Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek

Dorpskom Houtave

Beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek van tot heden

ID
13942
URI
https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/13942

Beschrijving

De dorpskom van Houtave is beschermd als dorpsgezicht.

Het beschermingsdossier motiveert de historische en sociaal-culturele waarde van de dorpskom Houtave, samen met de dorpskommen van Zuienkerke, Nieuwmunster en Meetkerke, als volgt: “De waarde van deze dorpen ligt vervat in volgende elementen: De dorpsbebouwing met de kerk en een nabijgelegen historische hoeve als de oudste en meest bepalende elementen; De dorpsaanleg in oorsprong bepaald door de eigenheid van de polder: hoge kreekruggen, lager gelegen natte gronden en vlieten; Houtave en Meetkerke bewaren alsnog een kernstructuur. Zuienkerke en Nieuwmunster hebben een langgestrekte aanleg; Alle hogervermelde polderdorpen liggen in een bloot landschap doorsneden door vlieten en dijken. Hun ligging in het vlakke, uitgestrekte polderlandschap maakt ze kwetsbaar. De woonuitbreidingsgebieden voorzien in het gewestplan Brugge-Oostkust houden rekening met deze gegevenheid. In de dorpskernen van Zuienkerke en Nieuwmunster bleef deze openheid in de richting van de zee, tot aan het kerkkoor gevrijwaard.”

  • Onroerend Erfgoed West-Vlaanderen, Beschermingsdossier DW000563, Dorpskommen Zuienkerke, Meetekerke, Houtave, Nieuwmunster (S.N., 1989).


Waarden

De dorpskom van Houtave is beschermd als dorpsgezicht omwille van het algemeen belang gevormd door de:

historische waarde

-

historische waarde

in casu sociaal-historische waarde


Aanduiding van

Is de bescherming van

Dorpskom Houtave

Kapellestraat, Kerkebilk, Kerkhofstraat, Oostendse Steenweg, Oosternieuwweg Zuid, Pastoriestraat, Westernieuwweg Zuid, Zakstraat (Zuienkerke)
De historische dorpskern van Houtave bevindt zich ten zuiden van de Oosternieuwweg Zuid. Centraal ligt de Sint-Bavo en Machutuskerk met omringend, omhaagd kerkhof. De kerk wordt omgeven door de Pastoriestraat, ten oosten, noorden en westen en de Kerkhofstraat ten zuiden.

Is de omvattende bescherming van

19de-eeuws Burgerhuis

Kapellestraat 36 (Zuienkerke)
19de-eeuws Burgerhuis van twee bouwlagen onder zadeldak in beschermd dorpsgezicht. Dubbelhuis met gecementeerde lijst- en zijgevel onder houten kroonlijst met tandfries.


19de-eeuws Schoolcomplex met hoofdgebouw

Kerkhofstraat 23-25 (Zuienkerke)
Voormalig 19de-eeuws schoolcomplex met hoofdgebouw van 1896, in beschermd dorpsgezicht, staat nu leeg. Hoofdgebouw, in neoclassicistische stijl, dubbelhuis van twee bouwlagen, zolderverdieping onder zadeldak, klokkenstoeltje met klok. Lijstgevel gecementeerd, schijnvoegen, behouden houtwerk. Bijgebouwen van 1956, lange vleugel met klaslokalen, baksteenbouw van negen traveeën en één bouwlaag onder pannen zadeldak. Bakstenen bijgebouwtje, één bouwlaag onder schilddak, kleine rondboogvenstertjes met glas in lood.


Boerenwoning

Kerkhofstraat 19 (Zuienkerke)
Half vrijstaande voormalige boerenwoning, in kern opklimmend tot de 18de eeuw, aanduiding op Ferrariskaart 1770-1778, in beschermd dorpsgezicht. Boerenwoning onder zadeldak, baksteenbouw met nu gecementeerde lijstgevel en beluikt zoldervenster.


