Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Kartuizerpriorij Sint-Maartens-Bos

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van 11-04-1984 tot heden

ID: 8186   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/8186

Beschrijving

De site van de voormalige kartuizerpriorij Sint-Maartens-Bos is beschermd als dorpsgezicht.

De Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen (KCML) bracht een advies uit waarbij de historische en artistieke waarde van het geheel als volgt werd gemotiveerd: "Het gehele complex van het voormalig kartuizerklooster omwille van de 18de-eeuwse kloosteraanleg en de architectuur, waarvan sommige elementen meer Frans dan lokaal zijn geïnspireerd, met inbegrip van de als monument beschermde kerk en omringende kleinschalige bebouwing."

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, beschermingsdossier DO000721, Gehele complex voormalig kartuizerklooster, advies KCML (1984).


Waarden

Het gehele complex van het voormalig Kartuizerklooster is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

-

artistieke waarde

-


Aanduiding van

Is de bescherming van

Kartuizerpriorij Sint-Maartens-Bos

Kartuizerstraat 1-5, 6-17, 19, zonder nummer (Lierde)
Behouden voormalige kloosterkerk sinds 1785 in gebruik als parochiekerk; weinige overige overblijvende voormalige bijgebouwen van de priorij van Sint-Maartens-Bos aan de Kartuizerstraat dateren grotendeels uit de 18de eeuw.


Is de omvattende bescherming van

Deel priorkwartier met boomgaard

Kartuizerstraat 11 (Lierde)
Samen met rechts aanpalende nummer 5 overblijvend deel van het voormalig kwartier van de prior en de procureur van het kartuizerklooster. Volgens plannen vroeger met L-vormige aanleg. Bijhorende stallen, deels opklimmend tot de 19de eeuw. Hoogstamboomgaard deels begrensd door bakstenen muur. Noordelijke grensmuur is overblijfsel van noordelijke vleugel van grote kloostergang, minstens uit eerste helft 17de eeuw. Westelijke muur is overblijvend deel van ommuring klooster.


Op stam gezette taxus

Kartuizerstraat 13 (Lierde)
In de tuin van Hoeve Melkhof, teruggaand op de kloosterhoeve van de kartuizerpriorij van Sint-Maartens-Bos, staat een imposante op stam gezette taxus met stamomtrek van 186 cm (2010) en een totale hoogte van bijna 10 m.


Parochiekerk Sint-Martinus

Kartuizerstraat zonder nummer (Lierde)
Voormalige kloosterkerk van de kartuizerpriorij Sint-Maartens-Bos; sinds 1785 in gebruik als parochiekerk. Vrijstaande kerk met voorgevel aan de straat; kerkhof ten zuiden en ten westen, omsloten door lage bakstenen muur. Eerstesteenlegging van de kloosterkerk op 23 juli 1722.


Pastorie Sint-Martinusparochie

Kartuizerstraat 15 (Lierde)
Voorheen deel uitmakend van de brouwerij van de kartuizerpriorij, sedert 1798 pastorie. Dubbelhuis van twee bouwlagen en zeven traveeën onder schilddak, daterend van 1770-1772/73 en gelegen in de noordoostelijke hoek van het vroeger voorplein van de kartuizerpriorij.


Poortgebouw en gastenkwartier kartuizerpriorij

Kartuizerstraat 16-17 (Lierde)
Poortgebouw met deels behouden voormalig gastenkwartier van de kartuizerpriorij Sint-Maartens-Bos, daterend van 1770-1772/73.


Priorswoning

Kartuizerstraat 5 (Lierde)
Samen met links aanpalend nummer 11 overblijvend deel van het voormalig kwartier van de prior en de procureur van de kartuizerpriorij. Half vrijstaand breedhuis in bak- en zandsteenbouw, dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder rechts afgewolfd schilddak met inscriptie ANNO 1763.


Semigesloten hoeve Melkhof

Kartuizerstraat 13, 13A (Lierde)
Semigesloten hoeve, teruggaand op de kloosterhoeve van de kartuizerpriorij en ingeplant aan de noordzijde van het voorplein binnen de kloostersite. Oude kloosterhoeve na sloop, met uitzondering van oostvleugel met 18de-eeuwse schuur, in 1926 vervangen door nieuwe hoevegebouwen, deels met recuperatie van het afbraakmateriaal onder andere van dakgebinten.


Treures

Kartuizerstraat zonder nummer (Lierde)
Op het plein vóór de pastorie staat een mooi ontwikkelde treures. De boom heeft hier centraal op het plein een beeldbepalend voorkomen.


Twee woningen met café De Kartuizer

Kartuizerstraat 1-3 (Lierde)
Voormalig kloostergebouw van de kartuizerpriorij van Sint-Maartens-Bos. Onderkelderde bak- en zandsteenbouw waarschijnlijk uit tweede en derde kwart 18de eeuw, mogelijk teruggaand op ouder kloostergebouw. Nummer 1 volgens kadasterarchief eind 19de eeuw uitgebreid op straathoek met café van drie traveeën.