Windmolen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Merelbeke
Deelgemeente Melsen
Straat Stenen Molen
Locatie Stenen Molen zonder nummer, Merelbeke (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Merelbeke (actualisaties: 10-04-2008 - 11-04-2008).
  • Adrescontrole Merelbeke (adrescontroles: 26-02-2008 - 26-02-2008).
  • Inventarisatie Merelbeke (geografische inventarisatie: 01-01-1989 - 31-12-1989).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Stenen molenromp

Deze bescherming is geldig sinds 01-10-2002.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Windmolen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De stenen windmolen werd gebouwd in 1771 en in de loop van de 19de eeuw verhoogd en voorzien van een galerij op gemetselde pijlers.

Historiek

Indrukwekkende molen gebouwd op verzoek van Pieter Mehauden, mulder te Melsen, die in 1758 de standaardmolen met de molendam en aanhorigheden had aangekocht en deze naderhand liet slopen met het oog op het oprichten van een nieuwe stenen molen. Het octrooi tot oprichting werd hem door Keizerin Maria-Theresia verleend op 17 april 1771. In oktober 1772 was de molen reeds in gebruik als olieslagerij. Waarschijnlijk had deze molen vanaf het begin de dubbele functie van olieslagerij en graanmaalderij. Later was het alleen nog een korenwindmolen. Wanneer het oliestampkot werd verwijderd, valt niet met zekerheid te bepalen. Bij de aftocht van het Duitse leger werd de molen in 1918 zwaar beschadigd. Ze werd hersteld maar er werd tevens een mechanische maalderij aan toegevoegd. In de meidagen van 1940 takelden oorlogshandelingen de molen andermaal zwaar toe. De wijkende Belgische troepen staken de molen in brand. Sindsdien werd de schade niet meer hersteld.

Beschrijving

De achthoekige 18de-eeuwse onderbouw heeft de vorm van een afgeknotte piramide. De eigenlijke molenromp (19de eeuw), die daarboven uitrijst, is een eerder licht conische kegel die onder de stellinggaten een bakstenen uitkraging heeft. De parementzone op de grens tussen beide rompdelen is gedeeltelijk met baksteen op kant aangevuld. De molen werd in de 19de eeuw (naar aanleiding van het hoger optrekken van de molen) tevens voorzien van een galerij op 16 gemetselde pijlers die onderling door segmentbogen verbonden waren. Metalen liggers, waartussen segment L-vormige troggewelven waren gemetst, verbonden de pijlers met de romp. Deze constructie was zeer zeldzaam en in Oost-Vlaanderen uniek. Ze was een compromis tussen de traditionele 18de Zeeuwse molenbouw (bijvoorbeeld met een galerij op houten pijlers) en recentere technologische evoluties (de metalen I-profielen).

Bron: Onroerend Erfgoed, Digitaal beschermingsdossier DO002216, Molenromp

Datum tekst: 2002

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Stenen Molen

Stenen Molen (Merelbeke)

is gerelateerd aan Molenaarshuis

Stenen Molen 8, Merelbeke (Oost-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.