Cantelmolinie

inventaris landschappelijk erfgoed \ landschapsatlas relict \ landschapsatlaselement

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Knokke-Heist
Deelgemeente Westkapelle
Straat Cantelmolinie, Greveningedijk, Sluisstraat, Roden-Ossenstraat
Locatie Cantelmolinie, Greveningedijk, Roden-Ossenstraat, Sluisstraat (Knokke-Heist)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Knokke-Heist (geografische inventarisatie: 01-01-2001 - 31-12-2005).
  • Omzetten van geografische fiches (01-10-2018 - 31-12-2018).

Juridische gevolgen

is beschermd als cultuurhistorisch landschap Cantelmolinie

Deze bescherming is geldig sinds 18-11-1991.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De Cantelmolinie is gelegen nabij de Belgisch-Nederlandse grens, tussen de dorpskernen van Westkapelle en Sint-Anna-ter-Muiden (Nederland) en verloopt noord-zuidwaarts van het Oud Isabellafort (de Vrede) tot het Oud Sint-Donaasfort aan de Damse Vaart.

De aanleg ervan kadert in de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) waarin de westelijke oever van het Zwin betwist gebied was geworden. In 1604 wordt Sluis ingenomen door de Verenigde Provincies en laat Spinola het Sint-Donaasfort bouwen, deels in het zeekanaal van Brugge naar het Zwin (grens Lapscheure/ Hoeke). De vijandelijke schepen moesten daar tot zinken gebracht worden voor ze de Damse vaart konden opvaren.

In 1622-1623 liet graaf Fontaine de verdedigingslinie langs de westelijke oever van het Zwin verder uitbouwen. Op het meest strategische punt voor de Zwinmonding, op de grondvesten van het in 1621 weggespoelde Sint-Jorisfort, voor de sluis op het Reigaer(t)svliet, bouwde men het Isabellafort met als voorpost het kleinere Sint-Theresiafort. Tussen het Isabellafort en het Sint-Donaasfort werd een vaart aangelegd met zeven bastionpunten telkens op 200 m van elkaar (de kogels van de musketten reikten immers maar 150 m ver, zodat er weinig gevaar bestond dat medesoldaten op de volgende redoute konden getroffen worden). In 1645 liet don Andrea de Cantelmo, gouverneur van Vlaanderen, de vaart verbreden en uitdiepen, vandaar de huidige benaming.

De linie werd versterkt met een aantal kleinere fortjes. Deze vierkante aarden omwallingen werden echter vlug geplaneerd. De linie evenals het kanaal zelf bleef sinds 1640 grotendeels ongewijzigd.

  • Afdeling Ruimtelijke Ordening, Huisvesting een Monumentenzorg West-Vlaanderen, Cel Monumenten en Landschappen, Archief nr. 901.
  • COORNAERT M., Westkapelle en Ramskapelle: de geschiedenis, de topografie en de toponymie van Westkapelle en Ramskapelle met een studie over de Brugse Tegelrie, Tielt, 1981, p. 403.
  • STROBBE M., Het landschap van de Zwinstreek, in Monumenten en Landschappen, april 1983, jg. 2, nr. 3, p. 8-23.

Bron: Callaert G., Vanneste P. & Hooft E. met medewerking van De Leeuw S. & Struyf J. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Knokke-Heist, Deel I: Deelgemeente Knokke, Deel II: Deelgemeenten Heist, Ramskapelle, Westkapelle,Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL4, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Callaert, Gonda; Hooft, Elise & Vanneste, Pol

Datum tekst: 2005

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Westkapelle

Westkapelle (Knokke-Heist)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.