Boerentoren

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Schoenmarkt
Locatie Schoenmarkt 35, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Bankgebouw de Boerentoren

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Bankgebouw de Boerentoren
gelegen te Schoenmarkt 35 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 17-07-1981.

Beschrijving

Historiek

De Boerentoren werd gebouwd in 1928-1931 in opdracht van de ‘Algemeene Bankvereeniging’ en ontworpen door J. Vanhoenacker, met medewerking van E. Van Averbeke en J. Smolderen. De ‘Algemeene Bankvereeniging’ werd in mei 1921 opgericht met de Boerenbond als belangrijkste aandeelhouder. Vandaar dat de volksmond de toren nog steeds benoemt als 'Boerentoren'. Op 9 februari 1935, na de ontbinding van de Algemeene Bankvereniging en het ontstaan van de Kredietbank voor Handel en Nijverheid, werd Kredietbank de nieuwe eigenaar. Sinds de fusie in 1998 van KB, ABB en Cera, is KBC eigenaar van het gebouw.

Een van de drijvende krachten achter het project was het stadsbestuur die naast een afsluiter van de Meir ook een blikvanger voor de wereldtentoonstelling van 1930 zocht. Het gebouw was destijds de eerste wolkenkrabber van Europa, met een hoogte van 87 meter ingedeeld in 25 bouwlagen. Architect Van Hoenacker leidde de werken; Smolderens bijdrage situeerde zich voornamelijk op vlak van vormgeving en inplanting. Inrichting en decoratie van de gemeenschappelijke ruimten en bankkantoren werden gezamenlijk ontworpen.

In 1944 werd de toren beschadigd door een V-bom. Onder leiding van L. Stijnen en P. De Meyer werd van 1970 tot 1976 een nieuwe vleugel aangebouwd aan de Eiermarkt, het uitzicht gewijzigd en het hele interieur grondig gemoderniseerd.

Beschrijving

De 'Boerentoren' bepaalt het stadsbeeld, mede door zijn inplanting aan het einde van de Meir. Het geheel vertoont een sobere art deco-architectuur. De constructie wordt gedragen door een compleet ingebouwd staalskelet. De fundering bestaat uit een plaat van gewapend beton en de constructie werd opgevuld met baksteen en beton. De toren en zijn twee zijvleugels volgen de gebogen rooilijn. Beide vleugels zijn opgetrokken tot een hoogte van zeven bouwlagen, waarop nog eens twee inspringende verdiepingen en een tiende, nog meer inspringende bouwlaag.

Opvallend is de verschillende uitwerking van de laagste verdiepingen en de drie hoogste verdiepingen: brede rechthoekige ramen contrasteren met de bovenliggende erkervormige en staande ramen. De zevende verdieping is bekroond met een fries waarop panelen met beeldhouwwerk in halfreliëf is aangebracht. De panelen stellen gestileerde planten- en dierenmotieven voor.

De gevels werden voorzien van een parement van witte kalksteen. De hoofdingang - met parement van marmer en graniet - wordt versierd met vier hooggeplaatste, monumentale kariatidebeelden in art decostijl. De sterk gestileerde beelden werden gebeeldhouwd door Arthur Pierre. Op de rechterhoek van de toren bevindt zich een Onze-Lieve-Vrouwebeeld.

Bij de recente verbouwing werd de toren opgehoogd tot 97,75 meter zodat hij nu zesentwintig bouwlagen telt met nog eens drie bouwlagen als bovenbouw, waarin onder meer een nieuwe panoramazaal. De pui werd voorzien van een doorlopende betonnen luifel en de oorspronkelijke metalen vensters werden vervangen door ramen met bronsglas.

Het gebouw biedt ruimte aan (bank)kantoren, appartementen en winkels. Anno 2014-2015 wordt de gevel gerestaureerd.

  • Onroerend Erfgoed Antwerpen, beschermingsdossier DB000535, Schoenmarkt 35: boerentoren, fotodocumentatie.
  • LAUREYS D. 2001: IJzersterk. De KBC-Toren en zijn architecten, Antwerpen.
  • Mondelinge informatie verkregen van Gertie Lindemans (31 juli 2013)

Bron: -

Auteurs: Goossens, Miek & Plomteux, Greet

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Schoenmarkt

Schoenmarkt (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.