Geografisch thema

Dranouter

ID: 14159   URI: https://id.erfgoed.net/themas/14159

Beschrijving

Grensgemeente van 1130 ha met 723 inwoners (1989) sinds 1977 deeluitmakend van het Heuvelland. Gelegen in de Westhoek en de Zuidvlaamse Bergen, op de zuidhelling van de Kemmelberg en de Zwartemolenberg. Overwegend vruchtbare en goed gedraineerde zandleembodems onder meer doorkruist door de Zwarte Molenbeek en de Douve, aldaar vervoegd door de Polder- en de Lindebeek. Voornamelijk landbouwgemeente en woongebied voor pendelaars naar het Ieperse. Enige toeristische activiteit: onder meer de Volkssterrewacht Petrus Plancius (Hillestraat) en de landelijke herberg "De Speelberg" met volksspelenmuseum (Bellestraat); tot voor kort enkele bloeiende "frontièrewinkels", gelegen nabij de grens aan de Hillestraat en de Zwarte Molenstraat.

Archeologische vondsten uit het Neolithicum en uit de Romeinse periode, vnl. kruiken en munten, wijzen op een vroege bewoning. De oudste benaming Drawenoltra is waarschijnlijk afgeleid van een persoonsnaam en het woord altare of altaar. De parochie Dranouter bestond reeds vanaf 1113. Relatieve bloeiperiode van lichte draperie in de eerste helft van de 15de eeuw. In 1568 werd de inboedel van de kerk stukgeslagen door hervormingsgezinden, die tevens de kerken van Reningelst, Loker, Kemmel en Nieuwkerke hadden aangedaan. Bij de Zwarte Molen werden toen drie geestelijken terechtgesteld; ter nagedachtenis van deze martelaren werd in 1909 het Kalvariekruis op de Zwarte Molen gebouwd en wordt jaarlijks een bedevaart gehouden.

Geboorteplaats van de geleerde Pieter Platevoet (1552-1622), genaamd Petrus Plancius, vermaard mathematicus-aardrijkskundige en één van de organisatoren van de Indische compagnieën; uitgewoken omwille van zijn geloofsovertuigingen in 1585 naar Amsterdam zie gedenkteken achter de kerk (Plaats zonder nummer).

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd Dranouter volledig vernield zie militaire begraafplaatsen onder meer Brits kerkhof Dranouter Military Cemetery, aan de Lokerstraat en het oorlogsmonument, gelegen Plaats zonder nummer, voor de kerk.

Het dorp werd na de Eerste Wereldoorlog grosso modo wederopgebouwd naar vooroorlogse aanleg (zie Ferrariskaart 1770-1778) naar ontwerp van architect G. Debacker (Elsene). Dorpskom gevormd door een rechthoekig plein, de Plaats met de Sint-Jan-Baptistkerk en omliggend kerkhof als middelpunt, van waaruit uitvalswegen naar de vier windstreken. Geconcentreerde bebouwing in een typische dorpsarchitectuur rondom de kerk, en aan de uitvalswegen onder meer aan de Loker-, Hooghof-, Nieuwkerkestraat, overgaand in geïsoleerde hoevebouw naar de gemeentegrenzen toe.

Uit archiefonderzoek blijkt dat de wederopbouw van vele hoeven, woon- en handels - huizen gebeurde naar ontwerp van architect F. Tilley (E1sene); hij ontwierp ook onder meer de gemeenteschool, het gemeentehuis, de pastorie. De kerk is een ontwerp van architect J. Viérin (Brugge). Andere architecten als P. Verbruggen (Ukkel), O. Moerman (Poperinge), M. Dujardin (Komen), C. Schmidt (Poperinge), L. Verstraete (Izegem) waren sporadisch betrokken bij Dranouters wederopbouw.

  • Algemeen Rijksarchief, Dienst der Verwoeste Gewesten.
  • DIRIKEN P., Geogids Heuvelland, Toeristische-Recreatieve-Atlas van West-Vlaanderen, (St.-Truiden), (1988), p. 19-21.