Burgerhuis

Kerkhofstraat 2 (Zuienkerke)
Burgerhuis, 19de-eeuws met oudere kern, drie traveeën en twee bouwlagen onder schilddak, in beschermd dorpsgezicht. Nu beschilderde, gecementeerde lijstgevel onder houten gootlijst, sierankers en segmentbogige muuropeningen.


Dorpswoning

Kapellestraat 32 (Zuienkerke)
Half vrijstaand breedhuis uit eind 19de-begin 20ste eeuw in beschermd dorpsgezicht. Baksteenbouw van zes traveeën en een bouwlaag onder combinatie van schild- en zadeldak met gecementeerde en witgeschilderde lijstgevel voorzien van imitatievoegen.


Gemeentehuis

Kerkhofstraat 12 (Zuienkerke)
Voormalig gemeentehuis van Houtave, nu restaurant en kunstencentrum De Roeschaert, in beschermd dorpsgezicht. Half vrijstaand herenhuis in neoclassicistische stijl, vijf traveeën en twee bouwlagen onder schilddak, dubbelhuis met gecementeerde en geschilderde lijstgevel op vlak gecementeerde onderbouw en doorlopende arduinen dorpel. Decoratieve sterren in blinde boogvelden van vensters. Lagere aanbouw onder zadeldak, muurankers en beluikt zoldervenster in zijgevel en los bijgebouw onder afgeplatte bedaking.


Half vrijstaande dorpswoning

Zakstraat 1 (Zuienkerke)
Half vrijstaande dorpswoning van zes traveeën en anderhalve bouwlaag onder zadeldak en links geïncorporeerd stalletje.


Herberg Drie Koningen

Kerkhofstraat 17 (Zuienkerke)
Herberg Drie Koningen, in beschermd dorpsgezicht, in de 19de eeuw deel van één grote afspanning. Vermoedelijk 17de-eeuws, gebouwd als losstaande herberg met aanhorigheden en vermeld in 1654. Nu laag half vrijstaande hoekwoning, vijf en twee traveeën, een bouwlaag onder zadeldak, twee opkamertraveeën langs de Zakstraat onder hoger zadeldak. Witgekaleide baksteenbouw op hoge gepekte plint, muurankers, kelder en oorspronkelijk schrijnwerk. Via ijzeren hek smalle toegang tot kleine betegelde binnenkoer waarrond witgekaleid voormalig bakhuis en zomerkeuken. Gelagkamer, naar verluidt met aankleding grotendeels daterend van 1903, evenwel met oudere -oorspronkelijke- interieurelementen. Deels vernieuwde opkamer.


Hoekhuis

Pastoriestraat 1 (Zuienkerke)
Hoekhuis vermoedelijk met 18de-eeuwse kern is opgenomen in het beschermd dorpsgezicht. Woonhuis van twee bouwlagen onder schilddak met houten gootlijst, lijstgevel in witgeschilderd bakstenen parement, siermetselwerk en tandfries bovenaan.


Hoekwoning

Kerkhofstraat 19 (Zuienkerke)
Voormalige boerenwoning in kern opklimmend tot de 18de eeuw, al aangeduid op Ferrariskaart 1770-1778, in beschermd dorpsgezicht. Boerenwoning met opkamertravee onder verspringend zadeldak, baksteenbouw met nu gecementeerd gevelparement onder houten gootlijst op klossen.


Hoeve met smidse

Kerkhofstraat 15 (Zuienkerke)
Huidig restaurant Travalie, voorheen deel van de 18de-eeuwse hoeve met smidse, in beschermd dorpsgezicht en in de 19de eeuw deel van één grote afspanning. In 1863 deels ingericht als smidse en in 1980 gerenoveerd en omgevormd tot huidige horecagelegenheid. Voormalige hoeve, langgeveltype, boerenwoning met geïncorporeerde stal en smidse. Gecementeerde en beschilderde baksteenbouw onder zadeldak, klimmend dakvenster, muurankers, segmentboogvormige muuropeningen onder strek en klein halfcirkelvormig venstertje.


