Toren oude parochiekerk Sint-Lambertus

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Mechelen
Deelgemeente Muizen
Straat Muizen-Dorp
Locatie Muizen-Dorp zonder nummer, Mechelen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Mechelen extra muros (adrescontroles: 11-12-2007 - 11-12-2007).
  • Inventarisatie Mechelen extra muros (geografische inventarisatie: 01-01-1995 - 31-12-1995).
  • Inventarisatie Muizen (geografische inventarisatie: 01-01-1975 - 31-12-1975).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Lambertus: toren

Deze bescherming is geldig sinds 12-05-1947.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Westtoren van de voormalige Sint-Lambertuskerk

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als cultuurhistorisch landschap Parkgebied langs de Dijle: fase 2

Deze bescherming is geldig sinds 22-09-1982.

Beschrijving

Na de bombardementen van 1944, ontdekte professor Mertens hier, tijdens de opgravingscampagne van 1949, diverse kerken, waarvan de oudste, een houten rechthoekige constructie, opklimt tot de 8ste-9de eeuw. Gevolgd door een "Karolingisch" gebouw met centrale aanleg, namelijk een achthoekige koepelkerk uit de 10de eeuw.

In 1405 vervangen door een gotische, eenbeukige kerk (eerstesteenlegging 19 maart 1405; inwijding in 1407); samen met het aangrenzende klooster vernield door de Staatsen in 1578 (zie straatinleiding); nadien langdurige en moeizame restauratie. Voltooid in 1625 (zie gevelstenen); inwijding in 1636.

In 1772 ging men over tot de aanbouw van twee zijbeuken, vermits de kerk te klein geworden; het schip moest hiertoe gereconstrueerd worden. Volledig gebombardeerd in 1944, met uitzondering van de westtoren, die, ondanks latere verminkingen, teruggaat tot een Karolingische portaaltoren.

Zwaar verankerde rechthoekige toren van zandsteen, iets verbredend naar het westen, onder leien naaldspits. Na de vernieling van 1578 hersteld tot een hoogte van circa 11 meter en verder opgebouwd met een klokkenverdieping (baksteen met een parement van witte steen) tot 17 meter in romaanse stijl; twee lijsten van witte steen duiden het onderscheid aan tussen oud en nieuw; twee gevelstenen (west- en zuidzijde) met jaartal 1625 verwijzen naar het jaar van de herstelling. De smalle rechthoekige vensters met het uitzicht van schietgaten, volgens sommigen verwijzend naar het oorspronkelijk defensieve karakter, werden gedicht en vervangen door rondbogige. Vermits de toren sterk begon over te hellen, werden in 1735 aan de westzijde twee steunberen gebouwd, die in 1862 vervangen werden door een meer stevige constructie; zie de drievoudig versneden, bakstenen steunberen met speklagen van zandsteen. Vernauwde rondbogige doorgang aan westzijde, kleinere aan oostzijde.

Consoliderende restauratie naar ontwerp van de Technische Dienst Openbare Werken Mechelen in 1988.

  • Administratie voor Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Monumentenzorg, Bestuur voor Monumenten en Landschappen, Provinciale Directie Antwerpen, dossier Sint-Lambertus Muizen.
  • MERTENS J., De oudheidkundige opgravingen in de St.-Lambertuskerk te Muizen (Brabant), Overdruk uit het Bulletin van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, 1950, 115-195.
  • VAN DE LEUR L., Muizen, sine loco, 1968, 24-36.
  • VAN DE LEUR F. & L., De priorij van Muizen. De bewogen geschiedenis van een nonnenklooster, Muizen-Mechelen, 1988, 13.

Bron: Kennes H., Plomteux G. & Steyaert R. 1995: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Mechelen, Kanton Mechelen, Bouwen door de eeuwen heen in in Vlaanderen 13N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Kennes, Hilde

Datum tekst: 1995

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Muizen-Dorp

Muizen-Dorp (Mechelen)

maakt deel uit van Parkgebied langs de Dijle

Brugstraat, Dijleberg (Mechelen)

is gerelateerd aan Parochiekerk Sint-Lambertus

Muizen-Dorp 4, Mechelen (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.