Langgevelhoeve De Vierschare

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Damme
Deelgemeente Damme
Straat Vierscharestraat
Locatie Vierscharestraat 2, Damme (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Damme (adrescontroles: 11-12-2007 - 11-12-2007).
  • Inventarisatie Damme (geografische inventarisatie: 01-01-2006 - 31-12-2006).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Langgevelhoeve De Vierschare

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Langgevelhoeve De Vierschare: boerenwoning
gelegen te Vierscharestraat 2 (Damme)

Deze bescherming is geldig sinds 11-12-1980.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskern Vivenkapelle

Deze bescherming is geldig sinds 11-12-1980.

Beschrijving

Historische hoeve zogenaamd "De Vierschare", minstens opklimmend tot de 17de eeuw. De hoeve is beschermd als monument binnen een ruimer dorpsgezicht dat de kern van Vivenkapelle omvat (zie ook Bradericplein en Sijseelsesteenweg), bij K.B. van 11/12/1980.

Historiek. Hoeve behoort tot de historische kern van het gehucht Vivenkapelle. Ze is gelegen op de kruising van de Vierscharestraat (vroegere "Middelen Bruggewech") en de Sijseelsesteenweg, waarrond Vivenkapelle is ontstaan. Naamgeving omdat ze naar verluidt de historische vergaderplaats was van de "vierschare" of plaatselijke rechtbank van Vivenkapelle, voor het eerst vermeld in 1355. In 1797, vlak na de plundering van de Vivenkapel in de nasleep van de Franse Revolutie, werd de opkamer van de hoeve gebruikt als verborgen bedehuis.

De hoevesite wordt reeds aangeduid op de kaart die Pieter Pourbus maakte van het Brugse Vrije in 1561-1571. Het oudste volume evenwijdig met de straat, bestaande uit woonhuis met opkamer en met geïncorporeerde stallen, wordt op alle historische kaarten weergegeven. 19de-eeuwse kaarten tonen de aanvulling met een parallel stalvolume in het eerste kwart van de 19de eeuw. Ten oosten van het woonhuis, een omhaagde moestuin. Achterliggend bakhuis en stalletje zijn gebouwd later in de 19de eeuw. Vanaf eind 20ste eeuw gerenoveerd tot woning.

Beschrijving. Hoeve met 17de-eeuws boerenhuis aansluitend bij het langgeveltype, aangevuld met losse bestanddelen als stal, schuurtje en bakhuis, die in kern 19de-eeuws zijn. Boerenhuis met laaghuis van vier traveeën en één bouwlaag + hooghuis van twee traveeën; links aansluitende stal van drie traveeën. Oorspronkelijk witgekalkte baksteenbouw met gepekte plint onder pannen zadeldaken; hooghuis met kenmerkende hogere nok. Laaghuis met rechthoekige muuropeningen, luikduimen bewaard, kleine roedeverdeling naar analogie met oorspronkelijke (verdwenen) schuiframen; bakstenen dakvenster met tuitgevel boven deurtravee. Hooghuis geaccentueerd door zware steunberen, vóór renovatie hetzelfde 18de-eeuwse schrijnwerk als in het laaghuis. Mozegat in achtergevel van de opkamer.

Interieur. Schouw in opkamer heropgemetseld met bestaande consoles in 2002. Stenen trap naar hoogkamer, houten trap naar zolderkamer. Authentieke vloeren in kelder en opkamer.
Aansluitende stallen met blinde straatgevel, zijpuntgevel met recent metselwerk en doorbroken door moderne vensteropeningen. Eenvoudige nutsgebouwen in rode of gele baksteenbouw onder pannen zadeldaken.

  • Administratie Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Monumentenzorg West-Vlaanderen, cel Monumenten en Landschappen, Dossier DW387 en Archiefnummer 262.
  • BOTERBERGE R., Geschiedenis van het kerkdorp Vivenkapelle, Vivenkapelle, 1985.
  • CORNILLY J., Monumentaal West-Vlaanderen. Beschermde monumenten en landschappen in de provincie West-Vlaanderen, deel III: Arrondissementen Brugge, Diksmuide, Oostende en Veurne, Brugge, 2005, p. 69.
  • DUYCK R., Sint-Kruis, geschiedenis van de Brugse rand, Brugge, 1987, p. 68-69.
  • RAU J., Het Damme van toen en omgeving, 1981.
  • VAN POUCKE G., Archiefbeelden Damme, Gloucestershire, 2002, p. 62.

Bron: Callaert G. & Hooft E. met medewerking van Santy P. & Snauwaert L. 2006: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Damme, Deel I: Stad Damme, Deelgemeenten Hoeke, Lapscheure en Moerkerke, Deel II: Deelgemeenten Oostkerke, Sijsele en Vivenkapelle, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL17, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Callaert, Gonda & Hooft, Elise

Datum tekst: 2006

Relaties

maakt deel uit van Dorpskern Vivenkapelle

Bradericplein, Sijseelsesteenweg, Vierscharestraat (Damme)

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Vierscharestraat

Vierscharestraat (Damme)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.