Burgerhuis in art nouveau

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Velodroomstraat
Locatie Velodroomstraat 47, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Aanvulling inventaris bouwkundig erfgoed 2013 (ad hoc-inventarisatie: 01-01-2013 - 28-11-2013).
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Art nouveau burgerhuis

Deze vaststelling is geldig sinds 28-11-2013.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beknopte karakterisering

Typologieburgerhuizen
Stijlart nouveau
Dateringvóór WO I
Betrokken personen

Beschrijving

Deze woning werd hoogstwaarschijnlijk in 1911 ontworpen door architect Jacques De Weerdt voor Claessens. De Weerdt, die met zijn talrijke realisaties in Zurenborg een stempel drukte op de wijk, is een architect die te situeren is binnen de Antwerpse art nouveau, de bouwstijl die hij ook voor deze woning koos. Opvallend is dat hij deze bouwstijl pas vanaf 1904 toepast, en daarmee doorgaat tot in het interbellum, in een periode dus waarin de art nouveau al over haar hoogtepunt heen is.

De woning maakte deel uit van een groepsbebouwing van zeven woningen op de hoek van de Velodroom- en de Uitbreidingsstraat. Omdat in het bouwdossier van dit ensemble enkel de plattegronden zijn bewaard, zonder de geveltekeningen, is het niet helemaal zeker dat de Weerdt effectief deze gevel woning tekende. De aansluiting met de rest van zijn oeuvre uit deze periode, maakt dit echter wel een aanvaardbare hypothese. Het hoekpand (Velodroomstraat 51) is vervangen door een nieuwbouw, nummer 49 werd in 1922 door een sobere eclectische woning vervangen, en van nummer 45, het huis dat de groep in de Velodroomstraat afsloot, is het bouwdossier uit 1911 naar ontwerp van John Voet duidelijk het juiste. Van de drie woningen in de Uitbreidingstraat 542-546, bleef het gele parement met wit-zwarte banden gedeeltelijk bewaard.

Daarnaast is er de zeer opvallende gelijkenis met het ontwerp dat aannemers Lecluyse in 1923 tekenden voor de woning in de Velodroomstraat 23. Zij tekenden de gevel van de woning op nummer 47 bijna identiek over, met uitzondering van het souterrain. Omdat bij de uitvoering het korfboogvenster door een erker is vervangen, valt de overeenkomst niet onmiddellijk meer op.

Zoals de meeste van de realisaties van De Weerdt, is de woning een enkelhuis van drie bouwlagen op een hoog souterrain, met een smalle deurtravee en een brede venstertravee. Binnen deze structuur worden vaste elementen gecombineerd, zoals een groot korfboograam, rondboogvensters, gekoppelde bovenlichten. Het parement van de lijstgevel bestaat uit witte baksteen, platvol gevoegd, in combinatie met blauwe hardsteen voor het bossagewerk in de plint, voor een aantal speklagen, voor de onderdorpels en voor de sluitstenen van de bovenvensters. De opvallendste art-nouveaukenmerken zijn het korfbogige venster met balkon op de tweede bouwlaag en het rondboogvenster van het souterrain, allebei door hardstenen tussendorpels in drie verdeeld. Het bovenlicht van de deur en de vensteropeningen op de begane grond zijn rondbogig, waarbij de deur zelf gevat is onder een hardstenen latei, waarboven nog een gedeeld bovenlicht met ijzeren latei. De bovenvensters zijn rechthoekig met ontlastingsboog, met in de brede venstertravee een gekoppeld vierlicht. Het schrijnwerk van de voordeur en de kroonlijst zijn bewaard; de ramen zijn vervangen.

De wonng heeft een klassieke enkelhuisplattegrond, zoals gangbaar sinds de 19de eeuw voor de stedelijke burgerwoning. In de deurtravee een gang met trappenhuis, daarnaast een enfilade van salon, eetkamer en veranda, en in de lagere aanbouw een aantal kamers waaronder keuken en pomphuis.

  • S.N. 2013: Herwaarderingsplan Zurenborg, deel II inventaris, 229.
  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 956 # 3159.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise

Datum tekst: 2013

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Velodroomstraat

Velodroomstraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.