Domein Koninklijk Gesticht Van Mesen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Lede
Deelgemeente Lede
Straat Kasteeldreef
Locatie Kasteeldreef zonder nummer, Lede (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Lede (actualisaties: 15-03-2007 - 15-03-2007).
  • Adrecontrole Lede (adrescontroles: 11-12-2007 - 11-12-2007).
  • Inventarisatie Lede (geografische inventarisatie: 01-01-1978 - 31-12-1978).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kasteeldomein, Koninklijk Gesticht van Mesen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Kasteeldomein waarin het Koninklijk Gesticht van Mesen is gevestigd.

Indrukwekkend gebouwencomplex in een park (met vijver) van bijna 7 hectare, met hoge bakstenen ommuring die oorspronkelijk de Kasteeldreef en -straat, de Markizaat- en Stationsstraat aflijnde. Oorspronkelijke toegang via een hek in de Kasteeldreef. Heden is de omheining in de Stationsstraat en gedeeltelijk ook in de Kasteeldreef vervangen door bebouwing.

Plattegrond: bijna rechthoekig domein; kasteel (18de eeuw) met ten westen hoofdingang en haakse vleugels (1905) met kapel in verlengde ten zuidwesten; ten oosten, gebouw (nok parallel aan de Markizaatstraat), uit het eerste kwart van de 20ste eeuw met haakse vleugels: ten noorden, zogenaamd "Hollands Paviljoen" (1922) en oranjerie (18de eeuw) ten zuiden.

De familie van Lede, bekend sinds 1130, bezat in de 14de eeuw een waterslot dat grotendeels vernield werd door de Gentse geuzen. Het domein kwam in 1566 in handen van Jaak Bette, werd in 1607 tot baronie en in 1633 tot markizaat verheven. Van het afgebeelde gebouw in Sanderus blijft uitwendig niets over. In 1749 werd het (huidige) kasteel herbouwd in opdracht van E. Bette, de oranjerie volgde in het vierde kwart van de 18de eeuw. In 1897 aangekocht door de karmelietessen van Sint-Augustinus te Jupille, die er een kostschool voor meisjes openden. In 1905, uitbreiding met neogotische vleugels met kapel ten zuidwesten. Na 1918 verkocht aan het Gesticht van Mesen dat er de "School van de Kinderen des Vaderlands" inrichtte en in 1922 het zogenaamde "Hollands Paviljoen" bouwde. Opheffing van de school in 1971 gevolgd door verwaarlozing van de gebouwen.

Het kasteel uit midden 18de eeuw bestaat uit drie vleugels; voorheen bepleisterde en beschilderde baksteenbouw met zandstenen plint, zandstenen en gecementeerde banden en lijstwerk; twee en een halve bouwlaag onder schilddaken met vorstkam (leien). Verhoogd middengedeelte van vijf traveeën met in de westgevel rondbooggalerij op gecanneleerde pilasters op de benedenverdieping, en op de bovenverdieping galerij met vier (en twee halve) Dorische zuilen (blauwe hardsteen) met balustrade bekronend driehoekig fronton met wapens van de familie Bette. Eenvoudig omlijste rechthoekige muuropeningen. Risalietpaviljoenen van drie traveeën, met dakkapel; getoogde muuropeningen in omlijstingen met sluitsteen; gestrekte druiplijsten op begane grond, getoogde op de tweede bouwlaag. Vlakke achtergevel met brede trap tussen siervazen. Kordons markeren de bouwlagen. Rechthoekige vensters. Deurtravee met beglaasde vleugeldeur met bovenlicht; hardstenen stijlen met consoles waarop gesmeed ijzeren balkonhek; rondboogvormige bel-etagevenster in omlijsting met als pilasters opgevatte stijlen.

Interieur met ruime hal en monumentale eiken trap. Ruime neogotische schoolvleugels (1905) van twee tot drie bouwlagen haaks ertegenover; indrukwekkende toegangstoren op de binnenplaats ten zuiden, neogotische kapel in het verlengde van de zuidvleugel.

Ten zuidoosten oranjerie van één bouwlaag, acht traveeën onder zadeldak (nok loodrecht op de Markizaatstraat, leien). Traveeën van zuidgevel geritmeerd door Dorische zuilen van blauwe hardsteen onder een architraaf (vierde kwart van de 18de eeuw). Stallingen in het verlengde ervan. Zogenaamd "Hollands Paviljoen" ertegenover; eenvoudig neogotisch gebouw van baksteen met twee bouwlagen, daterend van 1922; middenrisaliet met dakkapel, lisenen markeren de traveeën. Kelder, vermoedelijk uit de 13de eeuw, onder het westelijk gedeelte: twee beuken gescheiden door blauwe hardstenen zuilen. Eenvoudig neogotisch éénlaags gebouw (tussen twee laatst genoemde gebouwen) bij toegang tot de Markizaatstraat.

  • SANDERUS A., Flandria Illustrata, deel I, boek IV, Colonae Agrippinae, 1641, heruitgave Tielt, 1973.

Bron: D'Huyvetter C., de Longie B. & Eeman M. met medewerking van Linters A. 1978: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Aalst, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 5N2 (H-Z), Brussel - Gent.

Auteurs: Eeman, Michèle; d'Huyvetter, Clio & de Longie, Bea

Datum tekst: 1978

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Kasteeldreef

Kasteeldreef (Lede)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.