erfgoedobject

Winkelhuis met stal in art-nouveaustijl

bouwkundig element
ID: 6700   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/6700

Juridische gevolgen

Beschrijving

Winkelhuis met paardenstal in art-nouveaustijl gebouwd in opdracht van Jacques Parren, naar een ontwerp door de architect Jacques De Weerdt uit 1909, uitgevoerd in 1910. Tot het bouwproject behoorde ook het achteraan aanpalende burgerhuis in de Lange Lobroekstraat, waarvan het de paardenstal incorporeert. De Weerdt realiseerde alleen al in de De Marbaixstraat vermoedelijk zestien individuele bouwprojecten, waarvan drie voor eigen rekening, goed voor in totaal vierentwintig panden. In hetzelfde bouwblok leverde hij ook meerdere ontwerpen voor percelen aan de Lange Lobroekstraat.

Het winkelhuis Parren is representatief voor het oeuvre van Jacques De Weerdt uit de periode vanaf omstreeks 1905 tot aan de Eerste Wereldoorlog. In nauwelijks tien jaar tijd realiseerde de architect alleen al op het toenmalige grondgebied van de stad Antwerpen meer dan honderd panden, overwegend in art-nouveau- of neorococostijl, vaak van eenzelfde standaardtype. Deze architectuur is herkenbaar aan de voorkeur voor natuursteen als parement, de vloeiende lijnvoering, de plastische volumetrie en het sierlijke smeedijzer in zweepslagstijl. Begonnen als tekenaar in dienst van de Belgische Spoorwegen vóór de eeuwwisseling, liep zijn carrière tijdens de minder productieve jaren 1920 ten einde.

Met een gevelbreedte van vijf traveeën omvat de rijwoning drie bouwlagen onder een pseudo-mansarde, daar waar de bouwplannen een zadeldak vermelden. De lijstgevel heeft een parement uit baksteenmetselwerk in kruisverband, geaccentueerd door gele baksteen en witte Silezische brikken voor ontlastingsbogen, vensteromlijstingen en speklagen. Blauwe hardsteen is gebruikt voor de plint, witte natuursteen voor de puilijst, speklagen, waterlijsten, lekdrempels, hoek-, sluit- en kraagstenen, steigergaten en decoratieve patronen op borstweringen en fries. Horizontaal geleed door de puilijst en asymmetrisch van opzet, wordt de opstand verticaal opgedeeld door een gedesaxeerde, hoger opgetrokken liseen met een overhoekse post, vanaf een bewerkte kraagsteen. De compositie legt de klemtoon op het zijrisaliet in de drie rechter traveeën, dat wordt bekroond door een dakvenster met gebogen waterlijst tussen postamenten met kraagsteen en topstuk. De korfbogige stalpoort annex getoogd tweelicht (oorspronkelijk getralied) wordt geflankeerd door een drieledige winkelpui met een korfboogvitrine tussen rondboogdeuren. Rondboogvensters met individuele lekdrempels openen de bovenbouw, op de eerste verdieping per twee en drie gekoppeld binnen korfbogige spaarvelden met een geprofileerde waterlijst op imposten. Het art-nouveau-karakter berust op de profilering, lijnvoering en vormgeving van kraagstenen, topstukken en waterlijsten, en het smeedwerk. Een klassiek hoofdgestel met casementen in de fries en een opnieuw beklede kroonlijst oorspronkelijk op consoles, vormt de gevelbeëindiging. Van het dakvenster met rondboogtweelicht is het sgraffito- of mozaïekpaneel in het boogveld verdwenen; houten dakkapel met gestrekte waterlijst boven de linker travee. Enkel de houten privé-inkomdeur met siersmeedwerk bewaard.

Volgens de bouwplannen incorporeert de L-vormige plattegrond in de linker flank de paardenstal van het burgerhuis in de Lange Lobroekstraat, met twee boxen, een kleine bovenkamer en doorgang naar de binnenplaats. De winkel met achterliggende keuken en wc neemt de rechter flank in, geflankeerd door de zijdelings ingeplante inkom- en traphal van de bovenwoning. Deze bestaat op de eerste en tweede verdieping uit vier kamers, en onder het dak uit drie mansardes en een zolder.

Stadsarchief Antwerpen, bouwdossier 1909#2157.

VANHOVE B. 1978: De Art Nouveau-architectuur in het Antwerpse: een doorsnede, onuitgegeven verhandeling Rijksuniversiteit Gent, 93.


Bron     : -
Auteurs :  Braeken, Jo
Datum  : 2019


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Winkelhuis met stal in art-nouveaustijl [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/6700 (Geraadpleegd op 06-08-2020)