstenen neuten; dubbele deur met paneel- en lijstwerk, getande tussendorpel en bovenlicht. Betegelde strook van drie rijen tegels tot tegen de voorgevel: gele vierkante tegels met decoratief patroon in reliëf.

Traditioneel naar het zuidoosten gerichte erfgevel witgeschilderd met grijze horizontale banden. Deur geaccentueerd door een neoclassicistische omlijsting, met pilasters op neuten onder een architraaf met geprofileerde druiplijst. Het gedeeld bovenlicht is tevens decoratief getraceerd door halve cirkels met noppen. De vensters van volle luiken voorzien. Tegen de haardtravee is de armwaterpomp geplaatst. De zijpuntgevel in de poortdoorrit laat een korfboogvormig zolderluik zien met boog van gesinterde bakstenen op imposten.

De centrale boerenhuiskamer combineert elementen van het traditionele boerenhuis met andere van een burgerlijke allure. Fraai vierdeurengeheel en een gemetst binnenportaal, hier met halfrond bovenlicht. Het plafond is verrijkt met omlopend lijstwerk en een centraal stucornament, alternerend zwarte en witte zeshoekige vloertegels.

In het twee traveeën brede poortgebouw is de opgeklampte gevelhoge poort aan de buitenzijde groen geschilderd. De doorrit is gekasseid, het binnenerf gedeeltelijk.

Grote dwarsschuur aan de zuidoostelijke erfzijde nog gedeeltelijk uit een houten skeletbouw met horizontale bebording: met name een groot deel van de achtergevel en een tussenwand. Aan de binnenzijde is het pannendak met stropoppetjes gedicht. Zijpuntgevels met in rijen geplaatste verluchtingsspleten.

Uitzonderlijk is de aanwezigheid van een gemetste overdekte mestput, in de zuidhoek van het erf zijnde de hoek gevormd door de schuur en de stallen met lessenaarsdak aan de zuidwestelijke erfzijde, met gegroepeerde staldeuren met houten latei beschut onder het zadeldakvormig afdak op twee bakstenen stijlen. Aan de zuidwestelijke erfzijde, laag gebouw dat naar verluidt 's zomers als woonruimte dienst deed. De erfgevelbeschildering sluit aan bij die van het boerenhuis. Omlijste rondboogdeur met een blind imitatiebovenlicht en het venster met kleine roedeverdeling. Een poortje tussen de WC, met typische hartvormige lichtopening in de deur, en het zomerhuisje, verleent toegang tot het achtererf.

De stalvleugel aan de noordoostelijke erfzijde, die in 1908 zou vernieuwd zijn vertoont een verspringende erfgevel. Het voorste dakschild is rondom met zwarte pannen afgeboord en bezit een zolderlaadvenster met overstekend zadeldak.

Ten zuidwesten tegen de perceelgrens van het achtererf, afzonderlijk bakstenen bakhuis van het tweedelige type onder pannen zadeldaken. Deurtje onder houten latei in de voorpuntgevel, venstertje met luik in één zijgevel. Haard, ovenmond en ovenkap zijn nog aanwezig.

  • Vlaamse Overheid, Ruimte & Erfgoed, Afdeling Oost-Vlaanderen, Onroerend erfgoed, archief.

Bron: Bogaert C. , Duchêne H. , Lanclus K. & Verbeeck M. s.d.: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Dendermonde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 20N, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Duchêne, Helena & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 2001

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Schoonaarde

Schoonaarde (Dendermonde)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.