Drie burgerhuizen In de Sterre, de Sonne en de Mane

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Cogels-Osylei
Locatie Cogels-Osylei 25-29, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed In de Sterre, de Sonne en de Mane

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis In de Mane
gelegen te Cogels-Osylei 29 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis In de Sonne
gelegen te Cogels-Osylei 27 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis In de Sterre
gelegen te Cogels-Osylei 25 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beschrijving

Ensemble van drie eclectische burgerhuizen "In de Sterre, de Sonne en de Mane". Het vrijstaand geheel van drie "lusthuizen" werd gebouwd naar een bouwaanvraag van 1894, opgemaakt door architect Jos Bascourt in opdracht van de Naamlooze Bouwmaatschappij voor het Bouwen van Burgershuizen.

Deze maatschappij was in 1886 opgericht om Zurenborg te ontwikkelen tot woonwijk voor de hogere middenklasse. De maatschappij bouwde voor eigen rekening tal van modelwoningen en –ensembles, in samenwerking met verschillende bouwmeesters, om op die manier de bouw van woningen door privé-investeerders te stimuleren. Ook was het duidelijk de bedoeling om aan te sturen op de keuze voor rijk uitgewerkte, eclectische ontwerpen. De maatschappij heeft opvallend veel investeringen gedaan in de Cogels-Osylei, in de meest uiteenlopende stijlen. Ze hadden duidelijk de bedoeling deze lei uit te bouwen tot de eyecather van de wijk, een opzet waarin ze, door ensembles als dit, zonder twijfel zijn geslaagd.

De drie woningen zijn verenigd tot een sprookjeskasteel in neo-Vlaamserenaissance-stijl; deze romantiserende manier van ontwerpen typeert het vroege werk van Bascourt. Het is een fantasierijk ontwerp met een centrale lijstgevel, flankerende topgevels, hoektraptorens en een gevarieerde leien bedaking. Bascourt koos hier voor een uitgesproken bak- en zandsteenstijl met opvallend veel speklagen, witte natuurstenen omlijstingen en overdadige ornamentiek. Het schrijn- en smeedwerk van de deuren past uitstekend in het algemene, historiserende en romantiserende concept. Ogenschijnlijke spiegelbeeld-opstelling, waarvan sommige afwijkingen reeds verwijzen naar de art nouveau, de stijl waarmee Bascourt naam heeft gemaakt in Antwerpen in een latere fase van zijn carrière. De rijk uitgewerkte façade contrasteert sterk met de vrijwel onversierde zijgevels, wat deze woning een uitstekende illustratie maakt van het concept van de decorgevels dat de Cogels-Osylei typeert.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 956 # 933.
  • ELAUT A. & J. POSSEMIERS 1988: Op wandel door de belle époque, Brussel, 62-63.
  • L'Emulation, 1897, XXII, platen 43-45.
  • VANHOVE B. 1978: De Art Nouveau-architektuur in het Antwerpse: een doorsnede, Licentiaatsverhandeling R.U.G., 35.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise & Plomteux, Greet

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Cogels-Osylei

Cogels-Osylei (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.