Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Dorpskom Sinaai

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 03-02-1983 tot heden

ID: 10705   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/10705

Besluiten

Geografisch pakket Sinaai
definitieve beschermingsbesluiten: 03-02-1983  ID: 1883

Beschrijving

De bescherming als dorpsgezicht omvat de dorpskom van Sinaai.

Het beschermingsdossier motiveert de historische waarde van de Dries met kerk en aanpalende bebouwing als volgt: als oorspronkelijk Driesdorp met karakteristieke open structuur. Omwille van de historische waarde van de omliggende bebouwing die bestaat uit zowel kleinschalige, in kern tot de 17de en 18de eeuw teruggaande bebouwing als uit ruimere, in hoofdzaak in de 19de eeuw geëvolueerde tweelaagse woningen waarvan een aantal een handelsfunctie hebben gekregen. Omwille van de historische waarde van de gebondenheid van dries en kerkhof die zowel historisch als esthetisch gezien één geheel vormen.

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, Beschermingsdossier DO000701, Dorpskom (VAN DEN BOSSCHE H., 1983).


Waarden

De dorpskom van Sinaai is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

-


Aanduiding van

Is de bescherming van

Dorpskom Sinaai

Belselewegel, Dries, Edgard Tinelstraat, Hulstbaan, Katharinastraat, Sinaaidorp, Vleeshouwersstraat (Sint-Niklaas)
De dorpskom van Sinaai is een prototype van een centrumdorp dat zich centrifugaal vanuit het dorpsplein met kerk en schepenhuis heeft ontwikkeld.


Is de omvattende bescherming van

Burgerhuis

Sinaaidorp 6 (Sint-Niklaas)
Dubbelhuis uit de tweede helft van de 18de eeuw en analoog aan nummer 4, doch met arduinen plint en gebogen rollijst boven de benedenvensters.


Burgerhuis

Sinaaidorp 4 (Sint-Niklaas)
Dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, uit de tweede helft van de 18de eeuw, met bakstenen lijstgevel op plint met vernieuwd parement.


Burgerhuis

Sinaaidorp 15 (Sint-Niklaas)
Huis van vier traveeën en twee en een halve bouwlaag onder zadeldak uit de tweede helft van de 19de eeuw. Bepleisterde en geschilderde lijstgevel op arduinen plint.


Burgerhuis

Dries 28 (Sint-Niklaas)
Dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak uit de eerste helft van de 19de eeuw. Verankerde bakstenen lijstgevel op gecementeerde plint.


Burgerhuis

Dries 23 (Sint-Niklaas)
Dubbelhuis van vijf traveeën en aanvankelijk slechts één bouwlaag. Tweede bouwlaag toegevoegd in de tweede helft van de 19de eeuw; afdekking door middel van zadeldak met centrale dakkapel met driehoekig, open fronton.


Burgerhuis

Dries 16 (Sint-Niklaas)
Enkelhuis van twee traveeën en twee bouwlagen onder mansardedak, uit het eerste kwart van de 20ste eeuw. Parement van gele machinesteen en arduinen plint.


Burgerhuis

Dries 32 (Sint-Niklaas)
Dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, uit het vierde kwart van de 18de eeuw; bovenverdieping mogelijk toegevoegd in de tweede helft van de 19de eeuw.


Burgerhuis

Dries 21 (Sint-Niklaas)
Burgerhuis met lijstgevel van vier traveeën en twee bouwlagen onder mansardedak met drie dakkapellen, uit het eerste kwart van de 20ste eeuw. Kleurrijke tegeltableaus met provinciale art-nouveau-inslag in de boogvelden, op de borstweringen en in de fries.


Burgerhuis

Dries 18 (Sint-Niklaas)
Huis met ontpleisterde lijstgevel uit de 19de eeuw van zes traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak.


Burgerhuis

Dries 57 (Sint-Niklaas)
Huis van drie traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak, van 1900 (gevelsteen).


Burgerhuizen

Dries 45-49 (Sint-Niklaas)
Driegezinswoning van samen elf traveeën en twee en een halve bouwlaag onder zadeldak, uit de tweede helft van de 19de eeuw. Decoratieve baksteenarchitectuur op arduinen plint.


Dorpswoning

Sinaaidorp 13 (Sint-Niklaas)
Dorpswoning van drie traveeën en één bouwlaag onder zadeldak met centrale dakkapel, uit de 18de of de 19de eeuw.


Dorpswoning

Dries 30 (Sint-Niklaas)
Rechts tegen nummer 28 aanleunend enkelhuisje van drie traveeën en één bouwlaag met identieke afwerking.


Dorpswoning

Dries 20A-B (Sint-Niklaas)
Huisje van drie traveeën en één bouwlaag onder zadeldak met centrale dakkapel, uit de tweede helft van de 19de eeuw.


