Oorlogsmonument van Koksijde

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Koksijde
Deelgemeente Koksijde
Straat Robert Vandammestraat
Locatie Robert Vandammestraat zonder nummer, Koksijde (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Oorlogsmonument van Koksijde

Deze bescherming is geldig sinds 05-03-2010.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Oorlogsmonument van Koksijde

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Typologieoorlogsmonumenten
Dateringinterbellum
Betrokken personen
Tags Eerste Wereldoorlog, Tweede Wereldoorlog

Beschrijving

Het gedenkteken voor de militaire en burgerlijke doden van Koksijde staat opgesteld op het kruispunt van de Robert Vandammestraat en het Louise Hegerplein, ten noordwesten van de kerk van Koksijde-Dorp.

Historische beschrijving

Koksijde-Dorp en Koksijde-Bad fungeerden tijdens de Eerste Wereldoorlog als kantonnement voor Belgische, Franse en Britse militairen die de sector Nieuwpoort bezetten.

De gemeente Koksijde had als gevolg van de oorlog 23 militaire en 7 burgerlijke doden te betreuren. Het toenmalige bestuur besloot in 1927 tot de oprichting van een gedenkteken voor deze slachtoffers. Voor de realisatie van het project werd een 'Comité du Monument' gesticht. Beeldhouwer Egide Rombaux kreeg de opdracht het gedenkteken te ontwerpen. Men drong erop aan om iets origineels en streekeigen voor te stellen. Rombaux koos voor het thema van een schip, dat als zinnebeeld voor 'België' de oorlogsstorm doorstaat.

Het 'Comité du Monument' keurde op 8 maart 1929 het plan van Rombaux goed. De kosten bedroegen 65.556 fr., waarvan 50.000 fr. voor de beeldhouwer. Remy Rys bouwde het gedenkteken. De fondsen werden bij openbare inschrijving bijeengebracht. Het comité organiseerde tevens activiteiten waarvan de opbrengsten werden aangewend tot financiering van het project. Het gedenkteken werd onthuld op 4 augustus 1929. Na de Tweede Wereldoorlog werd de lijst met oorlogsslachtoffers uitgebreid met namen van 5 militairen en 5 verzetslieden.

De gedenkzuil was oorspronkelijk op de hoek van de Noordstraat en het Louise Hegerplein geplaatst, maar werd in 1954 verplaatst naar de hoek van de Robert Vandammestraat en het Louise Hegerplein. Toen men in 2004 op deze plaats startte met de bouw van een appartementsgebouw, verhuisde het gedenkteken naar de overzijde van de Robert Vandammestraat.

Beschrijving

De gedenkzuil staat opgesteld op een drieledige rotonde uit geglazuurde baksteen, geplaatst in een perk, dat afgezet is met o.m. haagbeuk. Op een driedelige trapsgewijs versmallende sokkel, staat een hoog oprijzende, naar boven toe versmallende zuil met aan de voorzijde een vlakreliëf met de voorstelling van een Griekse overwinningsgodin met gespreide vleugels, boven een vlammend kanon uitstijgend. Aan haar voeten ligt een naakte man. Op de top van de zuil staat een bronzen galjoen met gerezen zeilen te midden van een onstuimige zee afgebeeld.

Op de zuil: in een eerste register, op de voorkant bovenaan een kruis in reliëf en 'Aan onze dooden 1914-1918', '1940-1945', op de rechterkant de namen, op de linkerkant de namen, op de achterkant 'burgers', de namen; in een tweede register op de rechterkant 'militairen 1940-1945', de namen en een lauwerkrans in reliëf, op de linkerkant 'weerstanders 1940-1945' en de namen, met daaronder een lauwerkrans in reliëf, op de achterkant 'Dit gedenkmaal opgericht bij openbare inschrijving werd ingehuldigd op den 4-8-29'. De letters zijn uitgehouwen en zwart beschilderd. De namen zijn alfabetisch gerangschikt.

H. 845 x Br. 735 x D. 715cm

  • Koksijde - St.-Idesbald - Oostduinkerke - Wulpen. 60 jaar na de bevrijding 1944; 90 jaar na het begin van de oorlog 14- 18, Koksijde, Gemeentelijke Archiefcommissie Koksijde, 2004.
  • BEUN F., Monument van de Koksijdse gesneuvelden wordt voor de tweede maal verplaatst, in: Archikrant, XIII (2003), 4.
  • ENGELEN C. & MARX M., Beeldhouwkunst in België vanaf 1830. Brussel, Algemeen Rijksarchief, 2002.
  • JACOBS M., Zij, die vielen als helden... Inventaris van de oorlogsgedenktekens van de twee wereldoorlogen in West-Vlaanderen, Deel 2. Brugge, Provincie West-Vlaanderen, 1996.
  • PAS W. & G., Biografisch lexicon plastische kunst in België. Schilders, beeldhouwers, grafici. 1830 – 2000. Antwerpen, De Gulden Roos, 2000.
  • PIRON P., De Belgische beeldende kunstenaars uit de 19de en 20ste eeuw. Brussel, Art in Belgium, 1999.
  • 1935. Bulletin Officiel de l'Exposition Universelle et Internationale de Bruxelles – Officieel Blad der Algemeene Wereldtentoonstelling van Brussel. Nr. 11 (15 juin 1934) en Nr. 14 (15 septembre 1934).

Bron: Beschermingsdossier DW002436 (2009)

Auteurs: Decoodt, Hannelore

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Koksijde-Dorp

Koksijde (Koksijde)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.