Bron     : Delepiere A.-M. & Huys M. 1991: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kantons Mesen - Wervik - Zonnebeke, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N3, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Agentschap Onroerend Erfgoed
Datum  : 1991


Relaties

  • Is deel van
    Heuvelland
    Heuvelland (West-Vlaanderen)

  • Omvat
    Britse militaire begraafplaats Dranoutre Military Cemetery
    Victoriastraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Calvarieberg met populieren
    Kauwakkerstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Dranouter Churchyard
    Planciusplein zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Drie kaarspopulieren bij calvariekruis
    Kauwakkerstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Geknotte veldesdoorn als erfafsluiting
    Zwartemolenstraat 39 (Heuvelland)

  • Omvat
    Gelegde gemengde veekeringshaag bij Hoeve Poorthof
    Hillestraat zonder nummer, Zwartemolenstraat 4 (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemeentehuis van Dranouter, pastorie en schoolmeesterswoning
    Dikkebusstraat 236, 238, 240, 244 (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde houtkant
    Hillestraat 2, Victoriastraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde houtkant met hakhoutstoven
    Verlorenhoekstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde houtkant met knotbomen op talud
    Smijterstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde houtkant op talud
    Gremmerslinde zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde houtkant op talud
    Montebergstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde houtkant op talud
    Lettingstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde houtkant op talud
    Zwartemolenstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde knotbomenrij
    Renteweg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Herberg A ma Campagne
    Dranouterstraat 48 (Heuvelland)

  • Omvat
    Herberg De Monteberg
    Montebergstraat 8 (Heuvelland)

  • Omvat
    Herenhoeve en brouwerij
    Koudekotstraat 1 (Heuvelland)

  • Omvat
    Hoeve De Panele
    Kruisabelestraat 24 (Heuvelland)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Gremmerslinde 21 (Heuvelland)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Hillestraat 8 (Heuvelland)

  • Omvat
    Hoeve Molenwalhof
    Victoriastraat 2 (Heuvelland)

  • Omvat
    Hoeve Poorthof
    Zwartemolenstraat 4 (Heuvelland)

  • Omvat
    Hoeve Ter Cruusstraete
    Hillestraat 2 (Heuvelland)

  • Omvat
    Houtkant met opgaande bomen op talud
    Lettingstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Houtkant met opgaande bomen op talud
    Lettingstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Houtkant op talud
    Beukelaarstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Houtkant op talud
    Klokhofweg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Houtkant van kastanje op talud
    Lettingstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Kaphaag van meidoorn als erfafscheiding
    Zwartemolenstraat 39 (Heuvelland)

  • Omvat
    Knotpopulier als hoekboom
    Smijterstraat 3 (Heuvelland)

  • Omvat
    Knotpopulier als hoekboom
    Zwartemolenstraat 14 (Heuvelland)

  • Omvat
    Knotpopulier bij veedrinkpoel
    Zwartemolenstraat 39 (Heuvelland)

  • Omvat
    Knotveldesdoorn als hoekboom
    Wulvestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Knotveldesdoorn als hoekboom
    Zwartemolenstraat 14 (Heuvelland)

  • Omvat
    Knotwilg als hoekboom bij veedrinkpoel
    Renteweg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Knotwilgenrij
    Dranouterstraat zonder nummer, Zwartemolenstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Knotwilgenrij
    Hillestraat 3 (Heuvelland)

  • Omvat
    Meidoornhaag als veekering
    Smijterstraat 3 (Heuvelland)

  • Omvat
    Meidoornhaag als veekering
    Hillestraat 3 (Heuvelland)

  • Omvat
    Neogotische kapel
    Kruisabelestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande eik als hoekboom
    Godtschalckstraat 36, Montebergstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande essenrij
    Kruisabelestraat 20 (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande linde als hoekboom
    Dranouterstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande linde als kruispuntboom
    Koudekotstraat zonder nummer, Victoriastraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande populier als hoekboom
    Noordhoekstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande populierenrij
    Zwijnebakstraat 1 (Heuvelland)

  • Omvat
    Planciusplein
    Planciusplein (Heuvelland)

  • Omvat
    Standbeeld burgerlijke en militaire doden
    Dikkebusstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Twee opgaande eiken als grensboom
    Hillestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Twee opgaande linden als welkomstboom
    Lettingstraat 37 (Heuvelland)

  • Omvat
    Tweegezinswoning
    Dranouterstraat 73, 75 (Heuvelland)

  • Omvat
    Verwilderde afsluitingshaag van hulst
    Beukelaarstraat 1 (Heuvelland)

  • Omvat
    Verwilderde afsluitingshaag van hulst
    Lettingstraat 37 (Heuvelland)

  • Omvat
    Vrij uitgegroeide meidoorn
    Festivalstraat zonder nummer, Hillestraat 8 (Heuvelland)

  • Omvat
    Wederopbouwhoeve
    Hillestraat 6 (Heuvelland)

  • Omvat
    West-Vlaamse heuvels en omgeving
    Dranouter, Kemmel, Loker, Nieuwkerke, Westouter, Wulvergem (Heuvelland), Dikkebus, Vlamertinge, V...

  • Omvat
    Winkel
    Dranouterstraat 77 (Heuvelland)