erfgoedobject

Parochiekerk Sint-Audomarus

bouwkundig element
ID: 16268   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/16268

Juridische gevolgen

Beschrijving

Aan de kruising van Dorpstraat en Stationsstraat, nabij het Meester G. Vlaeminckplein gelegen bedehuis met omringend kerkhof, aan de Stationsstraat begrensd door een muur met hek, aan noordzijde door de Heldenweg, leidend naar Belgisch Militair Kerkhof (Eerste Wereldoorlog).

Neogotische hallekerk naar ontwerp van architect P. Buyck (Brugge) van 1855 met deels romaanse (circa 1100), deels gotische toren (oorspronkelijk kruising-) en transept. Laatstgenoemden bleven gespaard toen Franse troepen in 1793 de kerk afbrandden; zij werden in de nieuwe bouw geïntegreerd. Doopkapel (1954) en stookplaats (1974) naar ontwerp van architect B. Hendryckx (De Panne). Restauratie van de toren onder leiding van architect W. Ingelaere (Poperinge) in 1970.

Verankerde gele baksteenbouw; aanwezigheid van ijzerzandsteen in transept. Leien bedekkingen.

De plattegrond ontvouwt een voorgeplaatste westtoren met aanleunende kruisbeuken, een driebeukig schip van vijf traveeën met rechte sluiting van zijkoren en een hoofdkoor van een rechte travee met driezijdige sluiting. Aanleunende sacristie en stookplaats respectievelijk in zuid- en noordoksel van laatst genoemde.

Vierkante westtoren van twee, ongelijke geledingen onder tentdak. W.gevel verstevigd door middel van steunberen. Tudorboogvormige inkom, verdiept in brede, geprofileerde spitsboog. Rondboogvenster (dichtgemetseld in westgevel) en sporen van aanzet van zadeldak in west- en noordgevel, duidelijk wijzend op vroegere inplanting op kruising. Geprofileerde spitsboogvormige galmgaten op afzaat, met doorlopende druiplijst en lekdrempel, ter hoogte van tweede (jongere) geleding. Gemarkeerde borstwering met gesmeed ijzeren hek.

Aanleunende noordelijke kruisbeuk onder gebogen, mank zadeldak. Westgevel met blind, geprofileerd spitsboogvenster op afzaat.

Sporen van bouwnaad links van laatst genoemde. Aangebouwde 20ste-eeuwse doopkapel onder zadeldak (nok parallel aan het schip) met westelijke tuitgevel voorzien van aandak, muurvlechtingen, top- en schouderstukken en twee spitsboogvensters op afzaat. Soortgelijk venstertje in noordgevel. Noordgevel van kruisbeuk gemarkeerd door steunberen met versnijdingen. Geprofileerd steekboogvenster op afzaat. Sporen van bouwnaad rechts, dichtgemetseld korfboogdeurtje onder laatst genoemde.

Aanleunende zuidelijke kruisbeuk onder idem dak. Westgevel gestut door middel van zuidelijke steunbeer met versnijdingen en geritmeerd door middel van geprofileerde spitsboog op halfzuilen met kapiteel. Houten calvarie onder luifel tegen boogveld. Arduinen grafstenen (19de eeuw) links en rechts van laatst genoemde. Zuidgevel gemarkeerd door steunberen met versnijdingen. Resten van geprofileerde omlijsting rechts van getoogd venster op afzaat. Sporen van bouwnaad links, dichtgemetseld steekboogdeurtje onder laatst genoemde.

Traveeën van schip en koor gemarkeerd door lisenen en geajoureerd door middel van spitsboogvensters (drielichten) met afzaat en druiplijst.

Blinde oostgevel van driezijdige hoofdkoorsluiting met jaarsteen 1856. Vlakke torenzoldering bestaande uit houten kinderbalken. Sober, bepleisterd en witbeschilderd interieur. Spitstongewelven, eveneens bepleisterd en beschilderd. Spitsbogige scheibogen rustend op rechthoekige pijlers.

Mobilair: Lodewijk XIV-zijaltaren, hout, 1702, afkomstig van kapucijnenklooster van Veurne, in noord- en zuidkoor. Koorgestoelte, eik, begin 18de eeuw, in hoofdkoor. Neogotische preekstoel, hout, 1862 volgens inscriptie, in schip.

  • DEVOS-STOCKMAN A., ROOSE-MEIER B., VERSCHRAEGEN H., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen. Provincie West-Vlaanderen. Kanton Veurne, Brussel, 1975, pagina 13.
  • VANDENBUSSCHE E., CAUWELIER R., D.HOOGE P., De korte geschiedenis behandelende enkele bijzonderheden over het leven, de bloei en de vooruitgang onzer gemeente over de laatste vijftig jaren, Adinkerke, 1952.

Bron     : Delepiere A.-M. & Lion M. met medewerking van Huys M. 1982: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Veurne, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 8N, Brussel - Gent.
Auteurs : Delepiere, Anne Marie, Lion, Mimi
Datum  : 1982

Aanvullende informatie

Op het omringende kerkhof bleef een indrukwekkende collectie graftekens bewaard die de periode van de Eerste Wereldoorlog tot de late jaren 1970 overspant. Het kerkhof heeft een grote verscheidenheid aan graftekens, bestaande uit grafkruisen en grafzerken in blauwe hardsteen, grafzerken in graniet en witte marmer (jaren 1960-1970), houten en gietijzeren kruisen en betonnen kruisen voor slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog. Aan de noordzijde van de kerk bevinden zich twee kindergraven met lichtblauw geschilderd kruis en omgeven door een hekje. Vooraan op het kerkhof aan de noordelijke zijde staat het opmerkelijke grafteken van het echtpaar David-Jansens, daterend uit de jaren 1930 en uitgevoerd door Jules Bernaerts.

;

In de kerk, naast de ingang: gedenkteken voor militaire en burgerlijke slachtoffers in de vorm van een grote houten sokkel, met geprofileerde kroon- en voetlijst, aan de voorzijde verdeeld in drie horizontale registers gescheiden door houten regels. Aan de zuidelijke zijmuur: rechthoekige witmarmeren gedenkplaat met afgeronde bovenzijde voor vijf Franse marinefusiliers.

  • DECOODT H. & BOGAERT N. 2002-2005: Inventarisatie van het Wereldoorlogerfgoed in de Westhoek, project in opdracht van de provincie West-Vlaanderen, "Oorlog en Vrede in de Westhoek", en Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Monumenten en Landschappen.

Auteurs : Mertens, Joeri, Marchand, Sofie


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Parochiekerk Sint-Audomarus [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/16268 (Geraadpleegd op 24-06-2019)