erfgoedobject

Molen Moreau

bouwkundig element
ID: 89473   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/89473

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Molen Moreau
    Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009

Beschrijving

Achterin de Molenstraat ter hoogte van nummer 58 bevindt zich de molen- en maalderijsite, "Molen Moreau" of "Molen Goemaere". Ingebouwd tussen een maalderijgebouw uit het laatste kwart van de 19de en het begin van de 20ste eeuw steekt een vervallen molenromp.

Historiek

De volledige molensite werd inmiddels gesloopt en vervangen door een appartementsgebouw.

In 1803 wordt op deze plaats een nieuwe koren- en oliemolen opgericht, naar verluidt een houten staakmolen op een torenkot. In 1834 is de molen eigendom van Gervais Moreau. Molenaar Frederik Moreau vraagt in 1868 de uitbreiding van de molen aan om naast de windmolen een olie- en graanmaalderij op te richten, aangedreven door een stoommachine. Deze uitbreiding wordt in het kadaster pas geregistreerd in 1875 en vermeldt de bouw van een 'landgebouw' ten oosten van de molen, met vermelding van de plaatsing van een stoommachine in de oude molen. Het kadaster vermeldt in 1881 opnieuw de plaatsing van een stoommachine in de oude molen en in 1883 van een nieuwe ketel ("chaudière"). Rond 1887 wordt de maalderij door Auguste Vanrespaille-Moreau vergroot en er wordt opnieuw een stoommachine geïnstalleerd. Voortaan legt men zich toe op het slaan van olie, getuige de vermelding bij kadaster van "stoom-oliemolen". Vóór 1900 wordt de windmolen buiten gebruik gesteld. In 1906 wordt de maalderij aan de westzijde uitgebreid tot de huidige grootte en wordt daarbij het oude molenkot ingebouwd. In 1938 wordt de maalderijsite door Germain Vanrespaille verkocht aan de familie Santens, die langs straatzijde vier woningen laten optrekken op de plaats van het vroegere molenaarshuis en magazijn.

Beschrijving

De witgekalkte molenromp is ingebouwd tussen een bakstenen maalderijgebouw onder overkragend half schilddak in Vlaamse pannen met de nok schuin ten opzichte van de straat. De gecementeerde conische molenromp met zwarte plint is volgens literatuur een restant van een hoog torenkot, waarboven eertijds een houten staakmolen stond. Later werd er een grotere poort aangebracht en werden de rondboogvensters dichtgemaakt. Een bouwnaad toont de plaats van de vroegere uitlaat van de stoommachine.
Het bakstenen maalderijgebouw werd in twee bouwfases opgetrokken, zoals bklijkt uit de bouwnaad. Het 19de-eeuws gedeelte in het oosten heeft rechthoekige muuropeningen onder houten lateien. Het andere gedeelte omarmt het molenkot en heeft diverse rondboogopeningen afgewisseld met getoogde muuropeningen. De vensters hebben onder meer ijzeren roedeverdeling of traliewerk.

In het oostelijke gedeelte met hoge vlakke roostering zijn er twee maalstoelen en een haverpletter bewaard, alsook enkele aandrijfassen.
In de machinekamer ernaast is er nog de bakstenen sokkel waarop de motor stond. In de molenromp is nog een zware houten ligger bewaard waaraan mogelijk de kollergang hing. In het westelijke gedeelte zijn er troggewelfjes.

  • Kadasterarchief West-Vlaanderen, 207: Mutatieschetsen, Wielsbeke, 1875/1, 1881/1, 1883/7, 1888/2, 1907/4, 1938/2.
  • SANTY P., DEVOOGHT K., 2008: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Wielsbeke, Deelgemeenten Ooigem en Sint-Baafs-Vijve, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen, WVL36.

Auteurs :  Lenaerts, Tom, Santy, Pieter
Datum  : 2020


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Molen Moreau [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/89473 (Geraadpleegd op 26-11-2020)