Kapel, nadien tuinprieel

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Bilzen
Deelgemeente Bilzen
Straat Demerlaan
Locatie Demerlaan zonder nummer, Bilzen (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Bilzen (adrescontroles: 03-12-2007 - 03-12-2007).
  • Inventaris tuinen en parken van Hoeselt en Bilzen (geografische inventarisatie: 01-01-2005 - 01-01-2008).
  • Inventarisatie Bilzen (geografische inventarisatie: 01-01-1996 - 31-12-1996).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kapel, nadien tuinprieel

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Tuinprieel en beuk

Deze bescherming is geldig sinds 06-11-1985.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Het tuinprieeltje, aanvankelijk een kapel, dateert van 1749 en werd gebouwd in de tuin van de pastorie op een grond die eigendom was van de landcommandeur van Alden Biesen. Het octogonaal gebouw werd na de bescherming ontmanteld en verplaatst naar een pleintje aan de Demerlaan .

Historiek

Het tuinprieeltje, aanvankelijk een kapel, bevond zich oorspronkelijk in de tuin van de pastorie. De Teutoonse ridderorde, gevestigd in de landcommanderij Alden Biesen, was eigenaar van een stuk grond waarop in 1840 de huidige dekenij werd gebouwd. Het deel van het perceel waarop het prieeltje stond, sloot aan bij de tuin van de oude pastorie. Het was met de achterzijde aangebouwd tegen de kloostermuur van het klooster van het Heilig Graf. Het tuinprieeltje dateert van 1749 en werd gebouwd door Ferdinand Damiaan Hendrik, Baron van Sickingen von Ebernburg, landcommandeur van Alden Biesen van 1743 tot mei 1749.

Door de bouw van enkele nieuwe gebouwen verkleinde de tuin van de dekenij en de pastorie aanzienlijk. Het prieeltje stond ingesloten tussen parochielokalen en een school. Voor het prieeltje bevond zich een beuk, die bij de heraanleg van de tuin in 2012 verdwenen is. Kort na het moment van bescherming werd het prieeltje ontmanteld en verplaatst naar de Demerlaan.

Beschrijving

Het tuinprieeltje is een octogonaal gebouw onder een leien mansardedak met een kleine bolspitsbekroning. Het is uitgevoerd in baksteen in kruisverband met gebruik van Maaskalksteen voor de deur- en vensteromlijstingen. De steekboogdeur is gevat in een rechthoekige, Maaskalkstenen omlijsting met geprofileerde posten, waarboven het wapenschild van de bouwheer werd aangebracht. De deur wordt geflankeerd door beluikte steekboogvensters met een uitspringende, trapeziumvormige, geprofileerde sluitsteen. De geprofileerde kroonlijst is uitgevoerd in mergelsteen.

Interieur

De oorspronkelijke 18de-eeuwse bevloering is bewaard. De koepel is versierd met rococo-stucwerk. De haardplaat is 1697 gedateerd. In het prieeltje bevond zich een levensgroot barokken kruisbeeld uit eind 17de-begin 18de eeuw, gemaakt van hout met een breed gespreide lendendoek

  • Archief Onroerend Erfgoed Limburg, DL000291, Tuinprieeltje en beuk, beschermingsdossier (J. Gyselinck, 1985).
  • SCHLUSMANS F. 1996: Inventaris van het cultuurbezit in België. Architectuur. Provincie Limburg. Arrondissement Tongeren. Kantons Bilzen-Maasmechelen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N3, Turnhout, 14.

Bron: -

Auteurs: Gyselinck, Jozef & Schlusmans, Frieda

Alle teksten

Aanvullende informatie

Het paviljoen werd verplaatst naar een driehoekig perceeltje met twee lindebomen. De bakstenen gevel was vermoedelijk voorheen gekaleid. Het vernieuwde schrijnwerk bleef ongeschilderd, tegen de typologie van de bouwtijd in. Het interieur is in pasteltinten en heeft een voor de periode kenmerkende versiering in rococco-stijl, onder meer met een snaarinstrument, een fluit, een hoorn en een hobo, verwijzend naar de ontspanning in functie waarvan zo'n gebouwtje werd gebruikt.

  • DE MAEGD C. & VAN DEN BROECK M. 2008: Inventaris van historische tuinen en parken in Bilzen, onuitgegeven tekst, Agentschap Onroerend Erfgoed.

Michiels, Marijke (20-03-2018 )

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Bilzen

Bilzen (Bilzen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.