Groepsbebouwing van burgerhuizen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Cogels-Osylei
Locatie Cogels-Osylei 20-26, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Groepsbebouwing, onder andere De Valk en De Heerlyckeid van Suerenborgh

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis De Heerlyckeid van Suerenborgh
gelegen te Cogels-Osylei 24 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis De Valk
gelegen te Cogels-Osylei 22 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis ontworpen door Edward Van Not
gelegen te Cogels-Osylei 20 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis ontworpen door Edward Van Not
gelegen te Cogels-Osylei 26 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beschrijving

Groepsbebouwing van vier burgerhuizen, volgens de literatuur in 1905 ontworpen door bouwmeester Edw. Van Not. Het bouwdossier werd niet gevonden in het stadsarchief. Het archief van het kadaster leert dat het ensemble werd uitgevoerd in opdracht van de Naamlooze Maatschappij voor het Bouwen van Burgershuizen in het Oostkwartier.

Deze maatschappij was in 1886 opgericht om Zurenborg te ontwikkelen tot woonwijk voor de hogere middenklasse. De maatschappij bouwde voor eigen rekening tal van modelwoningen en –ensembles, in samenwerking met verschillende bouwmeesters, om op die manier de bouw van woningen door privé-investeerders te stimuleren. Ook was het duidelijk de bedoeling om aan te sturen op de keuze voor rijk uitgewerkte, eclectische ontwerpen. De maatschappij heeft opvallend veel investeringen gedaan in de Cogels-Osylei, in de meest uiteenlopende stijlen. Ze hadden duidelijk de bedoeling deze lei uit te bouwen tot de eyecather van de wijk, een opzet waarin ze, door ensembles als dit, zonder twijfel zijn geslaagd.

Het gaat om vier samen horende, maar totaal verschillend uitgewerkte wooneenheden met half vrijstaande hoekhuizen van bak- en natuursteen en een bepleisterde, beschilderde middenpartij, opgevat in neo-Vlaamserenaissance-stijl. De huizen zijn versierd met decoratief stuc- en steenwerk, opengewerkte deurwaaiers en attieken, kunstige mozaïeken en smeedwerk, alles in de stijl van Cornelis Floris, die dankzij zijn modelboeken erg populair was bij de toenmalige architecten. De vier huizen van dit ensemble tellen twee tot twee en een halve bouwlaag, onder leien bedaking. Ze zijn erg verschillend van opbouw, afwerking en gevelbreedte, maar horen dankzij belijning en doorgetrokken decoratie visueel bij elkaar.

Huisnummer 24 kreeg als huisnaam "De Valk", zoals af te lezen in de inscriptie in het medaillon in de geveltop. De woning op nummer 22 werd met "De Heerlyckeid van Suerenborgh", genoemd naar het in 1887 gesloopte buitengoed nabij de rotonde op de Cogels-Osylei. De huisnaam staat in een rolwerkcartouche in de venstertravee.

  • Kadasterarchief Antwerpen, Mutatieschetsen Antwerpen, Antwerpen Afdeling 22 (Berchem), Leggers, artikel 1519.
  • ELAUT A. & J. POSSEMIERS 1988: Op wandel door de belle époque, Brussel, 64.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise & Plomteux, Greet

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Cogels-Osylei

Cogels-Osylei (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.