Hoeve Vijverhof

Westernieuwweg Zuid 14 (Zuienkerke)
Historische omwalde hoeve Vijverhof, ook gekend als Waterhof of Tempeliershof, gelegen ten noordwesten van de historische dorpskom. Opgenomen in het beschermd dorpsgezicht Hoeve in oorsprong bestaande uit een deels omwald opper- en neerhof, met zichtbaar bewaard gebleven structuur.


Mariagrot

Kerkhofstraat zonder nummer (Zuienkerke)
Half vrijstaande Mariagrot van circa 1850, in beschermd dorpsgezicht. Onregelmatig gevormde grot afgewerkt in breuksteen als rotsimitatie met korfboogvormige nis met zitbank en nis met Mariabeeld. Tweede beeldnis aan straatzijde.


Omwalde en ommuurde pastorie

Pastoriestraat 11 (Zuienkerke)
Omwalde en ommuurde 18de-eeuwse pastorie in tuin gelegen al aangeduid op de kaart van Ferraris 1770-1778 en behoort tot beschermd dorpsgezicht. Herenhuis in laatclassicistische stijl. Dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen met beraapte bakstenen gevelparementen, schuiframen met rolluikkasten. Kelder overdekt door tongewelf.


Parochiekerk Sint-Bavo en Machutus

Pastoriestraat 12 (Zuienkerke)
Gelegen in beschermd dorpsgezicht en beschermd als monument. Circa 900 zou er al een kapel of kerkje in romaanse stijl opgetrokken zijn. Onderging in de loop van de eeuwen veel verbouwingen. De parochiekerk heeft nu een sober gotisch uitzicht met basilicaal schip en vieringtoren. Verankerde rode baksteenbouw met leien bedaking, aandaken en muurvlechtingen. Rond de kruiskerk een ommegang met vijf kapelletjes. Kerkinterieur met grafstenen, bewaard meubilair, glasramen en orgel. Het bedehuis wordt omringd door een kerkhof.


Schoolgebouw en onderwijzerswoning

Pastoriestraat 4 (Zuienkerke)
Voormalig schoolgebouw met onderwijzerswoning in neotraditionele bak- en zandsteenstijl, opgetrokken in 1951, nu gekend als trefpunt De Maere. Ontworpen door architect Maurice Haegebaert uit De Haan en uitgevoerd onder aannemer Ghaesaert uit Zedelgem is opgenomen in het beschermd dorpsgezicht. Twee breedhuizen van telkens drie traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak met bakstenen lijstgevel, natuursteen en gevelsteen met wapenschild centraal boven ingang.


Schuur

Kerkhofstraat 13 (Zuienkerke)
Huidige taverne 't Muzikantje, voormalige schuur van 1872 toen deel van één grote afspanning, in beschermd dorpsgezicht. Dwarsschuur onder zadeldak, witgeschilderde baksteenbouw op zwart gecementeerde plint onder geajoureerde houten gootlijst, muurankers, rechthoekige muuropeningen met afgeronde hoeken onder strek. Voormalige korfboogvormige poortopening en radvormig uilengat in zijpuntgevel.


Sint-Antoniuskapel

Kapellestraat zonder nummer (Zuienkerke)
Kapel, opgericht in 1854, maar in 1900 door toedoen van Pastoor Carlier van Houtave volledig vernieuwd en op 12 augustus 1900 ingewijd. Bakstenen deels gecementeerd kapelletje onder zadeldakje met rondboognis met betraliede afsluiting en ijzeren kruis als topstuk.


Stadswoning

Kerkhofstraat 10 (Zuienkerke)
Half vrijstaand breedhuis, 19de-eeuws, van zes traveeën en twee bouwlagen onder schilddak nu café In de Welkom, in beschermd dorpsgezicht. Gecementeerde en beschilderde lijstgevel voorzien van schijnvoegen onder houten gootlijst.