Dorpswoning

Edgard Tinelstraat 15 (Sint-Niklaas)
Huisje met kleine voortuin; bepleisterde en geschilderde gevel van vier traveeën en één bouwlaag onder zadeldak uit de eerste helft van de 19de eeuw.


Dries van Sinaai

Dries (Sint-Niklaas)
Sinaai is het prototype van een centrumdorp dat zich centrifugaal vanuit het dorpsplein met kerk en schepenhuis heeft ontwikkeld. De dorpskom wordt bepaald door een rechthoekige structuur van het kerkhof en de dries, welke reeds in 1219 is aangelegd. Centraal op de dries staan een imposante solitaire eik, waarschijnlijk een vrijheidsboom.


Gemeentehuis van Sinaai en aanpalende woningen

Dries 78-82, 86-90 (Sint-Niklaas)
Gemeentehuis, neoclassicistisch gebouw van het dubbelhuistype van een + vijf + één travee en twee bouwlagen onder zadeldak, aan weerszijden geflankeerd door lagere bakstenen woonhuizen en aldus de noordwestzijde van het gemeenteplein uitmakend.


Gemeentepomp

Dries zonder nummer (Sint-Niklaas)
Laat-18de-eeuwse zware arduinen piramidale pomp op vierkante plattegrond, met bekronende sierbol.


Herenhuis

Hulstbaan 4 (Sint-Niklaas)
Vervallen herenhuis met verwilderde voortuin met monumentale lindebomen en gietijzeren hek.


Herenhuis en brouwerij St Huybrecht

Dries 34 (Sint-Niklaas)
Voormalige brouwerij met aan de straat gelegen woonhuis en achterin gelegen dienstgebouwen. Herenhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak met driehoekig fronton boven de drie middelste traveeën, uit de tweede helft van de 18de eeuw. Hoofdgebouw van brouwerij en eest, volgens muurankers van 1904. Hoge cilindrische bakstenen schoorsteen.


Hoeve Bal

Edgard Tinelstraat 4 (Sint-Niklaas)
Boerenwoning met verankerde baksteengevel van zeven traveeën onder zadeldak, uit het derde kwart van de 17de eeuw.


Kapel van klooster van Maria Reparatrix

Sinaaidorp 7 (Sint-Niklaas)
Neogotische kapel uit 1899 met eenbeukige ruimte van vijf traveeën en polygonale erkervormige toren met ingesnoerde naaldspits. Achterliggende ruime tuin uit met onder meer vijver en monumentale bomen.


Moerbei

Edgard Tinelstraat 4 (Sint-Niklaas)
Tegenover een beschermde 17de-eeuwse hoeve staat een oude moerbeiboom. Met een stamomtrek van ruim meer dan drie meter is hij vermoedelijk een van de oudste moerbezies in België.


Oorlogsmonument

Dries zonder nummer (Sint-Niklaas)
Oorlogsmonument voor de gesneuvelden van Sinaai tijdens de Eerste Wereldoorlog, onthuld in 1920. Het monument is een ontwerp van bouwmeester Van der Gucht uit Antwerpen en werd gebeeldhouwd door de lokale steenkapper Ch. Willems uit Lokeren. Sterk emotioneel geladen beeldengroep met grote religieuze symboliek verwijzend naar heldenmoed en stille diepe rouw.


Opgaande eik als vrijheidsboom

Dries zonder nummer (Sint-Niklaas)
Op de dries van Sinaai staat een oude eik, ooit aangeplant als vrijheidsboom.


Parochiekerk Sint-Catharina

Dries zonder nummer (Sint-Niklaas)
Ruime driebeukige kerk uit 1267 met latere aanpassingen, omringd door het kerkhof met arduinen hekpijlers uit de tweede helft van de 18de eeuw. Op de noordwestelijke hoek, een oorlogsgedenkteken.


Pastorie Sint-Catharinaparochie

Dries 68 (Sint-Niklaas)
Alleenstaand burgerhuis in neotraditionele stijl van 1907 naar ontwerp van architect Jules Goethals. Bakstenen lijstgevel met muurbanden van lichter gekleurde baksteen en voorzien van sierankers; zes traveeën en twee bouwlagen onder schilddak.


Stadswoning

Hulstbaan zonder nummer (Sint-Niklaas)
Huis van vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, uit het derde kwart van de 19de eeuw.


Tweegezinswoning

Dries 41-43 (Sint-Niklaas)
Tweegezinswoning als één geheel te aanzien; bepleisterde en geschilderde lijstgevel van zeven traveeën en één bouwlaag onder zadeldak, uit de eerste helft van de 19de eeuw.


Villa Aimée

Hulstbaan 26 (Sint-Niklaas)
Alleenstaand kasteeltje in 1901 gebouwd door de familie C. De Bock-Bauwens in een ruim en mooi aangelegd park met vijver en ijzeren straathek met gemetselde pijlers. Rechts van het kasteeltje: voormalig koetshuis van één bouwlaag onder zadeldak met trapgevels op de zijgevels en de vooruitspringende middentravee.