erfgoedobject

Militaire keuken Koolhofput

bouwkundig element
ID: 213432   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/213432

Juridische gevolgen

Beschrijving

Locatiebeschrijving

Gelegen tussen de noordelijke uitloper van het spaarbekken "Koolhofput" en de voormalige spoorwegbedding, op circa 100 meter ten zuidoosten van de kruising van de Slijkvaart met spoorwegbedding, op 750 meter ten zuidoosten van de kerk van Nieuwpoort. De constructie wordt geflankeerd door andere bakstenen constructies.

Historische Achtergrond

Vermoedelijk gaat het hier om de restanten van een keuken. Links en rechts van deze constructie zijn (sporen van) schuilplaatsen bewaard gebleven, waarin Belgische eenheden zich vrij comfortabel achter de voormalige spoorwegbedding konden verschuilen.

Langs de voormalige spoorwegbedding Nieuwpoort-Diksmuide liep lijn 74, de spoorverbinding tussen Diksmuide (waar ze aftakte van de lijn Adinkerke – Gent) en Nieuwpoort. Ze werd in gebruik genomen in 1868 en in 1974 buiten dienst gesteld. Tijdens de Eerste Wereldoorlog speelde de spoorlijn een belangrijke strategische rol als verdedigingslinie tegen het Duitse leger. Door de onderwaterzetting van de IJzervlakte in 1914, waarbij de spoorwegdijk als waterkering fungeerde, kon de opmars van de Duitsers gestopt worden. Het gebied tussen de IJzer en de spoorwegbedding werd herschapen in een zompig gebied, met een aantal daarboven uitstekende eilandjes, die door de Belgen en de Duitsers ingericht worden als voorposten in het niemandsland.

Achter en in de spoorwegberm werd de Belgische eerste linie aangelegd. Onder meer dankzij de nabijgelegen steenbakkerij van Wulpen konden schuilplaatsen uit baksteen opgetrokken worden, die beschermd werden met zandzakjes. Afhankelijk van de toestand van de grond konden de loopgraven ondergronds of half bovengronds aangelegd worden. Vanaf de spoorwegbedding liepen houten loopbruggen (passerellen) naar de voorposten in het onderwater gezette gebied.

De meeste bakstenen constructies, waarvan vandaag de dag de structuren en/of (delen van) de muren nog te zien zijn, fungeerden als schuilplaatsen voor de manschappen die hier de wacht hielden. 2 vierkante bakstenen constructies fungeerden waarschijnlijk als schietpostje. 1 bakstenen gebouwtje was een keuken, getuige hiervan de ovens en schoorstenen die nog deels aanwezig zijn. 1 betonnen constructie verraadt haar functie dankzij een medaillon: het gaat om een Rode Kruispost. Er zijn sporen van minimum 2 constructies uit de Tweede Wereldoorlog, namelijk 2 Tobrukstellingen in Ramskapelle en Nieuwpoort. Mogelijks zijn enkele andere betonnen constructies eveneens afkomstig uit de Tweede Wereldoorlog. Merkwaardig is eveneens het voormalige station van Ramskapelle dat met beton werd versterkt tot een mitrailleurs- en observatiepost.

De voormalige spoorwegbedding werd op initiatief van de Provincie West-Vlaanderen beschermd in 1999, die de spoorwegbedding inrichtte als fiets- en wandelpad (de "Frontzate"). In samenwerking met de VLM zullen enkele constructies gereconstrueerd / gerestaureerd worden.

Kenmerken

Constructie van circa 527 centimeter lang en 325 centimeter breed, opgetrokken uit gele baksteen, gebouwd tegen andere bakstenen constructie. Enkel een deel van de zij- en achtergevel zijn bewaard gebleven, evenals een bakstenen rechthoekige blok van circa 230 op 120 centimeter. In dit blok zijn 2 openingen (vermoedelijk rond), die uitkwamen op schoorsteentjes. In de openingen zijn ronde bewapeningsijzers te zien. Het bovenvlak werd gecementeerd. Er zijn in de linkerhoek sporen van een recenter bouwwerk, die evenwel opnieuw werd afgebroken.

  • Beschermingsdossier M&L.
  • HULSTAERT W. (VIOE), "Algemeen inplantingsplan frontzate Nieuwpoort-Diksmuide", opgemaakt ter ondersteuning van het project "Landinrichtingsproject De Westhoek. Deelproject Oude Spoorwegbedding Nieuwpoort-Diksmuide. Consolidatieproject oorlogsrestanten Eerste Wereldoorlog", in opdracht van de Vlaamse Landmaatschappij West-Vlaanderen, 25/04/2005.

Bron     : WOI Relict (2109): Militaire keuken Koolhofput (Nieuwpoort - WOI)
Auteurs :  Decoodt, Hannelore
Datum  : 2004


Relaties

  • Is deel van
    Nieuwpoort
    Nieuwpoort (Nieuwpoort)

  • Is deel van
    Spoorwegberm Nieuwpoort - Diksmuide
    Diksmuide, Lampernisse, Pervijze, Stuivekenskerke (Diksmuide), Nieuwpoort, Ramskapelle (Nieuwpoort)

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Militaire keuken Koolhofput [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/213432 (Geraadpleegd op 20-08-2019)