Dierentuin - Zalencomplex

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Alternatieve naam Zoo; onder meer Marmeren Zaal, museum, wintertuin en Koningin Elisabethzaal
Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Koningin Astridplein
Locatie Koningin Astridplein 26, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie stad Antwerpen (geografische herinventarisatie: 10-02-2010 - 31-12-2018).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Dierentuin - Zalencomplex

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als cultuurhistorisch landschap Dierentuin Antwerpen

Deze bescherming is geldig sinds 26-09-1974.

is deel van de bescherming als monument Dierentuin Antwerpen

Deze bescherming is geldig sinds 22-06-1983.

is deel van de vaststelling als bouwkundig erfgoed Dierentuin Antwerpen

Deze vaststelling is geldig sinds 28-11-2013.

Beschrijving

Links van de inkom bevindt zich het zalencomplex van de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen (KMDA), waarvan het voorgebouw Koningin Astridplein 18 tot 23 reeds werd beschreven. De gebouwen aan de tuinzijde bevatten onder meer de Marmeren Zaal, het museum en de wintertuin naar ontwerp van Emile Thielens, van 1895-97. De noordelijke aanleunende feestzaal, die deel uitmaakte van hetzelfde programma, werd in 1958-60 onder leiding van Rie Haan verbouwd met op de gelijkvloerse verdieping onder meer tentoonstellingsruimte, Alfred Ost- en Keurvelszaal en op de bovenverdieping de Koningin Elisabethzaal; belangrijkste ingreep is de richtingverandering, van parallel naar haaks op het Koningin Astridplein.

Monumentaal complex van twee bouwlagen onder licht hellende bedaking; middengedeelte van vijf traveeën geflankeerd door hoger opgaande, risalietvormende travee met koepel en aansluitende vleugels respectievelijk van zes traveeën links en van drie traveeën annex wintertuin rechts. Lijstgevel met parement van witte natuursteen, voorafgegaan door een overdekte galerij van ijzeren spanten op gietijzeren zuilen en een gevelbrede steektrap; voor de linkervleugel is deze galerij vervangen door een gesloten beglaasd aanbouwsel.

Begane grond gemarkeerd door eenvoudige pilasters, bovenbouw door Ionische zuilen. Middengedeelte van de bovenverdieping opgevat als een kolossale loggia afgesloten met balustrades en bekroond met klassiek hoofdgestel en attiek; de risalietvormende zijtravee met gebogen balkon, rechthoekig deurvenster onder driehoekig fronton en paneel met inscripties respectievelijk "Feesthalle-Museum" en "Palais des fêtes-Musée" in het fries. Grote rechthoekige muuropeningen met tussenstijlen.

Wintertuin onder beglaasd mansardedak met zeer grote rechthoekige en segmentboogvensters; aan de zuidzijde halfronde, beglaasde uitbouw onder dito koepel met ijzeren draagconstructie. De verglaasde bakstenen binnenmuren met banden en paneelversiering.

Interieur Marmeren Zaal: zware eikenhouten zoldering met moerbalken rustend op twintig marmeren zuilen, waarvan voetstuk en kapiteel met brons zijn versierd. Friezen en panelen van Engels albast, witmarmeren vloer. Aansluitende trapzaal met plafond op ijzeren profielen en muurschilderingen door decorateur H. Verbuecken.

  • L'Emulation, 1898, pl. 11-17.

Bron: Plomteux G. & Steyaert R. met medewerking van Wylleman L. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 3NC, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Plomteux, Greet & Steyaert, Rita

Datum tekst: 1989

Relaties

maakt deel uit van Dierentuin Antwerpen

Koningin Astridplein 19-26 (Antwerpen)

maakt deel uit van Koningin Astridplein

Koningin Astridplein (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.