Oorlogsmonument ontworpen door Antoon Van Parys

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Houthulst
Deelgemeente Klerken
Straat Dorpsstraat
Locatie Dorpsstraat zonder nummer, Houthulst (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Houthulst (adrescontroles: 08-02-2008 - 08-02-2008).
  • Inventarisatie Houthulst (geografische inventarisatie: 01-01-2006 - 31-12-2006).
  • Inventarisatie van het Wereldoorlogerfgoed (geografische inventarisatie, thematische inventarisatie: 01-01-2002 - 31-12-2005).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Oorlogsgedenkteken

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Oorlogsmonument ontworpen door Antoon Van Parys

Deze bescherming is geldig sinds 05-03-2010.

Beknopte karakterisering

Typologieoorlogsmonumenten
Dateringinterbellum
Betrokken personen
Tags Eerste Wereldoorlog, Tweede Wereldoorlog

Beschrijving

Het oorlogsgedenkteken voor de militaire en burgerlijke doden van Klerken staat opgesteld langs de Dorpsstraat, in een perk nabij de ingang van de kerk.

Het beeld is er gekomen op initiatief van de V.O.S. (Vlaamse Oud-strijders). Het werd op 12 oktober 1924 onthuld en door de V.O.S. aan de gemeente overgedragen. De openbare inschrijving had 10.000 fr. opgeleverd. Oorspronkelijk was het gedenkteken opgesteld voor de kapel van het klooster en het gasthuis (het latere Medisch Pedagogisch Instituut "Maria Ter Engelen", Dorpsstraat 2-4). In 1989 werd het verplaatst naar het huidige perk schuin vóór de kerk, met weglating van het ijzeren hekwerk er rond. In augustus 1981 werden de namen van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in het gedenkteken gebeiteld.

Het oorlogsgedenkteken van Klerken is kwalitatief hoogstaand werk van beeldhouwer Van Parys.

Het oorlogsgedenkteken van Klerken is volgens de biografen van vader en zoon Van Parys getiteld: 'De starende moeder, haar kind beschermend'. Het is gehouwen uit een monumentaal blok witte steen. Vermoedelijk ontstond dit gedenkteken uit een in 1917 gecreëerde beeldengroep 'Moeder België in volle kracht'. Over dit gedenkteken schreef Van Parys zelf: 'Groep moeder en kind het graf der dapperen kommende vereeren, kind lauweren aanbrengend met zijne moeder. Moeder ideal figuur in stemming van ’t verledene instinctmatig bekommend met ’t kind en ’t geven van lauweren kind meer spontaan getroffen door ’t verdriet van moederke leunt zij tegen haar en draagt de lauweren naïef'.

Velen zien er een religieuze voorstelling in met Maria of ‘O.L.Vrouw van de IJzer’ (zittende vrouw), die haar handen beschermend op het hoofd van Jezus (het kind) houdt.

Beschrijving

Op een podium met drie treden staat een ruwbehouwen sokkel. Hierop is een monolithisch blok geplaatst waarin de vage omtreklijnen van meerdere figuren zijn uitgehouwen. Bovenaan wordt een vrouw voorgesteld, gehuld in een lange mantel met doek op het hoofd. Zij houdt haar handen beschermend op het hoofd van een kind dat een gestileerde bloemguirlande in de gespreide armen draagt. Onderaan ligt een levenloze soldaat in uniform, met een verband om het hoofd.

Op het beeld: op de voorkant 'Clercken aan zyne gesneuvelden' en 'AVV VVK', op de linkerkant de militaire slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog, de namen (A-G); onderaan '1940-1945', de namen; op de rechterkant de militaire slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog, de namen (H-Z), 'Gedoode Burgers' Eerste Wereldoorlog, de namen.

Op de sokkel: op de voorkant '1914 1918' en het wapenschild van Vlaanderen. Ingehouwen, oorspronkelijk geel beschilderde letters. Alle namen zijn grotendeels alfabetisch gerangschikt.

Uitvoering: Ant. Van Parys, Deinze (gesigneerd en gedateerd, moeilijk leesbaar)

Hoogte 352 x breedte 213 x diepte 206 cm.

  • Antoon en Luc Van Parys. Deinze, Kunst- en Oudheidkundige Kring van Deinze en van het Land aan Leie en Schelde, 1995.
  • ENGELEN C. & MARX M., Beeldhouwkunst in België vanaf 1830. Brussel, Algemeen Rijksarchief, 2002.
  • JACOBS M., Zij, die vielen als helden... Inventaris van de oorlogsgedenktekens van de twee wereldoorlogen in West-Vlaanderen, Deel 2. Brugge, Provincie West-Vlaanderen, 1996.
  • PIRON P., De Belgische beeldende kunstenaars uit de 19de en 20ste eeuw. Brussel, Art in Belgium, 1999.

Bron: Beschermingsdossier DW002435 (2009)

Auteurs: Decoodt, Hannelore

Datum tekst: 2009

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Dorpsstraat

Dorpsstraat (Houthulst)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.