Beschermd monument

Kasteeldomein Gruuthuse en bosboom

Beschermd monument van 14-07-2010 tot heden
ID: 11878   URI: https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/11878

Besluiten

Houtig erfgoed
definitieve beschermingsbesluiten: 14-07-2010  ID: 4751

Beschrijving

Het kasteeldomein Gruuthuuse te Oostkamp is beschermd als monument. De bescherming omvat de gebouwen (kasteel, poortgebouw, conciërgewoning, koetshuis met stalling, winterserre, voormalige hovenierswoning, schandpaal en voormalige boswachterswoning), het park en een individuele bosboom (zomereik). De bosboom bevindt zich ten noorden van het kasteeldomein. Een cirkelvormige zone met een straal van 15 meter rond de boom is mee opgenomen in de bescherming. De loop van de Waardammebeek, die deels door het kasteeldomein loopt, is beschermd als landschap.



Waarden

Het kasteeldomein Gruuthuyse (collectie parkbomen en snoeivormen) met inbegrip van het gebouwenpatrimonium (kasteel zogenaamd Gruuthuyse, poortgebouw, conciërgewoning, koetshuis met stalling, winterserre, voormalige hovenierswoning, schandpaal en voormalige boswachterswoning zogenaamd Claerhuis) en de individuele bosboom (zomereik) in het zogenaamd Klein Portaalbos, evenals een cirkelvormige zone met een straal van 15 meter er omheen, is beschermd als monument omwille van het algemene belang gevormd door de:

artistieke waarde

Als een fraai, besloten kasteelpark met voor Vlaanderen zeldzame parkarchitecturale kwaliteiten en met zeer zorgvuldig uitgewerkte zichtassen of vista’s waarin de beplantingen een voorname rol spelen (plantposities, in casu puntvormige, lijnvormige en groepsgewijze aanplantingen in casu solitaire loofbomen en coniferen, dreven, assenpark, boomweide, kunstsnoeivormen in casu leiboomschermen, bijzondere groeivormen in casu treurvormen, entvormen, bijzondere bladvormen en -kleuren) en waarvan het kasteel en de bijhorende nutsgebouwen een architecturale eenheid vormen.
Als individuele bosboom die door zijn omvang één van de oudere van nature voorkomende zomereiken in de regio is.

sociaal-culturele waarde

Als kasteelpark, bepaald door een kasteel met poortgebouw, conciërge- en hovenierswoning, koetshuis, stallingen en verspreid ingeplante boswachterswoning en een indrukwekkend park in gemengde stijl, deels geometrisch, deels landschappelijk, ontstaan omstreeks 1890 naar ontwerp van de Franse equipe rond H. en A. Duchêne, beiden befaamde tuin- en landschapsarchitecten, met verdiepte gazonpartijen, spiegelvijver met bijzondere fontein, winterserre, rozenpergola en geschoren elementen, graslanden, solitaire bomen, bomengroepen, boomweide, dreven, schandpaal, lovergang en parkbossen, teruggaand op een oud domein met herkenbare naamgeving uit de 12de eeuw, waaraan belangrijke jachtgebieden verbonden waren.

historische waarde

Als kasteelpark, bepaald door een kasteel met poortgebouw, conciërge- en hovenierswoning, koetshuis, stallingen en verspreid ingeplante boswachterswoning en een indrukwekkend park in gemengde stijl, deels geometrisch, deels landschappelijk, ontstaan omstreeks 1890 naar ontwerp van de Franse equipe rond H. en A. Duchêne, beiden befaamde tuin- en landschapsarchitecten, met verdiepte gazonpartijen, spiegelvijver met bijzondere fontein, winterserre, rozenpergola en geschoren elementen, graslanden, solitaire bomen, bomengroepen, boomweide, dreven, schandpaal, lovergang en parkbossen, teruggaand op een oud domein met herkenbare naamgeving uit de 12de eeuw, waaraan belangrijke jachtgebieden verbonden waren.

volkskundige waarde

Als kasteelpark, bepaald door een kasteel met poortgebouw, conciërge- en hovenierswoning, koetshuis, stallingen en verspreid ingeplante boswachterswoning en een indrukwekkend park in gemengde stijl, deels geometrisch, deels landschappelijk, ontstaan omstreeks 1890 naar ontwerp van de Franse equipe rond H. en A. Duchêne, beiden befaamde tuin- en landschapsarchitecten, met verdiepte gazonpartijen, spiegelvijver met bijzondere fontein, winterserre, rozenpergola en geschoren elementen, graslanden, solitaire bomen, bomengroepen, boomweide, dreven, schandpaal, lovergang en parkbossen, teruggaand op een oud domein met herkenbare naamgeving uit de 12de eeuw, waaraan belangrijke jachtgebieden verbonden waren.

wetenschappelijke waarde

Als kasteelpark met een representatieve collectie aan parkbomen en als verzameling van bijzondere soorten en variëteiten, waarbij sommige exemplaren behoren tot de omvangrijkste in hun soort in Vlaanderen.
Als individuele bosboom die vermoedelijk één van de oudste overgebleven exemplaren uit het voormalige jachtpark-areaal van de Heren van Gruuthuyse is en bijgevolg hoge genetische waarde heeft.


