Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Dorpskom Watervliet

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 17-10-1986 tot heden
ID: 11299   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/11299

Besluiten

Geografisch pakket Watervliet
definitieve beschermingsbesluiten: 17-10-1986  ID: 2227

Beschrijving

De dorpskom van Watervliet is beschermd als dorpsgezicht. De als monument beschermde parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart, het gemeentehuis, de pastorie en het 19de-eeuws herenhuis maken deel uit van de bescherming als dorpsgezicht. Ook de gevels op de grens van de afbakening (Ketterijstraat, Stee en Molenstraat) maken deel uit van de bescherming.

Het beschermingsdossier motiveert de historische waarde van de dorpskom van Watervliet als volgt:
"Als eertijds zelfstandige gemeente, ontstaan door grondwinning op de zee in de middeleeuwen en na de overstromingen omringd door polderdijken waarop de eerste bebouwing zich situeerde."
"Van de Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartkerk (16de eeuw), de pastorie en het gemeentehuis (18de eeuw), de merkwaardigste gebouwen, anderzijds de overige woningen die veeleer eenvoudige burgerwoningen zijn, gebouwd op het einde van de 19de eeuw."

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, Beschermingsdossier DO000782, Dorpskom Sint-Laureins (Watervliet) (H. van de nBossche, 1986).


Waarden

De dorpskom van Watervliet is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

-


Aanduiding van

Is de bescherming van

Dorpskom Watervliet

Calusstraat, Ketterijstraat, Kloosterstraat, Molenstraat, Stee, Veldstraat (Sint-Laureins)
Watervliet is een typische poldergemeente met kreken gelegen tussen de Leopoldvaart en de Nederlands grens.

Is de omvattende bescherming van

Afspanning De Witte Leeuw

Stee 20 (Sint-Laureins)
Voormalige afspanning "De Witte Leeuw", later de "Gouden Leeuw", thans privé-woning, in kern twee woningen en minstens opklimmend tot begin 18de eeuw.


Boterbank

Stee zonder nummer (Sint-Laureins)
Huidige in baksteen gemetselde bank met drie bogen en hardstenen dekplaten is een weinig getrouwe weergave van de vroegere boterbanken op het marktplein, gebruikt tijdens de wekelijkse dinsdagmarkt.


Burgerhuis

Stee 2 (Sint-Laureins)
Burgerhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak, volgens het kadasterarchief bestond er in 1865 reeds een groter huis dat zijn huidige vorm kreeg in 1924-25.


Burgerhuis

Stee 4 (Sint-Laureins)
Kleurrijk en goed bewaard burgerhuis van vier traveeën en twee bouwlagen onder pseudo-mansardedak met oeil-de-boeufs en dakvenster, volgens het kadasterarchief gebouwd door weduwe Dhaenens-Dossche in 1926 op de plaats van twee lage dorpshuisjes.


Burgerhuis

Stee 7 (Sint-Laureins)
Burgerhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak, volgens het kadasterarchief gebouwd in 1871 door De Jaeger, landbouwer.


Burgerhuis

Ketterijstraat 8 (Sint-Laureins)
Fraai gerenoveerd burgerhuis, volgens het kadasterarchief in kern daterend van 1855 en begin 20ste eeuw voorzien van het huidige gecementeerde voorgevelparement met art nouveau getinte faiencetegeltableaus op de borstwering.


Burgerhuis

Ketterijstraat 18 (Sint-Laureins)
Burgerhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak, volgens het kadasterarchief gebouwd in 1872. Enkelhuis met bepleisterd en lichtgeelgeschilderd parement met rechthoekige vensters met persiennes op de begane grond en nieuw houtwerk naar vroeger model.


Burgerhuis

Ketterijstraat 24 (Sint-Laureins)
Burgerhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak, volgens het kadasterarchief gebouwd door notaris H. Bekaert-Willems in 1899. Typisch dubbelhuis, opgetrokken uit baksteen op een plint van hardsteenplaten en horizontaal gemarkeerd door speklagen en baksteenfriezen.


Dorpswoning

Ketterijstraat 22 (Sint-Laureins)
Vroeger dorpshuis van vijf traveeën onder pannen zadeldak, volgens het kadasterarchief heropgebouwd in 1892. Verankerde geschilderde straatgevel op lage groengeschilderde plint afgewerkt met een houten kroonlijst op consooltjes.


Dorpswoning

Molenstraat 7 (Sint-Laureins)
Oorspronkelijk twee dorpshuisjes met oude kern, volgens het kadasterarchief samengevoegd in 1870 door bakker A. Lievens en rond 1900 gekend als bakkerij Felix Lievens. Thans woonhuis van vier traveeën onder verspringend zwart pannen zadeldak.


Dorpswoning

Kloosterstraat 2 (Sint-Laureins)
Dorpshuis op de hoek met het Stee, gelegen binnen het bij MB van 17.10.1986 beschermde dorpsgezicht. Enkelhuisje van drie traveeën onder pannen zadeldak, en haakse achterbouw van vier traveeën. Witgeschilderde verankerde voorgevel op grijsgeschilderde plint met rechthoekige deur en vensters.


