Geografisch thema

Lede

ID: 13761   URI: https://id.erfgoed.net/themas/13761

Beschrijving

Gelegen aan de spoorlijn Gent-Aalst, 1.211 hectare, 10.350 inwoners. Industriële productie van bouwmaterialen, breigoederen, zuivelwaren, schoenen en confectie. Woonfunctie voor pendelaars naar Brussel, Aalst, Dendermonde.

Oudste vermelding "Letha" in 1019. Zeer vroege bewoning: neolithische vondsten, aansluitend bij de site "Hunnegem" te Aalst, onder meer langs de pre-Romeinse baan (in de wijk Merem) die Lede met de via regie van Asse naar Bavay verbond; grondvesten van Romeinse villa's op de Bellaert en langs de oude Wichelse Steenweg bij Meervold; Romeinse artefacten in het dorpscentrum. De Merovingische vondsten, Frankische begraafplaats en importstukken wijzen op een handelscentrum met landbouwexploitatie. Onder de Karolingers, horend tot de Pagus Bracbatensis, met enkele goederen (onder meer de Sint-Martinuskerk) in handen van de Sint-Baafsabdij, was Lede later één van "'s graven propre dorpen" met drie heerlijkheden: de heerlijkheid Lede met leenhof, van het eerste kwart van de 12de eeuw tot het eerste kwart van de 15de eeuw eigendom van de familie van Lede, en van de tweede helft van de 16de eeuw tot de tweede helft van de 18de eeuw van de familie Bette (in 1607 tot baronie, 1633 tot markizaat verheven); de heerlijkheden Ronkenburg en Merem, deze laatste sinds de 11de eeuw in handen van de Abdij van Vorst.

De arduin (voor wegen) en vooral de geelbruine kalkhoudende zandsteen, uitgebaat te Lede, genoten van de 15de tot de 18de eeuw wijde bekendheid. Herstel van de dorpswegen met Ledesteen in het eerste kwart van de 19de eeuw. Aanleg van de spoorlijn in 1856 en bouw van een station naar ontwerp van architect J.P. Cluysenaar (afgebroken in 1977). Dit bracht onder meer een door arbeiderswoningen gedomineerde bebouwing teweeg. Heit type met gecementeerde lijstgevel, versierd met plant-, bloem- of geometrische motieven, komt meest voor, voornamelijk in de Bellaert-, Grote Kapellestraat, Hoekske, Kasteeldreef, Markizaat-, en Rosseltraat. Bakstenen arbeiderswoningen van anderhalve tot twee bouwlagen (meestal met enkelhuisopstand) in de omgeving van het station en in de Kleine Ommegangstraat.

  • DE BROUWER J., Geschiederis van het miraculeuze beeld van O.-L.-Vrouw van Lede, Tielt, 1953.
  • DE BROUWER J., Geschiedenis van Lede, 1963.
  • DE POTTER F.-BROECKAERT J., Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, Gent (1900), reeks V, dl. III

Bron     : D'Huyvetter C., de Longie B. & Eeman M. met medewerking van Linters A. 1978: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Aalst, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 5N2 (H-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  d'Huyvetter, Clio, de Longie, Bea, Eeman, Michèle
Datum  : 1978


Relaties

  • Is deel van
    Lede
    Lede (Oost-Vlaanderen)

  • Omvat
    Baanwachtershuis
    Kloosterstraat 69 (Lede)

  • Omvat
    Biestraat
    Biestraat (Lede)

  • Omvat
    Blomstraat
    Blomstraat (Lede)

  • Omvat
    Boerenburgerhuis
    Barrevoetsehoek 78 (Lede)

  • Omvat
    Brouwerij Jooris
    Molenbergstraat 8 (Lede)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Nieuwstraat 73 (Lede)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Molenbergstraat 7 (Lede)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Nieuwstraat 13 (Lede)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Nieuwstraat zonder nummer (Lede)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Vogelenzang 19, 21 (Lede)

  • Omvat
    Fabriek voor zelfbestatigers La Lédoise
    Kerkevijverstraat 13 (Lede)

  • Omvat
    Gebouwencomplex
    Poortendries 42 (Lede)

  • Omvat
    Herberg In de Klub
    Brilstraat 11 (Lede)

  • Omvat
    Herenhuis met dienstgebouwen
    Nieuwstraat 67 (Lede)

  • Omvat
    Hof te Melckenbeeck
    Eikelstraat 2 (Lede)

  • Omvat
    Hof te Sörsele
    Vogelenzang 44 (Lede)

  • Omvat
    Honegem - Solegem
    Aalst, Hofstade (Aalst), Erpe (Erpe-Mere), Lede (Lede)

  • Omvat
    Huis Ginderop
    Hoogstraat 12 (Lede)

  • Omvat
    Huize Ronkenburg
    Ronkenburgstraat 25 (Lede)

  • Omvat
    Interbellumwoning
    Bellaertstraat 28 (Lede)

  • Omvat
    Kasteel ten Bosch
    Bosstraat 97 (Lede)

  • Omvat
    Kasteeldreef
    Kasteeldreef (Lede)

  • Omvat
    Keiberg
    Keiberg (Lede)

  • Omvat
    Kleine Ommegangweg
    Kleine Ommegangweg (Lede)

  • Omvat
    Langgestrekt hoevetje
    Molenbergstraat 11, 13 (Lede)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve
    Vogelenzang 9 (Lede)

  • Omvat
    Markizaatstraat
    Markizaatstraat (Lede)

  • Omvat
    Markt
    Markt (Lede)

  • Omvat
    Ommegang De Nood Gods
    Bellaertstraat zonder nummer, Grotekapellelaan zonder nummer, zonder nummer, Molenbergstraat zond...

  • Omvat
    Overimpestraat
    Overimpestraat (Lede)

  • Omvat
    Rabelmolen
    Kloosterstraat 92 (Lede)

  • Omvat
    Rammelstraat
    Rammelstraat (Lede)

  • Omvat
    Reeks dorpswoningen
    Smesweg 1, 3, 5, 7 (Lede)

  • Omvat
    Reymeersstraat
    Reymeersstraat (Lede)

  • Omvat
    Rijkswachtkazerne, later bibliotheek
    Brilstraat 2 (Lede)

  • Omvat
    Spoorwachtershuis
    Langeweestraat 1 (Lede)

  • Omvat
    Stadswoning
    Nieuwstraat 38 (Lede)

  • Omvat
    Stadswoning
    Nieuwstraat 11 (Lede)

  • Omvat
    Stationsstraat
    Stationsstraat (Lede)