Aanduiding van

Is de bescherming van

Kasteeldomein Gruuthuse

Stationsstraat 186, 188, 190, 196, 198 (Oostkamp)
Het kasteeldomein Gruuthuuse omvat het eind 19de-eeuwse landhuis in neo-Vlaamse-renaissancestijl naar ontwerp van architect Buyck, een poortgebouw, conciërge- en hovenierswoning, koetshuis, stallingen en verspreid ingeplante boswachterswoning en een indrukwekkend park in gemengde stijl, deels geometrisch, deels landschappelijk, ontstaan omstreeks 1890 naar ontwerp van de Franse equipe rond H. en A. Duchêne.

Is de omvattende bescherming van

Boomweide met opgaande zomereiken in Kasteelpark Gruuthuse

Stationsstraat zn (Oostkamp)
Het park bij het Kasteel Gruuthuse is aangelegd in een gemengde stijl. Rond een korte wandellus in het park is een boomweide aangelegd met opgaande zomereiken. Doorheen de boomweide loopt een vista door tot over de meanderende Rivierbeek. De zomereiken worden verjongd met geselecteerd plantgoed van een representatief exemplaar met een rechte, takvrije stam.


Boswachterswoning

Kapellestraat 87 (Oostkamp)
Kapellestraat nr. 87. Voormalige boswachterswoning, zogenaamd "<italic>Claerhuis</italic>", van het kasteel "<italic>Gruuthuse</italic>" (cf. Stationsstraat nr. 196). De woning ligt aan de rand van het kasteeldomein aan de kruising van twee kasteeldreven, zijnde de Dale- en de Nieuwenhovedreef. Het huis wordt volgens de gegevens van het kadaster samen met het bijgebouw in 1893 gebouwd in


Geleide zilverlindenrij in Kasteelpark Gruuthuse

Stationsstraat 196-198 (Oostkamp)
Het park bij het Kasteel Gruuthuse is aangelegd in een gemengde stijl. Langs weerszijden van de winterserre werd een geleide lindenrij aangeplant. De zilverlindes worden geschoren en vormen een boogvormige groene begrenzing van het centrale grasveld.


Hovenierswoning van het kasteel Gruuthuse

Gruuthuselaan 1 (Oostkamp)
Gruuthuselaan nr. 3/ Stationsstraat. Voormalige hovenierswoning van het kasteel "<italic>Gruuthuse</italic>" (cf. Stationsstraat nr. 196). Deze kleine woning is gelegen op de zuidoosthoek van de Stationsstraat en de Gruuthuselaan en is toegankelijk via de aanpalende kasteeldreef, zogenaamd de Hogedreef (cf. Hogedreef). Tegen de oostkant van het huis is een muur opgetrokken die de moestuin


Loofgang van gewone haagbeuk in Kasteelpark Gruuthuse

Stationsstraat zn (Oostkamp)
Het kasteel Gruuthuse omvat een uitgebreid park en bos met talrijke landschapselementen. Midden in een bosperceel werd een loofgang aangelegd van gewone haagbeuk. De haagbeuken worden geschoren om het uitzicht van een corridor in stand te houden.


Opgaande zomereik in kasteeldomein Gruuthuse

Stationsstraat zn (Oostkamp)
De individuele bosboom, een zomereik (Quercus robur) in het zogenaamde ‘Klein Portaalbos’, ten noorden van het kasteeldomein Gruuthuuse, heeft een stamomtrek (opname in 2009) van 7,03 meter op borsthoogte, de hoogte van de takvrije stam bedraagt circa 7 meter.


Taxustopiary met diamantkopmotief in Kasteelpark Gruuthuse

Stationsstraat zn (Oostkamp)
Het park bij het Kasteel Gruuthuse is aangelegd in een gemengde stijl. In het centrale grasveld voor de winterserre werden in een symmetrisch patroon en aan beide zijden van een tennisveld, afzonderlijke taxustopiary aangeplant. Deze topiary worden geschoren met een diamantkopmotief, mogelijk verwijzend naar de dakvorm van de winterserre.