Dorpswoning

Stee 6 (Sint-Laureins)
Laag dorpshuis, oorspronkelijk in kern minstens opklimmend tot het midden van de 19de eeuw, herhaaldelijk aangepast en achteraan uitgebreid.


Gemeentehuis Sint-Laureins

Stee 3 (Sint-Laureins)
Voormalig schepenhuis of "stadhuis", tot de fusie van 1977 dienst doende als gemeentehuis. Beschermd als monument bij MB van 17.10.1986.


Herberg De witte Swaen

Ketterijstraat 2 (Sint-Laureins)
Oude dorpsherberg op de hoek met de Calusstraat, in kern opklimmend tot het begin van de 19de eeuw, doch reeds vermeld in 1503. Na de Tweede Wereldoorlog voorzien van een nieuw bakstenen voorgevelparement in plaats van de oorspronkelijke bepleistering.


Herenhuis

Molenstraat 13 (Sint-Laureins)
Herenhuis met ruime, gedeeltelijk omgrachte tuin met vijver, van de straat afgesloten door ijzeren hekwerk en uitgewerkte inrij en voetgangershekken tussen arduinen pijlers met pijnappelbekroning. Een tweede inrijhek bevond zich achterin de tuin aan de Calusstraat. Beschermd als monument en dorpsgezicht bij MB van 17.10.1986.


Hoeve

Molenstraat 15 (Sint-Laureins)
Voormalige hoeve van het ernaast gelegen "kasteel Stoffelt". Vernieuwd woonhuis met aanpalende stallen, ernaast stallen en schuur in U-vormige opstelling rondom begraasd binnenerf, volgens het kadasterarchief gebouwd in 1909.


Hoeve

Molenstraat 49 (Sint-Laureins)
Achterin gelegen hoeve.


Hoeve van verdwenen kasteel van Watervliet

Veldstraat 10B (Sint-Laureins)
Hoeve, voormalig dienstgebouw van het verdwenen "Hof van Plaisance" of het Kasteel van Lauwerijn. Het kasteel, vermoedelijk daterend uit het begin van de 16de eeuw, gelegen in een dubbele omgrachting, was ingeplant ten zuidoosten achter de kerk en was toegankelijk via een dreef ten zuiden van de kerk op het Stee.


Kiosk

Stee zonder nummer (Sint-Laureins)
Opgericht door de muziekmaatschappij "Eendracht maakt macht" en het gemeentebestuur in 1933. De aannemers waren Edmond en Eduard Verplancke. Inhuldiging op 13 augustus 1933 (zie gedenksteen). Gerestaureerd in 1998. Beschermd als monument bij MB van 17.10.1986.


Oorlogsmonument met vrijheidsboom

Molenstraat zonder nummer (Sint-Laureins)
Het oorlogsmonument ter herdenking van de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog werd opgericht in 1919 naast de vrijheidsboom.


Opgaande bruine beuk als vredesboom Watervliet

Molenstraat zonder nummer, Stee zonder nummer, Veldstraat zonder nummer (Sint-Laureins)
De vrijheidsboom, aangeplant in 1919 is een alleenstaande bruine beuk met een stamomtrek van 256 cm en een rechtopstaande stam van 5 m hoogte. Naast de boom werd een oorlogsmonument ter herdenking van de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog opgericht, eveneens in 1919.


Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart en kerkhof

Stee zonder nummer (Sint-Laureins)
Imposante laatgotische kerk met dominante neogotische toren, ingeplant te midden van het grotendeels ommuurd rechthoekig kerkhof in de noordoosthoek van het dorpsplein. In het westen, aan het Stee, wordt het kerkhof afgesloten door ijzeren hekken op lage bakstenen voet tussen gemetste pijlers.


Pastorie Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaartparochie

Stee 5 (Sint-Laureins)
Imposant laat-classicistisch herenhuis, volgens archiefdocumenten en bewaarde rekeningen gebouwd op de plaats van de vroegere pastorie in 1774 onder leiding van de Brugse bouwmeester Emmanuel Van Speybroeck. Beschermd als monument bij MB van 17.10.1986.


Villa

Molenstraat 11 (Sint-Laureins)
Oorspronkelijk bakstenen villaatje met voortuin afgesloten door een ijzeren hek, volgens het kadasterarchief gebouwd in 1907 door J. De Pauw op grond van het aanpalende kasteel. Thans op het gelijkvloers uitgebreid tot aan de rooilijn en verbouwd tot drukkerij en winkel.


Waterpomp

Stee zonder nummer (Sint-Laureins)
Monumentale hardstenen waterpomp, ingeplant in het centrum van het heraangelegde dorpsplein. Beschermd als monument bij MB van 17.10.1986.Oprichting van een gewone pomp op de waterput in 1781, in 1875 vervangen door de huidige hardstenen constructie.