Parochiekerk Sint-Catharina

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Sint-Niklaas
Deelgemeente Sinaai
Straat Dries
Locatie Dries zonder nummer, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Sint-Niklaas (actualisaties: 01-06-2007 - 30-06-2007).
  • Adrescontrole Sint-Niklaas (adrescontroles: 18-12-2007 - 18-12-2007).
  • Inventarisatie Sint-Niklaas (geografische inventarisatie: 01-01-1981 - 31-12-1981).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Catharina

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Catharina

Deze bescherming is geldig sinds 03-02-1983.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Catharina: 18de-eeuwse hekpijlers
gelegen te Dries zonder nummer (Sint-Niklaas)

Deze bescherming is geldig sinds 03-02-1983.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskom Sinaai

Deze bescherming is geldig sinds 03-02-1983.

Beschrijving

Ruime driebeukige kerk omringd door het kerkhof met arduinen hekpijlers uit de tweede helft van de 18de eeuw. Op de noordwestelijke hoek, een oorlogsgedenkteken. Vermoedelijk in de 12de eeuw gesticht, werd de parochie in 1217 afgescheiden van Waasmunster. In 1267 bouwde men de huidige kerk met basilicale opstand. In 1636 werd de middenbeuk overwelfd en de bovenlichten toegestopt. De zuidwestelijke sacristie werd in 1660 gebouwd en in 1774 hersteld (ankers). Begin 18de eeuw trok men de zijbeuken hoger op, overwelfde ze en bracht ze onder een dak met de middenbeuk. Een grondige verbouwing en uitbreiding van de benedenkerk, onder meer de bouw van een bijkomende westtravee en nieuwe voorgevel geschiedde in 1840 naar ontwerp van architect J. Depauw, aangepast door architect Louis Roelandt (Gent). Na een blikseminslag in 1846 werd de torennaald heropgebouwd naar ontwerp van architect J. Depauw.

De plattegrond beschrijft een driebeukige kruiskerk van zes traveeën met achtkantige vieringtoren en polygonaal hoofdkoor, geflankeerd door zijkoren; in de oksels van de koren bevinden zich sacristieën. Door de verbreding van de benedenkerk springen de transeptarmen niet uit buiten de lijn van de zijbeuken. Benedenkerk, kruisbeuk en hoogkoor van baksteen; voorgevel, zijkoren en sacristieën van gekantrechte zandsteen.

Westgevel op de hoeken en aan de middenbeuk gemarkeerd door steunberen, bovenaan zwaarder uitgewerkt en versierd met een langs de gevelhelling omhoogklimmende spitsboogfries. Polygonale spietoren als bekroning. Korfbogig portaal, ruim rondbogig doksaalvenster met sierlijke ijzeren roedeverdeling in neogotische stijl en oculus in de geveltop. Zijbeuken met steunberen en ruime rondboogvensters. Gedenksteen in buitenmuur van de eerste zuidertravee: "J.B. Eeman Pastor J. Wauters Burgemeester, M.D.C.C.C.X.X.X.X.".

Rechthoekige transeptarmen met spitsboogvenster geflankeerd door twee spitsbogige blindnissen met ruitmotief in de kop. Geveltop met gekoppelde spitsbogige spaarvelden en een klein zoldervenster. Achtzijdige vieringtoren met twee geledingen, van elkaar gescheiden door een omlopende waterlijst; onderste geleding met blindnissen voorzien van een deelzuiltie; bovenste geleding met spitsbogige galmgaten ingeschreven in dito gekoppelde blindnis. Bekroning door middel van spitsboogfries, smeedijzeren attiek en hoge naaldspits.

Koren met ruime spitsboogvensters.

Interieur uitgewerkt als een hallekerk met in alle beuken even hoge kruisribgewelven. Benedenkerk en koor met zuilen op hoge achtkantige sokkel bekleed met zwartmarmeren platen en bekroond door een eenvoudige vierkante dekplaat. Rondbogige scheibogen met casementen. Viering met zware torenvoeten en rondbogige arcaden.

Mobilair: Schilderijen: "Marteling van de Heilige Catharina van Alexandrië (1673, A. Van den Heuvel); "Hemelvaart van Maria" (1764, Philip Bonnecroy); "Heilige Ambrosius"; "Heilige Eligius". Beelden: voornamelijk neogotische gepolychromeerde houten heiligenbeelden.

Meubilair: zijaltaren (barok), hoofdaltaar (neogotisch, 1879, Mathias Zens); lambrizering met kerkmeesterbanken (noordelijke zijbeuk, 1680, zuidelijke zijbeuk, 1735); biechtstoelen (1680, H.F. Verbruggen, 1775 en 1786); afsluiting doopkapel (1735); preekstoel (1773, De Cauwer); doksaal (1879, E. Serrure); orgel (1870, P. Vereecken).

  • DE WAELE F., Kunstwerken van de 17de en 18de eeuw in de St.-Catharinakerk van Sinaai-Waas, Brussel, 1940.
  • VANDENBUSSCHE C.-VERSCHRAEGEN H., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische Bedehuizen, provincie Oost-Vlaanderen, Kanton Gent VII, p. 33-36.

Bron: Demey A. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Sint-Niklaas, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 7N2 (S-T), Brussel - Gent.

Auteurs: Demey, Anthony

Datum tekst: 1981

Aanvullende informatie

De hekpijlers, twee grote en twee kleine, zijn bloksgewijs opgevat en bekroond met vazen.

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, Beschermingsdossier DO000701, Dorpskom (VAN DEN BOSSCHE H., 1983).

Daemen, Caroline (09-09-2015 )

Relaties

maakt deel uit van Dorpskom Sinaai

Belselewegel, Dries, Edgard Tinelstraat, Hulstbaan, Katharinastraat, Sinaaidorp, Vleeshouwersstraat (Sint-Niklaas)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.