De Moriaen en de Witte Craene

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Lange Brilstraat
Locatie Lange Brilstraat 4-6, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie stad Antwerpen (geografische herinventarisatie: 10-02-2010 - 31-12-2018).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Huizen De Moriaen en de Witte Craene

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Stadswaag

Deze bescherming is geldig sinds 18-06-1986.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Traditioneel herenhuis samengesteld uit de voormalige huizen zogenaamd "De Moriaen" en "de Witte Craene", gebouwd door Gilbert Van Schoonbeke omstreeks 1548. Begin 17de eeuw was hier onder meer een internaat voor Ierse studenten van het Jezuïetencollege en een pandjeshuis gevestigd. De patriciërswoning kwam in 1635 in het bezit van de familie Roose en in 1724 van de familie Van Susteren. Het pand werd gerenoveerd en heringedeeld tot een wooncomplex, naar een ontwerp door de architecten Jerry Keuskens en Luc Vanhout uit 1994.

Het complex omvat vier vleugels rond een binnenplaats, waarvan de straatzijde wordt gevormd door een samenstel van drie diephuizen. Markant gevelfront met een gevelbreedte van acht traveeën, twee bouwlagen hoog onder parallelle leien zadeldaken (nok loodrecht op de straat). Drie trapgevels van respectievelijk acht en vijf treden met overhoeks topstuk in bak- en zandsteenbouw met speklagen en smeedijzeren muurankers. Aangepaste deur- en vensteropeningen met sporen van kwartholle negblokken en wigvormige ontlasting op de gelijkvloerse verdieping. In de rechter travee brede korfboogpoort met geprofileerde dagkanten en arduinen schamppalen; houten poort met spijkerbeslag en een fraaie gebeeldhouwde makelaar met voorstelling van een moor, die naar de huisnaam “De Moriaen” verwijst. Register van kruiskozijnen met geprofileerde druiplijsten op de eerste verdieping. Tweeledige geveltoppen geopend door drielichten met lager middenvenster en geprofileerde druiplijsten, onder een rechthoekig luik. De drielichten van de twee linker panden bestaan uit een kruiskozijn geflankeerd door kloosterkozijnen.

De vierkante binnenplaats wordt omringd door vleugels in traditionele baksteenbouw met gebruik van zandsteen voor speklagen, negblokken, steigergaten en daklijsten. Aan de noordzijde twee getrapte achtergevels van de voorbouw voorzien van muurankers, rechthoekige muuropeningen met op de tweede bouwlaag twee bewaarde kruiskozijnen, in de top links een rechthoekig venster met latei op consooltjes en rechts een dichtgemetseld luik met uitspringende latei. Aan de west-, zuid- en oostzijde, verankerde lijstgevels van respectievelijk zeven, vijf en zes traveeën en twee bouwlagen onder leien zadeldaken. Hoge aangepaste rechthoekige deuren en vensters; ramen met kleine roedeverdeling. Aan de oostzijde links een rondboogpoort met imposten en hogerop een verbouwd kruiskozijn, vijfde travee met een rechthoekige deur met geprofileerd beloop onder een smalle waterlijst; getrapte dakkapel in de achtergevel. Aan elke gevel een ijzeren lichtarm. In de brede gang die naar de straat leidt, vier medaillons met allegorische voorstellingen.

Stadsarchief Antwerpen, bouwdossier 86#940568; Audio Visueel Archief, foto FOTO-OF#5281.

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo; Manderyck, Madeleine; Plomteux, Greet & Steyaert, Rita

Datum tekst: 2017

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Lange Brilstraat

Lange Brilstraat (Antwerpen)

maakt deel uit van Stadswaag en omliggende straten

Hoornstraat, Lange Brilstraat, Raapstraat, Stadswaag (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.