Belgische bunker

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Kapellen
Deelgemeente Kapellen
Straat Heidestraat-Noord
Locatie Heidestraat-Noord 57, Kapellen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Belgische bunker

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

is deel van de vaststelling als bouwkundig erfgoed Duitse bunkerlinie Nordabschnitt

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

is deel van de vaststelling als landschapsatlasrelict Militair erfgoed op de overgang van Scheldepolders naar Kempen

Deze vaststelling is geldig sinds 29-04-2015.

Beknopte karakterisering

Typologiebunkers
Dateringvóór WO I
Tags Eerste Wereldoorlog, Tweede Wereldoorlog

Beschrijving

Betonnen militaire constructie, gelegen in de tuin bij Heidestraat-Noord 57, in bosrijk gebied, tussen het Mastenbos en het Wolvenbos.

Historisch overzicht

Belgische bunker, door het Belgische leger opgetrokken in 1914, vóór het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Deze schuilplaats zou oorspronkelijk bedoeld zijn als onderkomen voor een mitrailleursploeg. Het betreft een bunker met een rechthoekig grondplan van 9,6 x 8 meter, die aan de veilige zijde, hier zuidelijke zijde, volledig open was. Kenmerkend bij deze Belgische bunkers zijn de kasseien die tegen de buitenmuren waren geplaatst.

Deze Belgische bunker werd geïntegreerd in de 'Nordabschnitt'. Bij de hoeve, net ten westen van Heidestraat-Noord, vormde de Duitse meest vooruitgeschoven loopgraaf een cirkel. De Belgische bunker lag in de zuidelijke cirkelhelft, terwijl de Duitse bunker net ten noorden van de woning in de noordelijke cirkelhelft lag. Enkele meters meer westwaarts respectievelijk meer oostwaarts kwamen beide loopgraven weer samen.

Beschrijving

Betonnen militaire constructie met een rechthoekig grondplan. Het dak is gebogen. Op het dak is grasbegroeiing aanwezig. Aan zuidelijke zijde was de bunker oorspronkelijk helemaal open, maar naderhand (tijdens de Tweede Wereldoorlog?) is deze opening dichtgemetseld. Boven deze muuropening zijn camouflagespatten zichtbaar. De zijmuren, die wat schuin lopen, zijn voor zover zichtbaar bezet met kasseien.

Binnenin bestaat de constructie uit één grote ruimte, overspannen met stalen profielen, wellicht spoorrails. De onderste profielen zijn tegen elkaar geplaatst, van achtergevel naar voorgevel. Ze steunen onder meer op een zware stalen balk, die de ruimte oost-west gericht overspant. Ter hoogte van de muuropening is een spoorrail zichtbaar, die haaks, dus ook oost-west gericht, bovenop de laag spoorrails geplaatst is. Tegen de noordelijke achterwand zijn wellicht verticaal geplaatste houten balken zichtbaar, ingewerkt in de betonnen muur.

  • Koninklijk Legermuseum Brussel, Fonds 185, doos 573: Nordabschnitt. Übersichtsplan, 1:25.000; Stellungsplan. Antwerpen-Nordfront-Turnhoutkanal, 1:40.000; Turnhoutkanal, 1:20.000; doos 952: Nord I, 1. Regimentabschnitt, Bataillonsabschnitt I & II, 1:2500.
  • DOSSCHE R., GHEYLE W., BOURGEOIS J., VAN EETVELDE V. & STICHELBAUT B. 2012: Zimmermann anno 2010. Inventarisatie en (omgevings)analyse van bovengronds bewaarde WO I-relicten van de Antwerpen-Turnhoutstellung, Universiteit Gent in opdracht van de Provincie Antwerpen, Dienst Erfgoed.
  • GHEYLE W. & BOURGEOIS I. 2013: Vergeten linies. Antwerpse bunkers en loopgraven door de lens van Leutnant Zimmermann (1918), deel 1 en deel 2, Streekgericht 3, Antwerpen.
  • GILS R. s.d.: Typeplans Duitse bunkers uit 1917 te Antwerpen, Vesting, Antwerpen.
  • GILS R. 2001: Vesting Antwerpen. Deel IV. Bunkers en bunkerstellingen (1914-1945), België onder de wapens 19, Erpe.

Bron: -

Auteurs: Decoodt, Hannelore

Datum tekst: 2018

Relaties

maakt deel uit van Duitse bunkerlinie Nordabschnitt

Brasschaat (Brasschaat), Kapellen (Kapellen), Schoten (Schoten), Hoevenen, Stabroek (Stabroek)

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Kapellen

Kapellen (Antwerpen)

maakt deel uit van Loopgravensysteem tussen fort Ertbrand en fort van Brasschaat (Antwerpen-Turnhoutstellung)

Oude Gracht, Sionkloosterlaan (Brasschaat), Georges Spelierlaan, Heidestraat-Noord, Heidestraat-Zuid,...

maakt deel uit van Militair erfgoed op de overgang van Scheldepolders naar Kempen

Brasschaat (Brasschaat), Kalmthout (Kalmthout), Kapellen (Kapellen), Stabroek (Stabroek)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.