Parochiekerk Sint-Niklaas

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Gent
Deelgemeente Zwijnaarde
Straat Dorpsstraat
Locatie Dorpsstraat 10, Gent (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Gent (actualisaties: 01-01-2006 - 24-09-2007).
  • Adrescontrole Gent (adrescontroles: 25-09-2007 - 25-09-2007).
  • Inventarisatie Gent (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1983).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Niklaas

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Parochiekerk Sint-Niklaas. Eerste vermelding van een kerk in 1072 onder het patroonschap van Sint-Niklaas. In 1145 vermeld als kapel in de bezittingen van de Sint-Pietersabdij. De huidige kerk echter werd grotendeels gebouwd in 1775 onder leiding van L. De Villegas, religieus en bouwmeester van de Sint-Pietersabdij (jaarsteen in noordelijke gevel en koor). Westelijke zijde uitgebreid met twee traveeën en nieuwe toren voorzien van een hoge naaldspits circa 1860 naar ontwerp van architect E. de Perre.

Grondige herstellingswerken en wederopbouw van de Westelijke-gevel en toren na de zware oorlogsschade van 1918 (toren opgeblazen) in 1920-1922 (laatstgenoemd jaartal in de hoeken van de uurwerken aangebracht) waarbij het uitzicht enigszins wijzigde en de toren van een zwaar tentdak voorzien werd.

Kerk iets inspringend ten opzichte van de huidige rooilijn met omringend, ommuurd kerkhof met typische ovale vorm.

Bakstenen gebouw op rechthoekige plattegrond: driebeukige pseudobasilicale kerk van zeven traveeën met recht afgesloten koor van één travee, links en rechts geflankeerd door een vierkante berging en sacristie. Opgaand metselwerk van donkere baksteen op een plint van hardsteen en met verwerking van zandsteen voor vensteromlijstingen, aflijnende geprofileerde kroonlijst en hoekblokken aan de oostgevel van het koor. Afdekkend zadeldak (leien) en tentdak voor de toren. Eenvoudige westgevel met stoere ingebouwde, vierkante toren begrensd door afgeschuinde steunberen. Centrale getoogde deur onder waterlijst. Erboven ruim rondboogvenster, houten luik en omlijste uurwerkplaten en galmgaten in de toren. Zijbeuken onder natuurstenen afschuining met schouderstukken voorzien van ruime getoogde omlijste benedenvensters en vierkante bovenvenstertjes, aangebracht tijdens de restauratiewerken van 1922. Zijgevels geritmeerd door eenvoudige licht getoogde en vlak omlijste vensters (ijzeren harnas en glas in lood). Zuidelijke gevel met tegen de derde travee aangebouwde doopkapel op vierkante plattegrond. Koor met hooggeplaatste vensters in de zijgevels en blinde oostgevel met kleine jaarsteen.

Sober beschilderd interieur met rondboogarcaden op Toscaanse zuilen met hoge achtzijdige arduinen sokkel. Overkluizing met gedrukte koepelgewelven gescheiden door brede gordelbogen aanzettend op versierde consoles.

Mobilair: Schilderijen: Piëta (Vlaamse school, 18de eeuw); Heilige Cornelius paus geneest zieken (Vlaamse school, 19de eeuw). Beeldhouwwerk: Heilige Cornelius paus (hout, 18de eeuw?); idem, (gepolychromeerd hout, 19de eeuw); Heilige Nikolaas van Bari (gepolychromeerd hout, 19de eeuw). Hoofdaltaar toegewijd aan Heilige Nikolaas van Bari (gepolychromeerd en gemarmerd hout, 19de eeuw); zijaltaren ter ere van Onze-Lieve-Vrouw (links) en Heilige Cornelius (rechts). Koorgestoelte met beeldjes van de Heilige Nikolaas (eikenhout, 17de eeuw en hersteld in de 19de eeuw). Communiebank met beeldjes en cherubijnen en putti (eikenhout, 17de en 19de eeuw). Preekstoel met stenen reliëfs (19de eeuw). Merkwaardige biechtstoelen met gesculpteerde versiering met heiligenfiguren (eikenhout, 17de eeuw, hersteld in de 19de eeuw). Doopvont (18de eeuw).

  • Rijksarchief Gent, Sint-Pieters, II-reeks, nummer 1615.
  • Modern kerkarchief pastorie, dossier vergrotingswerken circa 1860.
  • DE POTTER F. en BROECKAERT J. 1864-1870: Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, reeks I, deel 8, Gent, 19-23.
  • VANDENBUSSCHE-VAN DEN KERKHOVE C. en VERSCHRAEGEN H. 1975: Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie Oost-Vlaanderen, kanton Gent VII, Brussel, 45-47.

Bron: Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. 1983: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Gent, Fusiegemeenten, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 4ND, Brussel - Gent.

Auteurs: Bogaert, Chris

Datum tekst: 1983

Relaties

maakt deel uit van Dorpsstraat

Dorpsstraat (Gent)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.