Winkelhuis in eclectische stijl

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Leysstraat
Locatie Leysstraat 17, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie stad Antwerpen (geografische herinventarisatie: 10-02-2010 - 31-12-2018).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Burgerhuis met halsgevel

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als monument Woningen: gevels en bedakingen

Deze bescherming is geldig sinds 26-11-1973.

is deel van de bescherming als cultuurhistorisch landschap Woningen: stadsbeeld

Deze bescherming is geldig sinds 26-11-1973.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Winkelhuis in eclectische stijl met neorenaissance-inslag, gebouwd in opdracht van Eugène Dierckx-Huijsmans, naar een ontwerp door de architect Florent Verbraeken uit 1899.

Florent Verbraeken, die als architect actief was vanaf begin jaren 1890, zette in 1912 een punt achter zijn korte maar bloeiende architectenpraktijk. Alleen al in Antwerpen realiseerde hij een kleine 200 burgerhuizen, met de grootste concentratie in de wijk Zuid. Daarnaast was Verbraeken, sinds 1899 de huisarchitect van de verzekeringsmaatschappij Antverpia, verantwoordelijk voor de uitbouw van de residentiële enclave Sint-Mariaburg op het grondgebied van Ekeren en Brasschaat. Waar zijn doorsnee architectuur zich conformeerde aan het conventionele neoclassicisme, paste de architect voor belangrijke gebouwen naar typologie de geldende neostijlen toe. Na 1900 waagde hij zich occasioneel aan de art nouveau, of het neorococo, omstreeks 1910 een populaire bouwstijl voor voorname burgerhuizen. Aan de overzijde van de Leysstraat ontwierp Verbraeken in 1900 het winkelhuis Willems.

Met een gevelbreedte van drie traveeën, omvat de rijwoning vier bouwlagen onder een zadeldak (nok parallel aan de straat, leien), rechts met getrapt aandak en bewerkte schoorsteen. De halsgevel, in de geveltop gedateerd 1899, onderscheidt zich door een verzorgd parement uit witte natuursteen. Axiaal van opzet, wordt de opstand horizontaal geleed door het gevelbrede balkon met consoles en balustrade van de eerste en het entablement van de derde verdieping. Brede, kolossale hoekpilasters met composiet kapiteel markeren de eerste twee verdiepingen, balkons met consoles en al of niet doorgetrokken balustrade de middenas van de hoogste twee verdiepingen. Alternerend rechthoekige en schouderbogige drielichten met ingediepte pilasters of posten, waarboven een architraaf en casementen, en in de topgeleding een omlijst korfboogveld met een sluitsteen en rankwerkreliëf. Een kroonlijst op klossen en tandlijst vormt de gevelbeëindiging, waarboven een tweeledige, halsvormige geveltop geïntegreerd in een blinde attiek, waarvan de hoekpostamenten oorspronkelijk bekroond waren door siervazen. Geflankeerd door vrijstaande zuilen, wordt de eerste geleding bekroond door een entablement en een gebroken gebogen fronton met tandlijst, waarin een cartouche met jaartal 1899. Het rondboogtweelicht met oculus in het boogveld, is gevat in een geprofileerde booglijst met sluitsteen en imposten. De tweede geleding wordt gevormd door pilasters, een medaillon met initiaal D van bouwheer Dierckx-Huijsmans, en driehoekig fronton, dat oorspronkelijk bekroond was door een obelisk. De oorspronkelijk winkelpui met zijportaal, zwart marmeren hoekpilasters en plint, is verbouwd. Bewaard houten vensterschrijnwerk van de bovenvensters.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossier 1899#575.

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo

Datum tekst: 2017

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Leysstraat

Leysstraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.