Steenkoolmijn van Houthalen

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ bouwkundig geheel

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Houthalen-Helchteren
Deelgemeente Houthalen
Straat Centrum-Zuid, Pastorijstraat, Grote Baan
Locatie Centrum-Zuid 1111-1121, Grote Baan 27, Pastorijstraat 40 (Houthalen-Helchteren)
Status (deels) bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole bouwkundige gehelen (adrescontroles: 01-07-2009 - 31-08-2009).
  • Inventarisatie Houthalen-Helchteren (geografische inventarisatie: 01-01-2005 - 31-12-2005).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Steenkoolmijn van Houthalen

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

Beknopte karakterisering

Typologiesteenkoolmijnen
Dateringinterbellum

Beschrijving

Mijnzetel sinds eind 1938 grotendeels gevestigd ten westen van de Grote Baan, thans industriepark Centrum-Zuid. De oudste huisvesting (1930-37) werd aangelegd meer ten noorden aan de Grote Baan, de latere, complete nieuwe cité met de nodige infrastructuur werd vanaf 1938 voorzien op de heidegronden die van oudsher gekend waren als "Den Molenberch", nu "Meulenberg", 1,5 kilometer ten oosten van de mijnzetel en ermee verbonden door de Koolmijnstraat.

Bedrijfsgebouwen

Ten westen van de Grote Baan lagen op één lijn van oost naar west de thans nog bewaarde hoofdburelen, de infirmerie, de badzaal, de losvloerpasserelles, de in de jaren 1970 (?) verdwenen kolenwasserij-zeverij en de kolenbunker, met ten zuiden daarvan schachtbok I met de ophaalmachines. De tweede schachtbok, ten noorden daarvan, volgde een jaar later. Doordat de mijn in de opstartfase elektrische energie van de andere mijnzetels kon betrekken, werden de elektrische centrales en de koeltorens pas begin de jaren 1950 opgetrokken. De bedrijfsgebouwen omvatten verder nog onder meer een ophaalmachinegebouw, een persluchtcentrale, een elektrische centrale, een ketelhuis, magazijnen, een locomotievenloods met garages en een schrijnwerkerij met zagerij.

Vanaf 1994 saneerde N.V. Mijnen, de opvolger van K.S., de mijnterreinen, inclusief de laatst gebruikte mijngebouwen. Alleen de twee kale en deels ontmantelde schachtbokken en de hoofdburelen vooraan overleefden deze ingreep. Toch werd op de mijnzetel van Houthalen vrij vroeg en spontaan een aantal ateliers en bovengrondse burelen hergebruikt. Vrijwel onmiddelijk, in 1964, werd het "sociaal gebouw", waar het psycho-medisch centrum was gehuisvest en dat ten zuiden van het hoofdgebouw was gelegen, door de firma Electronite in gebruik genomen, die het sedertdien nog fel heeft uitgebreid. In de grote werkhuizen, ten noorden van het hoofdgebouw, kwamen andere functies (zie Pastoriestraat nummer 40). In de vroegere drukkerij met aanbouw is de Academie voor Beeldende Kunsten en een lokale afdeling van het Rode Kruis gehuisvest (zie aldaar). In het voormalige elektriciteitsonderstation is thans het bedrijf Deusjevoo ondergebracht (Centrum-Zuid nummer 1121).

  • S.N., L’art de bâtir, 3, 4, 1942, p. 55-60, afbeeldingen.
  • VAN DOORSLAER B., Alles open. Welkom in de open mijnmonumenten. Kolenspoorfestival, Borgloon-Rijkel, s.a. (jaren 1990), zonder pagina.
  • VAN DOORSLAER B., Koolputterserfgoed. Een bovengrondse toekomst voor een ondergronds verleden, Hasselt, 2002, p. 123, met plattegrond van de mijnzetel.
  • DE SCHUTTER J., conservator Museum Ons Mijnverleden, Meegedeelde gegevens, Houthalen-Helchteren, 2003.

Bron: Pauwels D. 2005: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Maaseik, Kanton Peer, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 19N3, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Pauwels, Dirk

Datum tekst: 2005

Relaties

maakt deel uit van Houthalen

Houthalen (Houthalen-Helchteren)

omvat Drukkerij

Pastorijstraat zonder nummer, Houthalen-Helchteren (Limburg)

omvat Elektriciteitsonderstation

Centrum-Zuid 1121, Houthalen-Helchteren (Limburg)

omvat Hoofdgebouw en schachttorens steenkoolmijn

Centrum-Zuid 1111, Houthalen-Helchteren (Limburg)

omvat Hôtel des Charbonnages

Grote Baan 47, Houthalen-Helchteren (Limburg)

omvat Mijnwerkersschool

Pastorijstraat 40, Houthalen-Helchteren (Limburg)

omvat Steenkoolmijn van Houthalen: Cité Meulenberg

Acaciastraat 1-53, 2-54, Ahornstraat 1-15, 2-32, Bergstraat 1-3, 2-8, 36, Beukenstraat 3-13, 4-14, Brelaarstraat...

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Steenkoolmijn van Houthalen: Oude Cité

Grote Baan 79-137 (Houthalen-Helchteren)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Voormalige werkhuizen

Centrum-Zuid 1117, Houthalen-Helchteren (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.