Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Ieper
Deelgemeente Voormezele
Straat Voormezele-Dorp
Locatie Voormezele-Dorp 1, Ieper (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Ieper (actualisaties: 01-08-2008 - 31-08-2008).
  • Adrescontrole Ieper (adrescontroles: 08-02-2008 - 11-02-2008).
  • Inventarisatie Ieper (geografische inventarisatie: 01-01-1987 - 31-12-1987).
  • Thematische inventarisatie 20ste-eeuwse kerken (geografische inventarisatie: 01-07-2008 - 31-12-2009).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Betrokken personen
Tags Eerste Wereldoorlog

Beschrijving

Georiënteerde kerk, gelegen in straatbocht. Omringend kerkhof onder meer met indrukwekkend grafmonument van de familie de Geus nabij zuidelijke transeptgevel, deels afgezet met muur en met doornhaag. Oorspronkelijke abdijkerk, daterend van 1068, werd verscheidene malen geteisterd en herbouwd. Tijdens de Franse Revolutie werd de kerk, alsook de abdij volledig verwoest; begin 19de eeuw (1807-1811) herbouwd als neoclassicistisch bedehuis van drie beuken onder één zadeldak met ingebouwde westtoren. Heropgebouwd naar ontwerp van architect J. Coomans (Ieper) van 1923, ter vervanging van de in 1914 verwoeste kerk.

Eclectisch bedehuis van het basilicale type met voorgeplaatste westtoren en kruisvormig grondplan, qua architecturale uitwerking aanleunend bij het neoromaans met regionale en neobyzantijnse inslag. De plattegrond ontvouwt: een vierkante westtoren, naar oud patroon - doch normaliter voor kruisingstoren - overgaand in een achtzijdige top onder dito spits, ronde traptoren op de zuidoostelijke hoek, een midden- en twee zijbeuken van drie traveeën, ronde doopkapel ten westen van de linker zijbeuk, een licht uitspringend transept met armen van één travee, een koor van één rechte travee overgaand in een rechte absis; ten zuiden een sacristie. Gele baksteenbouw. Gebruik van arduin voor sierelementen en doorlopende afzaten. Leien zadel- en lessenaarsdaken. Westtoren van vier geledingen gemarkeerd door kordons, gestut door middel van hoeksteunberen met versnijdingen. Typische rondbogige muuropeningen, onder meer portaal, galmgaten, en dito casementen, onder doorlopende druiplijst. Roosvenster onder druiplijst boven portaal. Aflijnend baksteenfries met dropmotief. Noord- en zuidgevels gestut door middel van steunberen met versnijdingen; drielichten in zijbeuken en bovenmuren. Transept- en oostelijke puntgevels gestut door middel van gelijksoortige steunberen; rondbogige vierlichten waarboven roosvenster; geveltop afgelijnd met tandlijst en verlevendigd door middel van rondboogcasementen en vierlob.

Interieur. Neoromaans, witbeschilderd interieur. Rondbogige scheibogen van baksteen rustend op bundelpijlers met rechthoekige arduinen sokkel en eenvoudig, beschilderd kapiteel. Koepelgewelven tussen bakstenen gordelbogen, in middenbeuk opgevangen door oplopende vierkante pilasters.

Mobilair. Schilderijen. Noordelijke zijbeuk: "Herbouwde augustijnerabdij Onze-Lieve-Vrouw Voormezele 1619", door L. Leeg, 1971. Koperen plaat met namen van de "Proosten en de abten van de ex-abdij van Onze-Lieve-Vrouw van Voormezele" in de noordelijke zijbeuk (1972). Natuurstenen resten van voormalige abdij onder meer van wijwatervat, cartouche en schild, in het portaal.

Grafstenen in wand van de noordelijke en zuidelijke zijbeuk. Gebrandschilderde glasramen waaronder moderne. Voorts sober mobilair.

  • Algemeen Rijksarchief, Dienst der Verwoeste Gewesten, 13014.
  • ROOSE-MEIER B., Fotorepertorium van de Belgische bedehuizen, Provincie West-Vlaanderen, Kanton Ieper I, Brussel, 1979, p. 29.

Bron: Delepiere A.-M., Huys M. & Lion M. 1987: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kanton Ieper, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Delepiere, Anne Marie; Huys, Martine & Lion, Mimi

Datum tekst: 1987

Aanvullende informatie

In en rond de kerk bevinden zich verschillende relicten die herinneren aan de Eerste Wereldoorlog.

Op het kerkhof, ten oosten van de kerk: hardstenen gedenksteen voor militaire en burgerlijke doden. Geplaatst op trede en hoge geprofileerde plint. Omsloten door twee vierkante hoekpilasters met twee hoeksteunen. Opzij concaaf gebogen hoofdgestel met balkvormige bekroning met "PAX" in vlakreliëf. Uitgevoerd door Gustave Timmerman uit Ieper (gesigneerd). Ten noorden: grafsteen voor de Britse luitenant E.W. Robinson.

In de kerk: bruingevlekte marmeren plaat waarop een koperen gedenkplaat voor militaire doden is bevestigd.

  • DECOODT H. & BOGAERT N. 2002-2005: Inventarisatie van het Wereldoorlogerfgoed in de Westhoek, project in opdracht van de provincie West-Vlaanderen, "Oorlog en Vrede in de Westhoek", en Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Monumenten en Landschappen.

Marchand, Sofie (21-04-2017 )

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Voormezele

Voormezele (Ieper)

omvat Orgel kerk Onze-Lieve-Vrouw

Voormezele (Ieper)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.