Watermolen Bostmolen en omgeving

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 17-07-2000 tot heden

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Zwalm, Zottegem
Deelgemeente Roborst, Strijpen
Straat Machelgemstraat, Biestmolenstraat, Zottegemsesteenweg, Rijkestraat, Slijpstraat, Bostmolenstraat
Locatie Bostmolenstraat, Rijkestraat, Slijpstraat (Zottegem), Biestmolenstraat, Machelgemstraat, Zottegemsesteenweg (Zwalm)
Alternatieve naam Machelgemmolen

Administratieve gegevens

Andere nummers
  • 4.02/40000/103.1
  • DO002122
  • OO002228

Is de (gedeeltelijke) bescherming van

Watermolen Bostmolen en omgeving

Bostmolenstraat, Rijkestraat, Slijpstraat (Zottegem), Biestmolenstraat, Machelgemstraat, Zottegemsesteenweg (Zwalm)

De watermolen Bostmolen of Machelgemmolen is gelegen aan de Zwalm, aan de Machelgemstraat op zowat een kilometer ten zuidoosten van de kerk van Roborst en paalt op circa 100 meter aan de weg van Oudenaarde naar Zottegem.

Is de omvattende bescherming van

Boerenburgerhuis met bijgebouwen

Machelgemstraat 60, Zwalm (Oost-Vlaanderen)

Mooi gelegen gebouwencomplex op een eilandje tussen twee brugjes over de Zwalm en tegenover de Bostmolen. Oorspronkelijk gesloten hoeve rondom rechthoekige binnenplaats, volgens kadasterarchief in 1884 wederopgebouwd in opdracht van "bloempelder" K. Van Wittenberghe.

Brouwerij

Machelgemstraat 21-29, Zwalm (Oost-Vlaanderen)

Rij van drie huisjes, een groter huis met café en een voormalige brouwerij, nu hotel, voorheen één geheel met brouwerij, vermoedelijk opgericht door brouwer P. Van Wittenberghe rond 1850 en begin 20ste eeuw vergroot.

Drie lindenhakhoutstoven bij de Bostmolen

Machelgemstraat 56 (Zwalm)

Stroomafwaarts de watermolen en op het steile talud langs de Zwalm staan verschillende hakhoutstoven van zilverlinde. Deze linden zijn er geplant om verschillende redenen. Eerst en vooral zijn ze nuttig als oeverversteviging; onder het lommerrijke loof stond ooit het ingespannen paart zijn beurt af te wachten; het hakhout werd gekapt voor brand-, gerief- en constructiehout; op de uitbundige bloei van linden zal de lokale imker ook zijn bijen op afgestuurd hebben.

Haagbeuken kaphaag bij Bostmolen

Machelgemstraat 56 (Zwalm)

Het terrein van de gewezen boomgaard, die nu als parkeerplaats in gebruik is, is met een kaphaag van haagbeuk afgezet. De bodem is plaatselijk sterk verdicht ten gevolge van het parkeren en de achterstallig onderhouden haag is in lange tijd niet meer gekapt. Dergelijke beplantingen werden bij het erf voorzien als erfafsluitingshaag en als leverancier van brand-, geriefhout en loofvoedering.

Hoeve met losse bestanddelen

Machelgemstraat 62-64, Zwalm (Oost-Vlaanderen)

Voormalige hoeve met losstaande bestanddelen. Later toevoeging van nummer 64. Nummer 62 gerenoveerd. Ten noorden, stallen en schuur onder schilddak (pannen, nok loodrecht op de straat), daterend uit vierde kwart 19de eeuw.

Geen afbeelding beschikbaar

Molenaarswoning

Machelgemstraat 58, Zwalm (Oost-Vlaanderen)

Voormalig molenaarshuis, nu verbouwd tot café zoegnaamd "Brugske", gelegen schuin tegenover de Bostmolen met ertussen geasfalteerd erf. Geschilderd bakstenen gebouw van anderhalve bouwlaag op gecementeerde en bruingeschilderde plint en afgedekt door zadeldak (kunstleien).

Opgaande linde als hoekboom

Machelgemstraat zonder nummer (Zwalm)

Volgens de gebruiken van weleer zijn in de hoeken van kadastrale percelen opgaande lindebomen geplant. Deze nog relatief jonge bomen staan er als hoekboom en functioneren als waker bij de grens van het erf.

Opgaande linde als hoekboom

Machelgemstraat zonder nummer (Zwalm)

Volgens de gebruiken van weleer zijn in de hoeken van kadastrale percelen opgaande lindebomen geplant. Deze nog relatief jonge bomen staan er als hoekboom en functioneren als waker bij de grens van het erf.

Watermolen Bostmolen

Machelgemstraat 56, Zwalm (Oost-Vlaanderen)

Watermolen met sluiswerk op de Zwalm. Oorspronkelijk graanmolen met ertegenover oliemolen, reeds vermeld in 1571. Bakstenen molenhuis van vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (pannen, nok loodrecht op de Zwalm); gedateerd 1630.

Beschrijving

De watermolen Bostmolen of Machelgemmolen is samen met zijn omgeving beschermd als dorpsgezicht.

Waarden

De onmiddellijke omgeving van de Bostmolen is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

Op enkele minder passende doch omkeerbare uitwendige verbouwingen na goed bewaard voorbeeld van hoofdzakelijk 19de-eeuwse bebouwing, gegroepeerd aan weerszijden van een vrij nauwe straat met bochtig verloop en gekenmerkt door onder meer een met rotscement bezette tweelaagse woning met bakstenen annexen, een hoeve, een overblijfsel van een brouwerij en een rij smalle dorpshuisjes, het geheel gelegen rond de in kern tot de 16de eeuw teruggaande doch thans gedesaffecteerde watermolen met gevelankers die de jaartallen 1630 en 1782 vormen.
Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.