Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Watermolen Bostmolen en omgeving

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 17-07-2000 tot heden
ID: 11243   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/11243

Besluiten

Woning met bijgebouwen rond binnenkoer en omgeving van de Bostmolen
definitieve beschermingsbesluiten: 17-07-2000  ID: 3587

Beschrijving

De watermolen Bostmolen of Machelgemmolen is samen met zijn omgeving beschermd als dorpsgezicht.



Waarden

De onmiddellijke omgeving van de Bostmolen is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

Op enkele minder passende doch omkeerbare uitwendige verbouwingen na goed bewaard voorbeeld van hoofdzakelijk 19de-eeuwse bebouwing, gegroepeerd aan weerszijden van een vrij nauwe straat met bochtig verloop en gekenmerkt door onder meer een met rotscement bezette tweelaagse woning met bakstenen annexen, een hoeve, een overblijfsel van een brouwerij en een rij smalle dorpshuisjes, het geheel gelegen rond de in kern tot de 16de eeuw teruggaande doch thans gedesaffecteerde watermolen met gevelankers die de jaartallen 1630 en 1782 vormen.

Aanduiding van

Is de bescherming van

Watermolen Bostmolen en omgeving

Bostmolenstraat, Rijkestraat, Slijpstraat (Zottegem), Biestmolenstraat, Machelgemstraat, Zottegemsesteenweg (Zwalm)
De watermolen Bostmolen of Machelgemmolen is gelegen aan de Zwalm, aan de Machelgemstraat op zowat een kilometer ten zuidoosten van de kerk van Roborst en paalt op circa 100 meter aan de weg van Oudenaarde naar Zottegem.

Is de omvattende bescherming van

Boerenburgerhuis met bijgebouwen

Machelgemstraat 60 (Zwalm)
Semi-gesloten hoeve met U-vormige opstelling, in 1884 heropgebouwd, aan de straatkant burgerhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder afgewolfd schilddak, rechts een bijgebouw met niskapelletje en links een bijgebouw met twee korfboogpoorten.


Brouwerij

Machelgemstraat 21, 23, 25, 27, 29 (Zwalm)
Rij van drie huisjes, een groter huis en een voormalige brouwerij, nu hotel, voorheen één geheel, opgericht rond 1850 en begin 20ste eeuw vergroot.


Drie lindenhakhoutstoven bij de Bostmolen

Machelgemstraat 56 (Zwalm)
Stroomafwaarts de watermolen en op het steile talud langs de Zwalm staan verschillende hakhoutstoven van zilverlinde. Deze linden zijn er geplant om verschillende redenen. Eerst en vooral zijn ze nuttig als oeverversteviging; onder het lommerrijke loof stond ooit het ingespannen paart zijn beurt af te wachten; het hakhout werd gekapt voor brand-, gerief- en constructiehout; op de uitbundige bloei van linden zal de lokale imker ook zijn bijen op afgestuurd hebben.


Haagbeuken kaphaag bij Bostmolen

Machelgemstraat 56 (Zwalm)
Het terrein van de gewezen boomgaard, die nu als parkeerplaats in gebruik is, is met een kaphaag van haagbeuk afgezet. De bodem is plaatselijk sterk verdicht ten gevolge van het parkeren en de achterstallig onderhouden haag is in lange tijd niet meer gekapt. Dergelijke beplantingen werden bij het erf voorzien als erfafsluitingshaag en als leverancier van brand-, geriefhout en loofvoedering.


Hoeve met losse bestanddelen

Machelgemstraat 62, 64 (Zwalm)
Hoeve met woning en stallen, schuur onder schilddak met in eerste en laatste travee gedichte rondboogvormige poorten, daterend uit vierde kwart 19de eeuw.


Molenaarswoning

Machelgemstraat 58 (Zwalm)
Voormalig molenaarshuis, nu verbouwd tot café zoegnaamd "Brugske", gelegen schuin tegenover de Bostmolen met ertussen geasfalteerd erf. Geschilderd bakstenen gebouw van anderhalve bouwlaag op gecementeerde en bruingeschilderde plint en afgedekt door zadeldak (kunstleien).


Opgaande linde als hoekboom

Machelgemstraat zonder nummer (Zwalm)
Volgens de gebruiken van weleer zijn in de hoeken van kadastrale percelen opgaande lindebomen geplant. Deze nog relatief jonge bomen staan er als hoekboom en functioneren als waker bij de grens van het erf.


Opgaande linde als hoekboom

Machelgemstraat zonder nummer (Zwalm)
Volgens de gebruiken van weleer zijn in de hoeken van kadastrale percelen opgaande lindebomen geplant. Deze nog relatief jonge bomen staan er als hoekboom en functioneren als waker bij de grens van het erf.


Watermolen Bostmolen

Machelgemstraat 56 (Zwalm)
Watermolen met sluiswerk op de Zwalm, bakstenen molenhuis van vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, gedateerd 1630.