Ensemble met 't Molentje, Minerva of Athena, De Zevensterre of Grote Beer

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Cogels-Osylei
Locatie Cogels-Osylei 9-17, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Huizen 't Molentje, Minerva of Athena, De Zevensterre of Grote Beer

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis 't Molentje: linker deel
gelegen te Cogels-Osylei 9 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis 't Molentje: rechter deel
gelegen te Cogels-Osylei 11 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis De Zevensterre
gelegen te Cogels-Osylei 17 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis Minerva: linker deel
gelegen te Cogels-Osylei 13 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis Minerva: rechter deel
gelegen te Cogels-Osylei 15 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beschrijving

Eclectisch ensemble van vijf burgerhuizen, in 1896 ontworpen door bouwmeester Jos Bascourt. Het bouwdossier ontbreekt in het stadsarchief, maar het bouwjaar komt overeen met de gegevens uit het kadasterarchief. Daaruit blijkt ook dat het ensemble werd opgericht voor rekening van de Naamlooze Maatschappij voor het bouwen van Burgershuizen in het Oostkwartier.

Deze maatschappij was in 1886 opgericht om Zurenborg te ontwikkelen tot woonwijk voor de hogere middenklasse. De maatschappij bouwde voor eigen rekening tal van modelwoningen en –ensembles, in samenwerking met verschillende bouwmeesters, om op die manier de bouw van woningen door privé-investeerders te stimuleren. Ook was het duidelijk de bedoeling om aan te sturen op de keuze voor rijk uitgewerkte, eclectische ontwerpen. De maatschappij heeft opvallend veel investeringen gedaan in de Cogels-Osylei, in de meest uiteenlopende stijlen. Ze hadden duidelijk de bedoeling deze lei uit te bouwen tot de eyecather van de wijk, een opzet waarin ze, door ensembles als dit, zonder twijfel zijn geslaagd.

De huizen in het ensemble kregen huisnamen, namelijk "'t Molentje" (huisnummers 9-11), "Minerva" of "Athena" (huisnummers 13-15) en "De Zevensterre" of "Grote Beer" (huisnummer 17).

Het ensemble wordt gevormd door vijf gelijkaardig ingedeelde huizen met een straatgevel in drie totaal verschillende bouwstijlen.

De twee huizen op nummer 9-11 kregen een lijst- en topgevel met cottage-elementen zoals de houten erker en balkons, vakwerk en typische schoorstenen, gecombineerd met natuursteen- en ijzerconstructies.

Nummers 13-15 zijn twee identieke woning met gele bakstenen parementen, afgeleid van klassieke renaissance voorbeelden, met een voor Bascourt typische, asymmetrische bovenbouw, geconcentreerd rond een uitgelengde console met stenen Minervabeeld door Jules Weyns.

De half vrijstaande woning op nummer 17, die het ensemble afsluit, is opgetrokken in een gotiserende neo-Vlaamserenaissance-stijl, compleet met trapgevel, spitsbogen, hoektorentjes, en zelfs een smeedijzeren uithangbord. Het silhouet en de compositie van dit huis dienden als voorbeeld voor de woning op nummer 50 aan de overkant.

De benedenvensters van huisnummers 9 en 15 werden verbouwd tot garage.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 1896 # 541 (ontbreekt).
  • Kadasterarchief Antwerpen, Mutatieschetsen Antwerpen, Antwerpen Afdeling 6, 1898/27.
  • Kadasterarchief Antwerpen, Leggers Antwerpen, Antwerpen Afdeling 6, art. 1519.
  • L'Emulation, 1898, XXIII, platen 57-58.
  • ELAUT A. & J. POSSEMIERS 1988: Op wandel door de belle époque, Brussel, 56-57.
  • VANHOVE B. 1978: De Art Nouveau-architektuur in het Antwerpse: een doorsnede, Licentiaatsverhandeling R.U.G., 36.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise & Plomteux, Greet

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Cogels-Osylei

Cogels-Osylei (Antwerpen)

U kunt deze pagina citeren als:

Agentschap Onroerend Erfgoed 2017: Ensemble met 't Molentje, Minerva of Athena, De Zevensterre of Grote Beer [online], https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/11079 (geraadpleegd op ).
Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.