Bolonia la Grassa

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Lange Nieuwstraat
Locatie Lange Nieuwstraat 45, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie stad Antwerpen (geografische herinventarisatie: 10-02-2010 - 31-12-2018).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Bolonia la Grassa

Deze bescherming is geldig sinds 10-07-1984.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Herenhuis, aangepast voor kantoren

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Deze voorname herenwoning droeg sinds eind 16de de naam "Bolonia la Grassa", naar de Italiaanse stad Bologna, en huisvestte Spaanse en Italiaanse edellieden. In het derde kwart van de 17de eeuw werd het pand bewoond door de schilder Abraham Van Diepenbeeck (’s-Hertogenbosch, 1596-Antwerpen, 1675), wiens nazaten het huis tot het midden van de 18de eeuw in bezit hadden. Van 1828 tot 1849 was “Bolonia la Grassa” eigendom van de weduwe Helena Van Celst-Kums Antwerpen, 1779-Antwerpen, 1864), die hier meisjesschool en weeshuis onderbracht, die in 1832 werden overgebracht naar het hotel de Vinck aan de Sint-Jacobsmarkt. Een volgende eigenaar L. Pothier liet in 1850 de vensters aanpassen en de poort verplaatsen van de derde naar de eerste travee, voorzien van een neoclassicistische omlijsting.

Vanaf 1924 was de firma Bracht & Cie eigenaar van het tot kantoren omgevormde pand, waarvan de gevel in 1926 ingrijpend werd gerestaureerd onder leiding van de architecten Alfred Portielje en Jan De Braey. De werken betroffen het herstel en de vernieuwing van het bak- en zandsteenparement met reconstructie van de plint, kruiskozijnen, het vensterschrijnwerk met glas-in-lood-bovenlichten en de venstertralies. Een barokpoortje met jaartal 1665, afkomstig van een gesloopt pand in de Twaalfmaandenstraat, verving de poortomlijsting uit 1850. In hun restauratieontwerp dateerden de architecten de gevel door middel van jaarankers in 1475, een verwijzing naar de oudste vermelding van het pand in de schepenregisters, waarvan bij de uitvoering werd afgezien. "Bolonia la Grassa" werd in 2014-2017 samengevoegd met het aanpalende "Sint-Franciscus", gerenoveerd en heringedeeld tot een wooncomplex met onderling verbonden binnenplaatsen.

Ruim, traditioneel diephuis uit de tweede helft van de 16de eeuw, vier traveeën breed en twee bouwlagen hoog onder een zadeldak (leien, nok loodrecht op de straat). De verankerde trapgevel van veertien treden met overhoeks topstuk, is opgetrokken in bak- en zandsteenbouw, met speklagen en geprofileerde sokkel. Registers van kruiskozijnen met wigvormige ontlastingslintelen, kwartholle negblokken, uitstekende lateien, getralied op de begane grond. De drieledige, door waterlijsten belijnde geveltop wordt achtereenvolgens geopend door twee rondboogvensters met flankerende kruiskozijnen, een drielicht met centraal rondboogvenster en ten slotte in het hoogste register een luik met steigergat voor hijsbalk.

Rondboogdeur in barokke hardstenen omlijsting, in een cartouche gedateerd "1665". Geblokt beloop in een geriemde omlijsting met voluten, neuten, imposten, oren, rozetten en panelen in de boogzwikken, de cartouchesleutel beschermd door een gebogen waterlijst spiraalvormige uiteinden. Hierboven een ingesnoerd spiegelbogig bovenlicht in geriemde omlijsting met sluisteen, geflankeerd door voluten en bekroond door vruchtenfestoenen en een gekornist, driehoekig pseudo-fronton op gestrekte uiteinden. Houten deur met spijkerbeslag.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossiers 1850#76 en 1926#22894.
  • SMEKENS P. 1951: Oude poortjes in Antwerpen, Antwerpen, nummer 25.

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo; Manderyck, Madeleine; Plomteux, Greet & Steyaert, Rita

Datum tekst: 2017

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Lange Nieuwstraat

Lange Nieuwstraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.