Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Dorpskom Kwaremont

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 20-04-1982 tot heden
ID: 9218   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/9218

Beschrijving

De dorpskom van Kwaremont is beschermd als dorpsgezicht.

In het beschermingsdossier wordt de historische waarde van de site gevormd door Kwaremontplein met kerk en kerkhof, Ommegangstraat, met inbegrip van de aan de straat palende percelen en bebouwing als volgt gemotiveerd: "van het dorpje in de Zuid-Vlaamse heuvelstreek, gelegen op een helling met de kerk als hoogste punt en met een karakteristieke bakstenen kerkhofmuur aan de Ommegangstraat, met enkele ruime hoeven waaronder een 18de-eeuwse woning, die van het gesloten type zijn, verder de behouden kasseiverharding aan de Ommegangstraat, het bochtig tracé ervan en de doorgaans kleinschalige bebouwing van de dorpskom. Tenslotte ook omwille van het waardevol zicht vanaf de Ronsebaan op de kerktoren en de aangrenzende hoeven met hun karakteristieke dakvolumes."

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, beschermingsdossier DO000682, Dorpskom (S.N., 1982)


Waarden

De dorpskom van Kluisbergen is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

-

artistieke waarde

-


Aanduiding van

Is de bescherming van

Dorpskom Kwaremont

Broektestraat, Keuzelingsstraat, Kwaremontplein, Ommegangstraat, Ronse Baan, Schilderstraat (Kluisbergen)
De dorpskom van Kwaremont ligt in de Zuid-Vlaamse heuvelstreek, op een helling met de parochiekerk Sint-Amandus als hoogste punt.

Is de omvattende bescherming van

Boerenwoning

Ommegangstraat 10 (Kluisbergen)
Voormalig boerenhuis, achterin gelegen aan zijweg. Lange gewitte bakstenen woning van zes traveeën onder pannen zadeldak, waarschijnlijk opklimmend tot 18de eeuw. Op het voorerf, loodrecht bedrijfsgebouw uit derde kwart 19de eeuw, vroeger met smidse.


Burgerhuis

Ommegangstraat 4 (Kluisbergen)
Alleenstaand burgerhuis met voortuin, vroeger omheind door muur waarop hekwerk. Dubbelhuis van twee bouwlagen en vijf traveeën onder zadeldak (pannen, nok evenwijdig aan de straat), uit midden of tweede helft 19de eeuw.


Café In de Zon

Kwaremontplein 13 (Kluisbergen)
Vrij eenvoudig rijhuis van drie traveeën en anderhalve bouwlaag, onder zadeldak (kunstleien) uit eerste kwart 20ste eeuw.


Café In den Hert

Kwaremontplein 10 (Kluisbergen)
Voormalig café zogenaamd "In den hert" met winkelhuis; eerstgenoemde vroeger tijdelijk in gebruik als gemeentehuis (tot 1942). Bakstenen breedhuis van zes traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (kunstleien), uit eerste kwart 20ste eeuw.


Dorpswoning

Ommegangstraat 3 (Kluisbergen)
Dorpswoning, als enig overblijvend element van een vroeger U-vormig landelijk complex. Heden zogenaamd "Theaxus", woning met weefatelier en kunstgalerij.


Gekandelaarde lindenrij op kerkhof

Ommegangstraat zonder nummer (Kluisbergen)
Traditioneel gekandelaarde lindenrij aan de zuidwestzijde van het kerkhof. De beeldbepalende bomenrij zorgt voor een schermbeplanting bij de kerk, een beplanting die de kerk beschermt tegen regen, zon en wind.


Kasseiweg Oude Kwaremont

Broektestraat zonder nummer, Keuzelingsstraat Ommegangstraat Schilderstraat zonder nummer (Kluisbergen)
Deze kasseiweg getuigt van een bepaalde, uiterst belangrijke en langdurige fase in de evolutie van infrastructuurwerken in casu de wegenbouw. Om industrieel-archeologische redenen zijn de technische kenmerken van langs- en dwarsprofielen, de fundering en afboording van belang.


Kunstenaarswoning Uilennest

Kwaremontplein 19 (Kluisbergen)
Zogenaamd "Uilennest", van 1950 tot 1995 woonhuis van kunstschilder G. Cosyns (1920-1997); heden met kunstgalerij links in vroegere tentoonstellingsruimte met atelier. Witbepleisterde lage landelijke woning met U-vormige aanleg; slechts het achterin gelegen gedeelte met nok evenwijdig aan de straat gaat deels terug op een oude dorpswoning.


Op stam gezette taxus bij dorpswoning Theaxus

Ommegangstraat 3 (Kluisbergen)
In de voortuin van een dorpswoning langs de Ommegangstraat staat een zwaar ontwikkelde taxus. De op stam gezette taxus heeft een stamomtrek van 218 cm (2010) en is zéér beeldbepalend.


Parochiekerk Sint-Amandus

Kwaremontplein zonder nummer (Kluisbergen)
Dorpskerk met noordzuid-gerichte lengteas waarbij het koor (op het zuiden, afwijkend naar zuidoosten) paalt aan het Kwaremontplein. Behalve aan het koorhoofd omgevend ommuurd kerkhof met breedste deel ten noorden tegenover de voorgevel van de kerk.


Semi-gesloten hoeve

Ommegangstraat 1 (Kluisbergen)
Grote semi-gesloten hoeve tegenover de parochiekerk. Als vierkanthoeve minstens opklimmend tot tweede helft 18de eeuw (zie de Ferrariskaart van 1771-1778), doch overwegend jongere gebouwen, na oorlogsschade nogmaals aangepast circa 1946.