Geografisch thema

Ten Aard

ID: 14486   URI: https://id.erfgoed.net/themas/14486

Beschrijving

Noordelijk gelegen gehucht aan het kanaal Bocholt-Herentals en de rijksweg Diest-Geel-Turnhout. Oorspronkelijk heidevlakte met moerassen, vennen en duinen en een kleine woonkern van enkele hutten (zie benaming "Sevenhuyzen") met een 18de-eeuwse kapel aan de "Oude Aard" tegen de baan van Geel naar Kasterlee. Ontstaan van een nieuwe woonkern "Nieuwe Aard" vanaf midden 19de eeuw met het graven van het Maas-Scheldekanaal (1844), de aanleg van de weg Diest-Turnhout (circa 1840) en de oprichting van de Sint-Hubertuskerk. De nieuwe verbindingswegen en de wet tot verplichte ontginning van de heide (1847) stimuleerden de ontginning van de Geelse Aard. Grote investeerders waren koning Leopold I en baron Karel Coppens die hier grootscheepse ontginningsactiviteiten ondernamen. Midden 20ste eeuw werd op het vroegere Koninklijk Domein in het kader van de reconversie van de landbouw door de maatschappij voor de Kleine Landeigendom het Kempisch Domein met boerderijen voor melkveehouderij opgericht.

Kenmerkend voor Ten Aard zijn relicten van het natuurlijke laagveenmoerassengebied in de vallei van de Kleine Nete met name "de Zegge", "de Mosselgoren" en ten westen aansluitend "het Olens gebroekt" gesitueerd tussen het Kempisch kanaal en de Kleine Nete.

Centrum van Ten Aard heden gelegen aan het kanaal met de Bloemmolens van Geel (Kanaaldijk 14), scholen (Aardseweg 2-4 en 6) en de kerk (Vaartstraat 67); bebouwing voornamelijk uit het derde kwart van de 20ste eeuw, nieuwe verkaveling ten westen. Ten noorden van de Roerdompstraat ligt landbouwgebied met grote kavels, een rechtlijnig stratenpatroon en een afwisseling van weilanden, maïsvelden en grootschalige veeteeltbedrijven.

  • VAN GESTEL-DESTOMBES P., Het Oud-Koninklijk Domein te Geel, in Toerisme provincie Antwerpen, XIV, nummer 5, september-oktober 1968, p. 70-73.
  • VAN WESEMAEL-WUYTS K., Baron Karel Coppens (1796-1874) en de ontginning van de Geelse Aard, in Jaarboek van de Vrijheid en het Land van Geel, XXIV, 1988, p. 75-11.

Bron     : Kennes H. & Steyaert R. 2002: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Turnhout, Kanton Mol, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 16N5, Brussel - Turnhout.
Auteurs : Steyaert, Rita
Datum  : 2002


Relaties

  • Is deel van
    Geel
    Geel (Geel)

  • Omvat
    Aardseweg
    Aardseweg (Geel)

  • Omvat
    Bloemmolens van Geel N.V.
    Kanaaldijk 14 (Geel)

  • Omvat
    Burgerhuis bij landhuis
    Oudetongelseweg 1 (Geel)

  • Omvat
    Burgerhuis van 1931
    Kanaaldijk 5 (Geel)

  • Omvat
    Burgerhuis van 1931
    Kanaaldijk 6 (Geel)

  • Omvat
    Complex
    Paviljoenstraat 15, 17 (Geel)

  • Omvat
    Complex van drie woonhuizen
    Stegen 1 (Geel)

  • Omvat
    Directeurswoning
    Vaartstraat 1 (Geel)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Paviljoenstraat 19 (Geel)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Wolkenstraat 6 (Geel)

  • Omvat
    Ganzenstraat
    Ganzenstraat (Geel)

  • Omvat
    Gooreind
    Gooreind, Oudetongelseweg, Paviljoenstraat (Geel)

  • Omvat
    Grotekievit
    Grotekievit (Geel)

  • Omvat
    Hoeve Drossaardshoeve
    Drossaardshoevedreef 4 (Geel)

  • Omvat
    Hoeve Koningshoeve of Leopoldhoeve
    Koningshoefsedijk 1 (Geel)

  • Omvat
    Hoeve Zeggenhoeve
    Zeggendijk 3 (Geel)

  • Omvat
    Kapel van de Oude Aard
    Oudekastelseweg zonder nummer (Geel)

  • Omvat
    Kapel van het Kempisch Domein
    Brijloopsedijk zonder nummer (Geel)

  • Omvat
    Kasseiweg Heide
    Aardseweg (Geel), Heide (Retie)

  • Omvat
    Landhuis
    Paviljoenstraat 14 (Geel)

  • Omvat
    Parochiekerk Sint-Hubertus
    Vaartstraat 67 (Geel)

  • Omvat
    Pastorie Sint-Hubertusparochie
    Vaartstraat 51 (Geel)

  • Omvat
    Sas VII
    Retieseweg zonder nummer (Geel)

  • Omvat
    Sluiswachterswoning
    Sasachtweg 9 (Geel)

  • Omvat
    Technisch centrum Koninklijk Paviljoen
    Paviljoenstraat 18 (Geel)

  • Omvat
    Westelijke eindpaal van de Geodetische Basis van de Kempen
    Kastelsedijk zonder nummer (Geel)

  • Omvat
    Windmolen Molen van 't Veld
    Zeggendijk zonder nummer (Geel)

  • Omvat
    Woning Kerstens
    Retieseweg 146 (Geel)