Collectief

Cl. Jonckheer fils

ID: 9857   URI: https://id.erfgoed.net/personen/9857

Beschrijving

Het steenhouwersbedrijf is in 1894-1895 opgericht door Clément Jonckheer (1871-1932), die het vak leerde bij zijn vader Bernard (1830-1911) gevestigd aan de Sint-Bernardsesteenweg in Kiel. Wanneer deze naar de overzijde van de steenweg verhuisde, richtte hij zijn eigen atelier op aan de Nieuwe Steenweg, later Viaduc, en voegde "fils" toe aan zijn firmanaam. Zoals andere steenhouwers van zijn generatie volgde hij een opleiding aan de Antwerpse Academie, en noemde zich ook beeldhouwer.

De zaak floreerde en in 1907 nam hij het atelier van François Berger over aan de Sint-Bernardsesteenweg 93/3. In de jaren 1920 kwam zijn oudste zoon Walter (1897-1969) in de zaak. Deze bracht na de de onteigeningen die plaatsvonden aan de Kielbegraafplaats en de dood van zijn vader in 1932, atelier en woning over naar de Sint-Bernardsesteenweg 505 dat strategisch dichter bij het Schoonselhof gelegen was.

Het atelier bracht veel kwalitatief hoogstaande funeraire monumenten voort. Heel wat oudere graftekens op het Schoonselhof zijn afkomstig van deze steenhouwersfirma. Ze verzorgden onder meer ook de bekleding van het Antwerpse Hotel Century en het Torengebouw aan de Schoenmarkt, alsook de arduinen kademuren van de Schelde. Verder illustreert de introductie van de art-nouveaupijler op de Kielbegraafplaats, en de vervaardiging van de eerste khachkars van Armeense christenen op het Schoonselhof, de veelzijdigheid van het atelier.

Clément Jonckheer gaf prentbriefkaarten uit van gerealiseerde werken, en met beelden van het atelier. De onderneming werkte samen met beeldhouwers als Arthur Pierre (1866-1938) en later Willy Kreitz (1903-1982), evenals architecten waaronder Eug. Wattiez en De Braey. Omstreeks 1900 was Cléments broer Victor Jonckheer als architect in dienst van de firma.

Wanneer Walter Jonckheer overlijdt in 1969, wordt de zaak door de erfgenaam geliquideerd. Behoudens Walters woning aan de Sint-Bernardsesteenweg, bleef niets bewaard.

  • HAVERMANS A.-M. 'Eigen kunst op eigen graf', ROBERT J. (ed.) 2005: Schoonselhof. Een eigentijdse visie op de Antwerpse necropool, Antwerpen, 38-40.


Erfgoedobjecten

Ontwerper van

Ereperk en oorlogsmonument

Lepelstraat zonder nummer (Mortsel)
Het erepark bestaat uit het herdenkingsmonument en kleine herdenkingskruisjes. Het weerstandsmonument bevindt zich vooraan op hetzelfde perk.


Oorlogsmonument begraafplaats Niel

Edward Claessenslaan zonder nummer (Niel)
Ter hoogte van de ingang een ruim oorlogsmonument, uitgevoerd door steenhouwersbedrijf Cl. Jonckheer.

Uitvoerder van

Heldenmonument begraafplaats Merksem

Van Heybeeckstraat zonder nummer (Antwerpen)
Heldenmonument opgericht ter nagedachtenis van de gesneuvelde soldaten en zeelieden van beide oorlogen, de gefusilleerden van de elektriciteitscentrale De Schelde, en de overleden politieke gevangenen en weerstanders.


Krijgsbegraafplaats

Krijgsbaan_HO 100 (Antwerpen)
Het militaire ereperk werd reeds in 1914 aangelegd voor de gesneuvelden, nog voor de ingebruikname van het Schoonselhof als begraafplaats.


Oorlogsgedenkteken

Straalstraat zonder nummer (Antwerpen)
Volledig in blauwe steen uitgevoerd oorlogsmonument naar ontwerp van Max Winders, ter ere van de op 6 en 7 september 1944 door de Duitse troepen gefusilleerde arbeiders van de achterliggende elektriciteitscentrale van de Société d’ Electricité de l’ Escaut.


Oorlogsmonument Fort 5

Jacob de Roorestraat zonder nummer (Edegem)
Oorlogsmonument van steenhouwer Clément Jonckheer, ingehuldigd op 27 juni 1926; het monument herdenkt de zestien gefusilleerden die hier werden terecht gesteld.


Oorlogsmonument voor de gefusilleerden van Fort 5

Prins Boudewijnlaan zonder nummer (Edegem)
Op de hoek met de Mariënlaan staat op het driehoekige graspleintje, een oorlogsmonument dat werd opgericht in 1937 ter herdenking van de gefusilleerden van Fort 5.


Oorlogsmonument voor de politie

Pol de Montstraat zonder nummer (Antwerpen)
Centraal gelegen op het plein dat begrensd wordt door Pol De Montstraat, Alfred Coolsstraat, Volhardingstraat en Edgard Casteleinstraat, is het in blauwe hardsteen uitgevoerde oorlogsmonument voor de in beide wereldoorlogen gesneuvelde politieambtenaren gelegen.


Stadhuis van Antwerpen

Grote Markt 1 (Antwerpen)
Stadhuis in renaissancestijl, in 1560-1565 gebouwd onder leiding van Cornelis Floris de Vriendt, ter vervanging van het oude schepenhuis uit begin 15de eeuw.