erfgoedobject

Meergezinswoning in art nouveau

bouwkundig element
ID: 215592   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/215592

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Burgerhuis in art nouveau
    Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019

  • is deel van de aanduiding als beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem
    Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980

Beschrijving

Meergezinswoning in art-nouveaustijl, in 1912 ontworpen door architect John Voet voor rekening van Bouwmaatschappij Voorspoed.

Bouw- en kredietmaatschappij Voorspoed, opgestart in 1910, was zeer actief in nieuwe verkavelingen zoals Sint-Mariaburg (Ekeren-Brasschaat) en Zurenborg (Antwerpen, Berchem). John Voet was de huisarchitect van de maatschappij van 1910 tot 1914. In zijn ontwerpen bediende Voet zich zowel van de klassieke beaux-artsstijl als van een eerder voorzichtige art nouveau, soms gecombineerd met de cottagestijl. 

In 1911 diende Claessens voor dit perceel al een bouwaanvraag in, opgemaakt door architect Jacques De Weerdt. Het betrof een ensemble van zeven woningen op de hoek met de Uitbreidingsstraat (Velodroomstraat 45-51, Uitbreidingstraat 542-546). Het dossier bevat enkel de plattegronden, geen geveltekeningen; dit project werd wellicht niet uitgevoerd zoals voorzien, of door andere architecten overgenomen. We vinden voor de woningen van dit ensemble immers andere dossiers terug.  

Opvallend is de gelijkenis met het ontwerp dat aannemers Lecluyse in 1923 tekenden voor de woning in de Velodroomstraat 23, in opdracht van V. Claessens. Zij tekenden de gevel van de woning op nummer 47 bijna identiek over, met uitzondering van het souterrain. Omdat het korfboogvenster door een erker is vervangen, valt de overeenkomst niet onmiddellijk meer op.

De meergezinswoning is een enkelhuis van drie bouwlagen op een hoog souterrain, met een smalle deurtravee en een brede venstertravee. Het bouwdossier voorzag een zadeldak; de huidige woning heeft echter een plat dak. Het parement van de lijstgevel bestaat uit witte baksteen, platvol gevoegd, in combinatie met blauwe hardsteen voor het bossagewerk in de plint, voor een aantal speklagen, voor de onderdorpels en voor de sluitstenen van de bovenvensters. De opvallendste art-nouveaukenmerken zijn het korfbogige venster met balkon op de tweede bouwlaag en het rondboogvenster van het souterrain, allebei door hardstenen tussendorpels in drie verdeeld. Het bovenlicht van de deur en de vensteropeningen op de begane grond zijn rondbogig, waarbij de deur zelf gevat is onder een hardstenen latei, waarboven nog een gedeeld bovenlicht met ijzeren latei. De bovenvensters zijn rechthoekig met ontlastingsboog, met in de brede venstertravee een gekoppeld vierlicht. Het schrijnwerk van de voordeur en de kroonlijst zijn bewaard; de ramen zijn vervangen.

De woning heeft een klassieke enkelhuisplattegrond, zoals gangbaar sinds de 19de eeuw voor de stedelijke burgerwoning. In de smalle deurtravee een gang met trappenhuis, daarnaast een enfilade twee kamers, en in de lagere aanbouw naast de kleine koer een toilet en kamer. Het ontwerp tekent één volwaardige eengezinswoning, met daarboven een huurkwartier. In het souterrain worden een eetplaats en een keuken voorzien, met achteraan een kelder. Op de verhoogde begane grond tekent Voet een opvolging van salon en eetkamer, met in de achterbouw een toilet en wasplaats. De twee verdiepingen kennen een gelijke indeling met salon, slaapkamer, toilet en badkamer.

  • S.N. 2013: Herwaarderingsplan Zurenborg, deel II inventaris, 229.

Auteurs :  Hooft, Elise
Datum  : 2020


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Meergezinswoning in art nouveau [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/215592 (Geraadpleegd op 06-12-2020)